Czy po urlopie rodzicielskim pracownica musi przejść badania kontrolne przed urlopem wypoczynkowym
Pracownicy zatrudnionej w naszej firmie w trakcie urlopu rodzicielskiego badania okresowe utraciły ważność. Pracownica przed urodzeniem dziecka przebywała na zwolnieniu lekarskim dłużej niż 30 dni. Czy po zakończeniu urlopu rodzicielskiego, a przed rozpoczęciem urlopu wypoczynkowego, pracownica powinna wykonać badania okresowe i kontrolne? Czy pracodawca może udzielić urlopu wypoczynkowego bez ważnych badań lekarskich?
Po zakończeniu urlopu rodzicielskiego pracownica, która przed porodem była niezdolna do pracy z powodu choroby przez okres dłuższy niż 30 dni i której badania okresowe straciły ważność, powinna przed dopuszczeniem do pracy (a więc także przed udzieleniem urlopu wypoczynkowego) zostać skierowana zarówno na badania kontrolne (po długotrwałej chorobie), jak i – jeśli upłynął termin ich ważności – na badania okresowe.
- Kiedy po długiej chorobie pracownik musi przejść badania kontrolne?
- Czy badania okresowe mogą zastąpić badania kontrolne?
- Czy pracodawca może odmówić urlopu wypoczynkowego do czasu przedstawienia aktualnego orzeczenia lekarskiego?
Sprawdź też:
- Badania kontrolne a badania okresowe – który termin jest dla pracodawcy wiążący?
- Czy oczekiwanie na badania kontrolne to czas pracy czy nieobecność? Sprawdź, jak wpływa to na umowy na zastępstwo!
- Badania kontrolne i orzeczenia lekarskie po zwolnieniu chorobowym – obowiązki pracodawcy i prawa pracownika
- Rozwiązanie umowy o pracę z pracownikiem-emerytem powracającym do pracy po 182 dniach okresu zasiłkowego – jaka forma rozwiązania umowy, czy potrzebne są badania kontrolne
- Czy można udzielić urlopu pracownikowi, który oczekuje na wykonanie badań kontrolnych
- Kiedy badania profilaktyczne pracownika przesuną kolejne badania – 14 przypadków (tabela)
- Kontrolne badania lekarskie – czy można przeprowadzić je przed urlopem pracownicy po zwolnieniu chorobowym
Kiedy pracownik musi przejść badania okresowe i kontrolne
Obowiązek badań okresowych i kontrolnych – art. 229 Kodeksu pracy.
Z artykułu tego wynika, że:
- pracownik podlega okresowym badaniom lekarskim, a
- w przypadku niezdolności do pracy trwającej dłużej niż 30 dni, spowodowanej chorobą, podlega dodatkowo kontrolnym badaniom lekarskim w celu ustalenia zdolności do wykonywania pracy na dotychczasowym stanowisku.
Z kolei art. 229 § 4 kp. stanowi, że pracodawca nie może dopuścić do pracy pracownika bez aktualnego orzeczenia lekarskiego stwierdzającego brak przeciwwskazań do pracy na określonym stanowisku w warunkach opisanych w skierowaniu.
Skoro w opisanym stanie faktycznym pracownica przed urodzeniem dziecka była na zwolnieniu lekarskim dłużej niż 30 dni, to po zakończeniu urlopu rodzicielskiego, gdy zgłasza się do pracodawcy z zamiarem dalszego korzystania z uprawnień (w tym urlopu wypoczynkowego), aktualizuje się obowiązek pracodawcy skierowania jej na badania kontrolne, a w razie upływu terminu ważności badań okresowych – również na badania okresowe.
Czy badania okresowe zastępują badania kontrolne
Nie ma przepisu, z które wynikałoby, że np.: wykonanie badań okresowych „konsumuje” konieczność wykonania badań kontrolnych. W skierowaniu trzeba wskazać oba rodzaje badań.
Czy można udzielić urlopu wypoczynkowego bez badań kontrolnych
W doktrynie i judykaturze powstał spór, czy pracownik może rozpocząć urlop wypoczynkowy bezpośrednio po okresie niezdolności do pracy trwającej dłużej niż 30 dni, bez wcześniejszych badań kontrolnych.
W wyrokach: z 20.03.2008 r., II PK 214/07, oraz z 9.03.2011 r., II PK 240/10, Sąd Najwyższy przyjął, że rozpoczęcie zaplanowanego urlopu wypoczynkowego bezpośrednio po ustaniu niezdolności do pracy spowodowanej chorobą trwającą ponad 30 dni nie jest sprzeczne z art. 165 i art. 229 § 2 kp.
Stanowisko to zostało w doktrynie szeroko skrytykowane – m.in. wskazuje się, że:
- udzielenie urlopu wypoczynkowego oznacza jednocześnie dopuszczenie do pracy, gdyż urlop jest zwolnieniem od pracy, a więc zakłada istnienie zdolności do pracy na danym stanowisku,
- przeprowadzenie badania kontrolnego dopiero po zakończeniu urlopu wypoczynkowego oznaczałoby wykonanie badania po terminie, co w innych orzeczeniach SN traktowane było jako „zewnętrzna przyczyna wypadku przy pracy”.
Najistotniejsze jest jednak późniejsze orzecznictwo. W wyroku Sądu Najwyższego z 26.10.2016 r., III PK 9/16, stwierdzono, że pracodawca może nie udzielić pracownikowi urlopu wypoczynkowego na żądanie do czasu przedłożenia orzeczenia lekarskiego, o którym mowa w art. 229 § 4 w związku z art. 229 § 2 kp.
Komentatorzy uznają to stanowisko za w pełni słuszne, podkreślając konieczność zachowania priorytetu przepisów dotyczących ochrony zdrowia i życia pracowników przed przepisami urlopowymi, zwłaszcza gdy pracownica domaga się udzielenia urlopu wypoczynkowego bezpośrednio po urlopie macierzyńskim lub rodzicielskim, a wcześniejsza nieobecność z powodu choroby trwała ponad 30 dni.
Karolina Kołakowska
