Osoba podjęła zatrudnienie na postawie umowy zlecenia od 6 czerwca 2026 r. (zajęcia edukacyjne z dziećmi). W połowie czerwca założyła JDG z kodem PKD, który odpowiada czynnościom, jakie wykonuje na podstawie umowy zlecenia. Czy może dalej wykonywać umowę zlecenia, czy należy zmienić umowę zlecenia w B2B i osoba ta powinna wystawić fakturę za swoje usługi?
Moim zdaniem samo rozpoczęcie działalności gospodarczej i wpisanie odpowiedniego kodu PKD nie powoduje automatycznie obowiązku rozwiązania umowy zlecenia ani przejścia na model B2B. Jeżeli jednak od dnia rozpoczęcia działalności strony uzgodnią, że usługi będą świadczone przez wykonawcę jako przedsiębiorcę w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, właściwe jest odpowiednie dostosowanie podstawy współpracy i rozliczanie wynagrodzenia na podstawie faktury.
Przepisy nie nakazują rozwiązania umowy zlecenia wyłącznie z tego powodu, że zleceniobiorca rozpoczął działalność gospodarczą. Sam wpis do CEIDG oraz objęcie działalności odpowiednim kodem PKD nie zmieniają charakteru wcześniej zawartej umowy ani nie przesądzają o sposobie opodatkowania wynagrodzenia.
Znaczenie ma rzeczywisty charakter współpracy. Jeżeli po rozpoczęciu działalności usługi są nadal wykonywane na podstawie dotychczasowej umowy zlecenia, sam fakt prowadzenia działalności gospodarczej nie oznacza jeszcze, że wynagrodzenie automatycznie staje się przychodem z działalności gospodarczej.
Jeżeli strony postanowią, że od dnia rozpoczęcia działalności usługi będą świadczone przez wykonawcę jako przedsiębiorcę, a zakres tych usług odpowiada przedmiotowi prowadzonej działalności gospodarczej, wynagrodzenie powinno być rozliczane jako przychód z działalności gospodarczej. W takim przypadku zastosowanie znajduje art. 13 pkt 8 ustawy o PIT, zgodnie z którym przychodami z działalności wykonywanej osobiście nie są przychody uzyskiwane na podstawie umów zawieranych w ramach prowadzonej działalności gospodarczej.
W praktyce, gdy działalność gospodarcza obejmuje te same usługi, które wcześniej były wykonywane na podstawie umowy zlecenia, pozostawienie dotychczasowego modelu współpracy może rodzić wątpliwości co do prawidłowej kwalifikacji przychodów. Dlatego, jeżeli usługi mają być faktycznie świadczone przez przedsiębiorcę, zasadne jest odpowiednie uregulowanie współpracy i rozliczanie jej w ramach działalności gospodarczej.
Wynagrodzenie należne za usługi wykonane przed rozpoczęciem działalności gospodarczej należy rozliczyć na zasadach właściwych dla umowy zlecenia. Rozpoczęcie działalności nie zmienia sposobu rozliczenia świadczeń wykonanych przed tą datą.
Jeżeli strony zamierzają kontynuować współpracę w formule przedsiębiorca–przedsiębiorca, najbezpieczniejszym rozwiązaniem jest:
1) określenie daty, od której usługi są świadczone w ramach działalności gospodarczej oraz
2) odpowiednia zmiana podstawy współpracy poprzez aneks do umowy albo zawarcie nowej umowy B2B.
Pozwala to uniknąć wątpliwości co do kwalifikacji podatkowej wynagrodzenia i sposobu jego rozliczenia.
Jakub Pioterek