Urlop rodzicielski po przyjęciu drugiego dziecka – czy przysługuje zasiłek 81,5%

Andrzej Radzisław
Andrzej Radzisław
25.08.2026AKTUALNE

Pytanie:

Pracownica w związku z przyjęciem pierwszego dziecka do rodziny zastępczej złożyła wniosek w terminie 21 dni o udzielenie urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego oraz urlopu rodzicielskiego łącznie w wymiarze 52 tygodni, tj. na okres od 5 sierpnia 2024 r. do 3 sierpnia 2025 r. Zasiłek za ten okres został ustalony w stałej wysokości 81,5% podstawy wymiaru. 23 lipca 2025 r. zostało wydane postanowienie sądu o umieszczeniu kolejnego, drugiego dziecka w niezawodowej rodzinie zastępczej z mocą wsteczną od 4 lipca 2025 r. W związku z tym został złożony nowy wniosek o urlop na warunkach urlopu macierzyńskiego i urlop rodzicielski na drugie dziecko w łącznym wymiarze 52 tygodni, na okres od 4 lipca 2025 r. do 2 lipca 2026 r. W konsekwencji pierwszy urlop rodzicielski, udzielony na pierwsze dziecko, został przerwany 3 lipca 2025 r. Do zrealizowania z tego tytułu pozostał niewykorzystany okres 31 dni urlopu rodzicielskiego. Planowane jest złożenie wniosku o udzielenie pozostałych 31 dni urlopu rodzicielskiego na pierwsze dziecko bezpośrednio po zakończeniu urlopów na drugie dziecko, tj. od 3 lipca 2026 r. do 2 sierpnia 2026 r.

Czy pracownicy przysługuje prawo do wykorzystania pozostałych 31 dni urlopu rodzicielskiego na pierwsze dziecko w terminie od 3 lipca 2026 r. do 2 sierpnia 2026 r., bezpośrednio po zakończeniu urlopu rodzicielskiego na drugie dziecko?

W jakiej wysokości procentowej: 70% czy 81,5% podstawy wymiaru należy naliczyć i wypłacić zasiłek macierzyński za ten pozostały okres 31 dni? W ocenie płatnika składek, ze względu na pierwotny wniosek złożony w terminie 21 dni, właściwą stawką powinno być 81,5%.

Odpowiedź:

Tak. Pracownicy przysługuje prawo do wykorzystania pozostałych 31 dni urlopu rodzicielskiego na pierwsze dziecko po zakończeniu urlopów udzielonych na drugie dziecko. Za ten okres zasiłek macierzyński powinien zostać wypłacony w wysokości 81,5% podstawy wymiaru.

Z artykułu dowiesz się:
  • Czy można wykorzystać pozostałą część urlopu rodzicielskiego po zakończeniu urlopu na drugie dziecko
  • Jaki wymiar urlopu przysługuje po przyjęciu dziecka do rodziny zastępczej
  • Kiedy zasiłek macierzyński wynosi 81,5% podstawy wymiaru
  • Jakie dokumenty trzeba złożyć przy ubieganiu się o zasiłek po przyjęciu dziecka na wychowanie

Sprawdź też:

Sprawdź też:

Urlopy związane z rodzicielstwem przysługują nie tylko rodzicom biologicznym, ale także rodzicom adopcyjnym. Urlop na warunkach urlopu macierzyńskiego przysługuje m.in. pracownikowi, który przyjął dziecko na wychowanie jako rodzina zastępcza.

Wymiar urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego

Pracownikowi, który przyjął dziecko na wychowanie jako rodzina zastępcza, z wyjątkiem rodziny zastępczej zawodowej, przysługuje urlop na warunkach urlopu macierzyńskiego w wymiarze:

  • 20 tygodni – w przypadku przyjęcia jednego dziecka,
  • 31 tygodni – w przypadku jednoczesnego przyjęcia dwojga dzieci,

nie dłużej jednak niż do ukończenia przez dziecko 7. roku życia, a w przypadku dziecka, wobec którego została podjęta decyzja o odroczeniu obowiązku szkolnego – nie dłużej niż do ukończenia przez nie 10. roku życia.

Urlop na warunkach urlopu macierzyńskiego przysługuje do ukończenia przez dziecko przyjęte na wychowanie 7. roku życia, a w przypadku dziecka, wobec którego została podjęta decyzja o odroczeniu obowiązku szkolnego – do ukończenia przez nie 10. roku życia.

Wymiar urlopu rodzicielskiego

Pracownikowi, który przyjął dziecko na wychowanie jako rodzina zastępcza, z wyjątkiem rodziny zastępczej zawodowej, przysługuje urlop rodzicielski w celu sprawowania opieki nad tym dzieckiem w wymiarze do:

  • 41 tygodni – gdy zostało przyjęte jedno dziecko,
  • 43 tygodni – gdy zostało przyjęte więcej niż jedno dziecko.

Wymiar urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego uzależniony jest od liczby dzieci jednorazowo przyjętych na wychowanie. Gdy zostało przyjęte jedno dziecko, przysługuje 20 tygodni urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego i 41 tygodni urlopu rodzicielskiego. Należy jednak podkreślić, że w przypadku urlopu rodzicielskiego maksymalny okres do wykorzystania przez jednego z „rodziców” wynosi 32 tygodnie, a 9 tygodni jest przeznaczonych dla drugiego „rodzica”.

Zasiłek macierzyński w wysokości 81,5%

W terminie 21 dni po dniu przyjęcia dziecka na wychowanie i wystąpienia do sądu z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie przysposobienia dziecka lub po przyjęciu dziecka na wychowanie jako rodzina zastępcza pracownik może złożyć wniosek o zasiłek macierzyński za okres ustalony jako okres urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego i urlopu rodzicielskiego w pełnym wymiarze. W takim przypadku zasiłek macierzyński za te okresy przysługuje w wysokości 81,5% podstawy wymiaru zasiłku.

Jakie dokumenty

Osoba występująca o zasiłek w związku z przyjęciem dziecka na wychowanie w ramach rodziny zastępczej powinna przedłożyć:

  • prawomocne orzeczenie sądu opiekuńczego o umieszczeniu dziecka w rodzinie zastępczej lub umowę cywilnoprawną zawartą pomiędzy rodziną zastępczą a starostą,
  • ostateczną decyzję o odroczeniu obowiązku szkolnego lub jej kopię potwierdzoną za zgodność z oryginałem przez płatnika składek lub ZUS, jeżeli wniosek dotyczy dziecka, wobec którego została podjęta taka decyzja,
  • dokument potwierdzający wiek dziecka.

Przerwanie urlopu i wykorzystanie pozostałej części

Pracownikom adoptującym dzieci przysługuje prawo do urlopu rodzicielskiego na takich samych zasadach, jakie przysługują rodzicom biologicznym. Z korzystania z urlopu rodzicielskiego można zrezygnować w każdym czasie za zgodą pracodawcy i powrócić do pracy. Wobec tego urlop udzielony na pierwsze dziecko może zostać zakończony za zgodą pracodawcy, a pracownicy może zostać udzielony urlop na drugie dziecko. Wtedy niewykorzystany okres urlopu może zostać wykorzystany po zakończeniu urlopów udzielonych na drugie dziecko.

W sytuacji przedstawionej w pytaniu zasiłek macierzyński powinien być wypłacany w wysokości 81,5% podstawy wymiaru, ponieważ wniosek o wypłatę zasiłku został złożony w terminie 21 dni po przyjęciu dziecka na wychowanie jako rodzina zastępcza.

 

Autorem odpowiedzi jest: 

Andrzej Radzisław


Andrzej Radzisław
AUTOR
Radca prawny, członek Okręgowej Izby Radców Prawnych w Warszawie. Ekspert w zakresie ubezpieczeń społecznych. Wieloletni pracownik Centrali Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, gdzie m.in. brał udział w opiniowaniu aktów prawnych związanych z ubezpieczeniami oraz analizował wydawane przez ZUS interpretacje w zakresie ich zgodności z obowiązującymi przepisami.

Sprawdź inne artykuły w kategorii ZUS

Nagrody i wyróżnienia

Certyfikat rzetelnosci Laur zaufania SMB logo Top firma

Copyright © 2024 Wszelkie prawa zastrzeżone

Obserwuj nas

fb-logo ink-logo inst-logo