Leszek Skupski

Pytanie: Zwracam się z prośbą o pisemną interpretację przepisów Prawa Pracy. Interpretacja ma na celu wyjaśnienie wątpliwości dotyczących kwestii odpowiedzialności za brak wykorzystania w 14 kolejnych dniach kalendarzowych urlopu w danym roku (art. 162 kp.) Opis sytuacji: pracodawca nie stosuje żadnych nacisków i mimo aktywnych zachęt oraz próśb niektórzy pracownicy zakładu pracy nie chcą wykorzystywać swojego prawa do wykorzystania urlopu wypoczynkowego w części, która powinna trwać nie mniej niż 14 kolejnych dni kalendarzowych i odmawiają jego wykorzystania. Argumentują to chęcią wzięcia kilku krótszych urlopów i braku potrzeby wykorzystywania jednorazowo tak długiego urlopu wypoczynkowego. Zakład udziela urlopów na podstawie bieżących wniosków pracownika.

Rząd zapowiedział zmiany w skali podatkowej. Obok dotychczasowych 2 progów podatkowych (12% i 32%) pojawi się nowy, pośredni przedział dochodowy ze stawką 24% dla dochodu od 130.000. zł do 150.000 zł. Ponadto o 1% (z 4% do 5%) ma ulec zwiększeniu stawka daniny solidarnościowej, która opłacana jest dla dochodów ponad 1 mln zł.

Prezydent podpisał ustawę o zmianie niektórych ustaw w celu wsparcia przedsiębiorstw żeglugowych oraz stworzenia warunków ich funkcjonowania pod polską banderą. Nowelizacja likwiduje dwa najbardziej dolegliwe warunki zwolnienia z PIT dochodów marynarzy – wymóg obywatelstwa UE/EOG oraz przepracowania co najmniej 183 dni w roku. Równolegle zmieniają się zasady opodatkowania przedsiębiorców żeglugowych oraz obowiązki armatorów wynikające z Konwencji o pracy na morzu.

Pracodawcy od lat wskazują, że to oni – a nie system ubezpieczeń społecznych – ponoszą pierwszy, najbardziej dotkliwy (szczególnie dla mniejszych firm) koszt absencji chorobowej pracownic w ciąży. Procedowany w Sejmie projekt ma to zmienić: zakłada przejęcie przez ZUS wypłaty zasiłku chorobowego już od pierwszego dnia nieobecności w pracy.

Kurier rowerowy, kierowca aplikacji, freelancer przyjmujący zlecenia przez portal – dziś w polskim prawie pracy praktycznie nie istnieją. Ma to zmienić projekt ustawy o wykonywaniu pracy za pośrednictwem cyfrowych platform pracy, którego założenia zostały opublikowane w wykazie prac legislacyjnych Rady Ministrów. Projekt wdraża dyrektywę UE 2024/2831 i wprowadza m.in. ułatwienie proceduralne ustalenia istnienia stosunku pracy, obowiązek ludzkiego nadzoru nad decyzjami algorytmów oraz kary grzywny.

Pracownik, który uzna, że upał zagraża jego zdrowiu lub życiu, może powstrzymać się od wykonywania pracy – musi o tym niezwłocznie zawiadomić przełożonego, ale nie musi czekać na jego zgodę. Tak wynika z wyjaśnień Państwowej Inspekcji Pracy opublikowanych w związku z falą upałów. To pracownik dokonuje oceny, czy zagrożenie jest realne. Sprawdź, na jakiej podstawie prawnej działa pracownik, jakie obowiązki ciążą w upał na pracodawcy, czy za czas przerwania pracy przysługuje wynagrodzenie i co zmieni się od 11 stycznia 2027 r.

Resort pracy przygotowuje projekt nowelizacji ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych i innych aktów normatywnych, który ma ograniczyć negatywne skutki kwestionowania przez ZUS – nawet po wielu latach – tytułu do ubezpieczeń społecznych. Dziś w takiej sytuacji płatnik może stracić opłacone składki bezpowrotnie: prawo do ich zwrotu zdąży się przedawnić, a korekta dokumentów rozliczeniowych nie jest już możliwa. Projekt zakłada m.in. wydawanie przez ZUS decyzji określającej właściwy tytuł ubezpieczenia, przeksięgowanie składek z urzędu oraz liczenie terminu na zwrot nadpłaty dopiero od dnia doręczenia decyzji.

Coraz częściej mówi się o potrzebie podwyższenia drugiego progu podatkowego. Dla pracowników oznaczałoby wyższe wynagrodzenie netto, dla działów kadrowo-płacowych – mniej pytań o „zmniejszone” wynagrodzenia pod koniec roku. Na stole są dziś dwa warianty: petycja o próg 171 000 zł, skierowana przez sejmową komisję do dalszych prac, oraz propozycja podniesienia limitu do 140 000 zł. Wyjaśniamy, co te propozycje realnie zmieniają, ile mogą kosztować budżet i dlaczego na razie płace muszą liczyć po staremu.

Rzecznik Praw Obywatelskich zwrócił się do Ministerstwa Finansów w sprawie zbyt niskiego limitu zwolnienia z podatku dochodowego dla świadczeń wypłacanych z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych (ZFŚS). Obowiązująca od wielu lat kwota 1000 zł rocznie – zdaniem RPO – nie odpowiada realiom społeczno-gospodarczym i osłabia socjalny charakter tych świadczeń. Rzecznik postuluje podniesienie limitu do 2000 zł. Jak na te postulaty odpowiedział resort finansów?

Prezydent podpisał nowelizację, która pozwoli Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji (AOTMiT) gromadzić dane o wynagrodzeniach w ochronie zdrowia powiązane z numerem PESEL lub numerem prawa wykonywania zawodu (PWZ). Nowe przepisy mają dać resortowi zdrowia pełny obraz zarobków lekarzy, pielęgniarek oraz pozostałego personelu podmiotów leczniczych – także wtedy, gdy jedna osoba pracuje w kilku miejscach lub łączy etat z kontraktem.