Pracownica była zatrudniona do 31.01.2026 r. Umowę o pracę przedłużono do dnia porodu, który przewidywany jest w połowie marca. W dniu 02.03.2026 r. złożyła wniosek o udzielenie części urlopu macierzyńskiego przed przewidywaną datą porodu. Zasiłek chorobowy wypłaca ZUS. Jakie dokumenty w tej sytuacji pracodawca wysyła do ZUS? Czy po porodzie pracownica musi złożyć wniosek o udzielenie dalszego urlopu macierzyńskiego i rodzicielskiego do pracodawcy, czy formularze ZUS ZAM i ZUS ZUR wysyła bezpośrednio do ZUS wraz z aktem urodzenia dziecka? Czy pracodawca wysyła do ZUS druk Z-3 w celu wypłaty zasiłku macierzyńskiego?
W sytuacji, gdy zasiłek wypłaca ZUS, a umowa o pracę została przedłużona wyłącznie do dnia porodu, pracodawca przekazuje do ZUS przede wszystkim formularz ZUS Z-3 (zaświadczenie płatnika składek) wraz z dokumentem potwierdzającym przewidywaną datę porodu.
Po porodzie pracownica co do zasady nie składa już wniosków urlopowych do pracodawcy na dalsze okresy, ponieważ stosunek pracy zakończy się w dniu porodu. Wnioski o wypłatę zasiłku za dalsze okresy pracownica składa bezpośrednio do ZUS (co do zasady: ZAM oraz ewentualnie ZUR) wraz z dokumentem potwierdzającym urodzenie dziecka.
Sprawdź też:
Umowa na czas określony, która spełnia przesłanki z art. 177 § 3 Kodeksu pracy, ulega przedłużeniu do dnia porodu. Oznacza to, że pracownica pozostaje w stosunku pracy do dnia porodu włącznie, natomiast od dnia następnego zatrudnienie już nie trwa.
Jeżeli w dniu porodu pracownica podlega ubezpieczeniu chorobowemu, powstaje prawo do zasiłku macierzyńskiego. Zasiłek ten może być wypłacany także za okres przypadający już po ustaniu zatrudnienia. W takim przypadku po porodzie nie mamy już do czynienia z urlopem udzielanym przez pracodawcę, lecz z zasiłkiem macierzyńskim wypłacanym przez ZUS po ustaniu ubezpieczenia.
Pracownica może rozpocząć urlop macierzyński przed porodem – maksymalnie 6 tygodni przed przewidywaną datą porodu.
Jeżeli pracownica złożyła wniosek o udzielenie części urlopu macierzyńskiego od 02.03.2026 r., pracodawca udziela tego urlopu do dnia porodu. Ponieważ w opisanej sytuacji zasiłek wypłaca ZUS, pracodawca powinien przekazać do ZUS dokumenty niezbędne do ustalenia prawa i wysokości świadczenia.
W szczególności są to:
Jeżeli druk Z-3 był wcześniej przekazany do ZUS wyłącznie w związku z zasiłkiem chorobowym, w praktyce może być konieczne jego ponowne przekazanie lub uzupełnienie w zakresie danych dotyczących zasiłku macierzyńskiego.
W praktyce pracownica przekazuje pracodawcy zaświadczenie o przewidywanej dacie porodu, a pracodawca przekazuje do ZUS formularz Z-3 wraz z dokumentem medycznym.
Czy pracownica składa po porodzie wnioski o dalszy urlop macierzyński i rodzicielski do pracodawcy?
Nie.
Umowa o pracę ulegnie rozwiązaniu w dniu porodu (art. 177 § 3 Kodeksu pracy). W związku z tym po porodzie pracodawca nie udziela już dalszych urlopów związanych z rodzicielstwem. Od tego momentu wypłata świadczeń odbywa się w formie zasiłku macierzyńskiego wypłacanego bezpośrednio przez ZUS.
Po porodzie, aby ZUS mógł ustalić prawo do zasiłku macierzyńskiego od dnia porodu i wypłacać go za dalsze okresy, konieczne jest przedstawienie dokumentu potwierdzającego urodzenie dziecka (np. odpisu skróconego aktu urodzenia dziecka).
Najczęściej są to:
• ZAM – wniosek o zasiłek macierzyński za okres odpowiadający urlopowi macierzyńskiemu (jeżeli nie został wcześniej złożony lub konieczne jest jego uzupełnienie).
• ZUR – wniosek o zasiłek macierzyński za okres odpowiadający urlopowi rodzicielskiemu.
Wnioski te pracownica składa bezpośrednio w ZUS, ponieważ po porodzie nie pozostaje już w stosunku pracy.
Tak.
ZUS Z-3 jest dokumentem przekazywanym przez pracodawcę (płatnika składek), który pozwala ZUS ustalić prawo do zasiłku oraz jego podstawę wymiaru. Jeżeli wcześniej został przekazany wyłącznie w związku z zasiłkiem chorobowym, ZUS może wymagać jego ponownego przekazania lub uzupełnienia w związku z przejściem na zasiłek macierzyński.
Jakub Pioterek