Dyrektor żłobka może pełnić zadania służby bhp – ale po spełnieniu określonych warunków

Pracodawca, który posiada ukończone szkolenie niezbędne do wykonywania zadań służby bhp, może sam wykonywać zadania tej służby, jeżeli:

1. zatrudnia do 10 pracowników albo
2. zatrudnia do 50 pracowników i jest zakwalifikowany do grupy działalności, dla której ustalono nie wyższą niż trzecia kategorię ryzyka w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych.

Takie zasady wynikają z art. 237¹¹ § 1 Kodeksu pracy. Przepis ten przewiduje również, że pracodawca zatrudniający więcej niż 100 pracowników tworzy służbę bhp, natomiast pracodawca zatrudniający do 100 pracowników powierza wykonywanie zadań tej służby pracownikowi zatrudnionemu przy innej pracy.

W analizowanym przypadku dyrektor żłobka ukończył studia podyplomowe w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy. Oznacza to, że spełnia wymagania kwalifikacyjne przewidziane dla starszego inspektora do spraw bezpieczeństwa i higieny pracy.

Z rozporządzenia w sprawie służby bezpieczeństwa i higieny pracy wynika, że starszym inspektorem do spraw bhp może być m.in. osoba posiadająca wyższe wykształcenie o kierunku lub specjalności w zakresie bhp albo studia podyplomowe w zakresie bhp. Natomiast specjalista, starszy specjalista i główny specjalista ds. bhp muszą mieć odpowiednio 1 rok, 3 lata albo 5 lat stażu pracy w służbie bhp.

Ponieważ osoba wskazana w pytaniu nie była dotychczas zatrudniona w służbie bhp, brak stażu nie pozwala jej na objęcie stanowiska specjalisty ds. bhp. Nie wyklucza jednak wykonywania zadań służby bhp w zakresie dopuszczalnym dla osoby posiadającej kwalifikacje starszego inspektora.

Pracodawca, który sam wykonuje zadania służby bhp, powinien przed rozpoczęciem ich wykonywania odbyć odpowiednie szkolenie w formie kursu lub seminarium. Program takiego szkolenia opracowuje się na podstawie ramowego programu określonego w rozporządzeniu w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy.

Z tego szkolenia zwolniony jest jednak pracodawca, który spełnia wymagania kwalifikacyjne dla służby bhp. Skoro dyrektor żłobka ukończył studia podyplomowe w zakresie bhp, spełnia wymaganie kwalifikacyjne dla stanowiska starszego inspektora ds. bhp. W związku z tym przed podjęciem wykonywania zadań służby bhp nie musi odbywać dodatkowego kursu lub seminarium dla pracodawców wykonujących zadania tej służby.

Powinien natomiast odbywać wymagane szkolenia okresowe. Ich celem jest aktualizacja i utrwalenie wiedzy oraz umiejętności w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy. Szkolenia te kończą się egzaminem sprawdzającym, a potwierdzeniem ich ukończenia jest zaświadczenie wydane przez organizatora szkolenia.

To, czy dyrektor żłobka może pełnić zadania służby bhp, zależy przede wszystkim od liczby zatrudnionych pracowników.

W przypadku żłobka zatrudniającego do 10 pracowników dyrektor może sam wykonywać zadania służby bhp, jeżeli spełnia wymagania kwalifikacyjne. Jeżeli żłobek zatrudnia ponad 10, ale nie więcej niż 50 pracowników, konieczne jest dodatkowo ustalenie, czy działalność żłobka została zakwalifikowana do grupy, dla której ustalono nie wyższą niż trzecią kategorię ryzyka. Kategorie ryzyka ustala się na podstawie przepisów dotyczących różnicowania stopy procentowej składki na ubezpieczenie wypadkowe.

Jeżeli natomiast żłobek zatrudnia więcej niż 50 pracowników, dyrektor żłobka nie może sam wykonywać zadań służby bhp w omawianym trybie.

Warto dodać, że wykonywanie zadań służby bhp przez samego pracodawcę budzi wątpliwości praktyczne. Służba bhp pełni wobec pracodawcy funkcje doradcze i kontrolne. Jeżeli pracodawca wykonuje te zadania samodzielnie, w praktyce doradza sam sobie, co może oznaczać brak odrębnego głosu doradczego i kontrolnego.

Nie zmienia to jednak faktu, że przepisy dopuszczają taką możliwość, o ile spełnione są warunki dotyczące liczby pracowników, kwalifikacji i kategorii ryzyka.