Czy można zwolnić pracownika w ochronie przedemerytalnej, jeśli po długiej chorobie nie został dopuszczony do pracy?

Karolina Kołakowska
Karolina Kołakowska
11.05.2026AKTUALNE

Pytanie:

Pracownik nabywa prawo do emerytury 10 sierpnia 2026 r. Obecnie jest pod kodeksową ochroną przedemerytalną. Niedawno przebywał na urlopie wypoczynkowym i chorował 182 dni. W maju br. był u lekarza medycyny pracy, który wystawił dokument o niedopuszczeniu do pracy. Co może zrobić pracodawca w takiej sytuacji. Czy może zwolnić pracownika chronionego, tym bardziej że nie może powierzyć innego stanowiska, bo to pracownik księgowości.

Odpowiedź:

Ochrona przedemerytalna z art. 39 Kodeksu pracy (dalej: „kp.”) nie jest „absolutna”. Pracodawca nie może co prawda wypowiedzieć umowy o pracę z powodu wieku, ale może – przy spełnieniu przesłanek ustawowych – rozwiązać umowę bez wypowiedzenia z powodu długotrwałej choroby (art. 53 kp.) albo – za wypowiedzeniem – jeśli pracownikowi została przyznana renta z tytułu całkowitej niezdolności do pracy.

Z artykułu dowiesz się:
  • Czy ochrona przedemerytalna zawsze wyklucza rozwiązanie umowy o pracę z pracownikiem?
  • Kiedy pracodawca może rozwiązać umowę bez wypowiedzenia z powodu długotrwałej choroby pracownika?
  • Czy orzeczenie lekarza medycyny pracy o niedopuszczeniu do pracy pozwala zwolnić pracownika chronionego przedemerytalnie?

Przeczytaj też:

Poznaj też orzeczenie SN:

Ochrona przed wypowiedzeniem dla pracownika w wieku emerytalnym – co oznacza

Pracownik, któremu brakuje nie więcej niż 4 lata do osiągnięcia wieku emerytalnego i którego dotychczasowy staż umożliwia nabycie emerytury, korzysta z ochrony przed wypowiedzeniem umowy o pracę na podstawie art. 39 kp.

Ochrona ta polega na zakazie wypowiedzenia umowy o pracę, ale nie obejmuje wszystkich możliwych sposobów rozwiązania stosunku pracy – przepisy szczególne przewidują wyłączenia (np. art. 43, art. 53 kp.).

W szczególności art. 40 kp. dopuszcza wypowiedzenie umowy o pracę takiemu pracownikowi, w razie uzyskania przez pracownika prawa do renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy.

Co w sytuacji, kiedy pracownik w wieku przedemerytalnym długo chorował?

Z opisu wynika, że pracownik chorował 182 dni. Należy sprawdzić:

  • czy przekroczony został łączny okres pobierania wynagrodzenia chorobowego i zasiłku chorobowego, o którym stanowi art. 53 par. 1 pkt 1 lit. b kp.,
  • czy pracownik był zatrudniony co najmniej 6 miesięcy (w praktyce przy pracowniku księgowości zwykle tak jest).

Zgodnie z art. 53 par. 1 pkt 1lit. b kp. pracodawca może rozwiązać umowę o pracę bez wypowiedzenia (tzw. „art. 53”) jeżeli niezdolność do pracy z powodu choroby trwa dłużej niż łączny okres pobierania wynagrodzenia i zasiłku chorobowego oraz – ewentualnie – pierwsze 3 miesiące świadczenia rehabilitacyjnego (przy zatrudnieniu ≥ 6 miesięcy).
 

Rozwiązanie w trybie art.53 kp. nie jest wyłączone przez ochronę przedemerytalną; chodzi tu o inną przyczynę i szczególny tryb.

Warunkiem zgodnego z prawem zastosowania art. 53 kp. jest, aby w chwili rozwiązania umowy pracownik nadal był niezdolny do pracy (nadal chory). Z powołanego przepisu wynika zatem, że ochrona pracownika przed rozwiązaniem stosunku pracy nie trwa dłużej niż łączny okres pobierania wynagrodzenia i zasiłku z tytułu choroby oraz pobierania świadczenia rehabilitacyjnego przez pierwsze 3 miesiące po ustaniu okresu zasiłkowego.

Zdaniem sądu

Jak wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 26 marca 2009 r. w sprawie II PK 245/08 kontynuacja ochrony po wyczerpaniu prawa do zasiłku chorobowego zależy od uzyskania prawa do świadczenia rehabilitacyjnego. Rozwiązanie stosunku pracy nie może też nastąpić, jeśli pracownik stawi się do pracy w związku z ustaniem przyczyny nieobecności (art. 53 § 3 kp.).

Brak świadczenia rehabilitacyjnego i niezdolność do pracy – mogą być przyczyną zwolnienia

Jeśli zatem pracownik nie uzyskał świadczenia rehabilitacyjnego i jest nadal niezdolny do pracy, pracodawca może rozwiązać z nim umowę o pracę po wyczerpaniu okresu zasiłkowego. To rozwiązanie jest bezpieczne, jeśli pracodawca ma pewność, że pracownik nie wystąpił o świadczenie rehabilitacyjne. Jeśli tak wniosek został złożony, lepiej poczekać na jego rozstrzygnięcie i w razie przyznania świadczenia odczekać 3 miesiące.

Autorem odpowiedzi jest: 

Karolina Kołakowska


Karolina Kołakowska
AUTOR
Adwokat w Kancelarii Narolski i Partnerzy Adwokaci. Ekspert z zakresu indywidualnego i zbiorowego prawa pracy oraz ochrony danych osobowych, trener i szkoleniowiec

Sprawdź inne artykuły w kategorii Kadry

Nagrody i wyróżnienia

Certyfikat rzetelnosci Laur zaufania SMB logo Top firma

Copyright © 2024 Wszelkie prawa zastrzeżone

Obserwuj nas

fb-logo ink-logo inst-logo