staż pracy

Pracownik przed zawarciem umowy o prace współpracował ze swoim aktualnym pracodawcą na podstawie zlecenia lub tzw. B2B. Oczywiście po zmianach z 2026 r. takie wcześniejsze zatrudnienie wliczamy mu do pracowniczego stażu zakładowego. Jak wpłynie to na okresy wypowiedzenia i inne okresy dotyczące rozwiązywania umowy? Poniżej pokazujemy na przykładach, jak rozstrzygnąć kilka problematycznych przypadków.

Od 1 stycznia 2026 r. (a u pracodawców spoza sektora finansów publicznych – od 1 maja 2026 r.) do stażu pracy zalicza się m.in. okresy zatrudnienia cywilnoprawnego oraz prowadzenia działalności pozarolniczej. Dla wielu pracowników oznacza to wydłużenie stażu pracy, a wraz z nim – realną możliwość nabycia prawa do nagrody jubileuszowej. Jeden z pierwszych wyroków w tej sprawie potwierdza, że jeżeli w dniu wejścia w życie nowych przepisów pracownik legitymuje się stażem dłuższym niż wymagany do nagrody jubileuszowej danego stopnia, świadczenie to należy mu wypłacić – bo prawo do niego aktualizuje się właśnie z tą datą.

Pracownik po zakończeniu zatrudnienia może przedstawić byłemu pracodawcy dokumenty potwierdzające wcześniejsze okresy prowadzenia działalności gospodarczej. Powstaje wtedy praktyczne pytanie: czy taki okres trzeba doliczyć do stażu pracy u danego pracodawcy, a w konsekwencji uznać, że zastosowano zbyt krótki okres wypowiedzenia? Odpowiedź zależy od tego, czy w ramach tej działalności pracownik świadczył pracę na rzecz tego pracodawcy. A co na to resort pracy?

Pracownik po zatrudnieniu w sektorze publicznym przedłożył przetłumaczony dokument U1, z którego wynikają zagraniczne okresy zatrudnienia, w których podlegał ubezpieczeniom oraz samozatrudnienia, które nie są okresami ubezpieczenia. Pracodawca musi ustalić, czy działalność prowadzona za granicą na samozatrudnieniu wlicza się do stażu pracy. Ponadto czy dodatek stażowy należy wyrównać od dnia zatrudnienia, czy naliczać dopiero od dnia dostarczenia dokumentu.

Resort pracy przygotował nową wersję projektu ustawy o stażach. Prace nad przepisami trwają od listopada 2025 r. Pierwszy projekt zakładał likwidację praktyk absolwenckich i zastąpienie ich odpłatnym stażem — zgodnie z zasadą: jest praca, jest płaca. Początkowo przewidywano, że staż będzie mógł być realizowany także na podstawie umowy zlecenia.

Pracownik przynosi dokument U1 z Wielkiej Brytanii i oczekuje zaliczenia zagranicznego zatrudnienia do stażu pracy w Polsce. Dla działu kadr to nie jest jednak formalność „do odhaczenia”. Problem polega na tym, że sam formularz U1 może potwierdzać okresy zatrudnienia i ubezpieczenia, ale nie zawsze daje pełną podstawę do ustalenia wszystkich uprawnień pracowniczych.

Od 1 maja 2026 r. pracodawca z sektora prywatnego ma obowiązek zaliczyć do stażu pracy inne aktywności zawodowej, takie jak umowa cywilnoprawna czy okres prowadzenia działalności gospodarczej. Ponieważ przepisy te obowiązują już w sektorze publicznym od 1 stycznia 2026 r. pracodawcy spotkali się z licznymi problemami. Jak prawidłowo zaliczać działalność gospodarczą do stażu pracy dowiesz się z poniższego artykułu.

Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej zapowiada koniec bezpłatnych staży. Projekt ustawy ma wkrótce trafić do szerokich konsultacji społecznych, a resort podkreśla, że dziś przepisy dotyczące staży i praktyk są rozproszone, niespójne i wymagają kompleksowego uporządkowania.

Od 31 marca 2026 r. pracodawcy mogą samodzielnie weryfikować autentyczność zaświadczeń ZUS dotyczących stażu pracy dzięki nowej usłudze „Stażowe”. Pozwala ona szybko sprawdzić, czy dokument przedstawiony przez pracownika jest zgodny z danymi w bazie ZUS. Jak – krok po kroku – tego dokonać? 

Urząd gminy może wydać zaświadczenie o okresach pracy w gospodarstwie rolnym zaliczanych do pracowniczego stażu pracy tylko gdy posiada odpowiednią dokumentację, w razie jej braku, zaświadczenie nie może być wydane, gdyż urząd nie może dokonywać ustaleń w tej kwestii na podstawie innych danych niż zawartych w posiadanej dokumentacji.

Wliczanie umów zlecenia do stażu pracy od 2026 r. rodzi praktyczne problemy – szczególnie gdy okresy aktywności zawodowej pokrywają się w czasie. Państwowa Inspekcja Pracy wyjaśnia, jak w takich przypadkach prawidłowo ustalić staż pracy.