Odmowa zatrudnienia na zlecenie – kiedy jest możliwa i czy trzeba ją uzasadnić

Wprawdzie zatrudniający zleceniodawca nie ma obowiązku kierowania zleceniobiorców na badania lekarskie stwierdzające zdolność do wykonywania pracy na danym stanowisku, ale w sytuacji wskazanej w pytaniu, jeżeli stan zdrowia zatrudnianego potencjalnego zleceniobiorcy budzi wątpliwości, można zrezygnować z zawarcia z taką osobą umowy.

Zgodnie z Kodeksem pracy pracodawca ma obowiązek zapewnić bezpieczne i higieniczne warunki pracy, o których mowa w art. 207 § 2 kp:

1)      osobom fizycznym wykonującym pracę na innej podstawie niż stosunek pracy w zakładzie pracy lub w miejscu wyznaczonym przez pracodawcę, a także

2)      osobom prowadzącym w zakładzie pracy lub w miejscu wyznaczonym przez pracodawcę na własny rachunek działalność gospodarczą.

W związku z tym obowiązkiem pracodawcy jest chronić zdrowie i życie pracowników przez zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków pracy przy odpowiednim wykorzystaniu osiągnięć nauki i techniki. W szczególności pracodawca ma obowiązek:

a)      organizować pracę w sposób zapewniający bezpieczne i higieniczne warunki pracy;

b)      zapewniać przestrzeganie w zakładzie pracy przepisów oraz zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, wydawać polecenia usunięcia uchybień w tym zakresie oraz kontrolować wykonanie tych poleceń;

c)      reagować na potrzeby w zakresie zapewnienia bezpieczeństwa i higieny pracy oraz dostosowywać środki podejmowane w celu doskonalenia istniejącego poziomu ochrony zdrowia i życia pracowników, biorąc pod uwagę zmieniające się warunki wykonywania pracy;

d)      zapewnić rozwój spójnej polityki zapobiegającej wypadkom przy pracy i chorobom zawodowym uwzględniającej zagadnienia techniczne, organizację pracy, warunki pracy, stosunki społeczne oraz wpływ czynników środowiska pracy;

e)      uwzględniać ochronę zdrowia młodocianych, pracownic w ciąży lub karmiących dziecko piersią oraz pracowników niepełnosprawnych w ramach podejmowanych działań profilaktycznych;

f)       zapewniać wykonanie nakazów, wystąpień, decyzji i zarządzeń wydawanych przez organy nadzoru nad warunkami pracy;

g)      zapewniać wykonanie zaleceń społecznego inspektora pracy.

Przepisy Kodeksu cywilnego nie zawierają żadnych norm wskazujących na obowiązek zawierania umów w określonych sytuacjach.

Zgodnie z Kodeksem cywilnym oświadczenie drugiej stronie woli zawarcia umowy stanowi ofertę, jeśli określa istotne postanowienia tej umowy. Jednak jeżeli oferent nie oznaczył w ofercie terminu, w ciągu którego oczekiwać będzie odpowiedzi, oferta złożona w obecności drugiej strony albo za pomocą środka bezpośredniego porozumiewania się na odległość przestaje wiązać, gdy nie zostanie przyjęta niezwłocznie (złożona w inny sposób przestaje wiązać z upływem czasu, w którym składający ofertę mógł w zwykłym toku czynności otrzymać odpowiedź wysłaną bez nieuzasadnionego opóźnienia).

Jeżeli w określonej sytuacji oferta zlecenia została już przyjęta, po czym okazuje się, że warunki osobiste i zdrowotne danej osoby budzą wątpliwości co do możliwości jej zatrudnienia na zlecenie, zleceniodawca może zastrzec w umowie, że dojdzie ona do skutku pod warunkiem, że zleceniobiorca podda się badaniom lekarskim na zasadach określonych dla pracowników, a lekarz wyda stosowne zaświadczenie potwierdzające możliwość zatrudnienia danej osoby.