Po zatrudnieniu pracownika wypłacamy mu w określonej kwocie ekwiwalent pieniężny na zakup obuwia roboczego i odzieży ochronnej, która zgodnie z przepisami ma ustalony okres używalności. Czy możemy żądać zwrotu w wymiarze proporcjonalnym kwoty wypłaconego ekwiwalentu pieniężnego, jeżeli dany pracownik rozwiąże umowę o pracę przed końcem terminu używalności zakupionej odzieży ochronnej? Przeczytaj poradę eksperta, albo posłuchaj (link do wersji audio znajduje się na dole artykułu).
Odzież i obuwie robocze są własnością pracodawcy - i nie zmienia się to po rozwiązaniu stosunku pracy. Nie ma przepisu, który uprawniałby pracodawcę do oczekiwania zwrotu poniesionych kosztów z tytułu zapewnienia pracownikowi bezpiecznych warunków pracy w związku z rozwiązaniem przez pracownika umowy o pracę przed terminem.
Przeczytaj też:
Obejrzyj też szkolenie:
Kwestie dotyczące zapewnienia pracownikom odzieży roboczej oraz ochronnej reguluje kodeks pracy, który reguluje prawa i obowiązki pracodawcy oraz pracobiorców zatrudnionych na podstawie stosunku pracy, czyli mających status pracowników.
Odzieżą roboczą jest odzież, której celem jest zastąpienie lub zabezpieczenie odzieży własnej pracownika w przypadku, gdy pracy nie towarzyszą czynniki szkodliwe dla zdrowia. Natomiast odzież ochronna jest odzieżą okrywającą lub zastępującą osobistą odzież pracownika chroniąc go przed zagrożeniami – np. niebezpiecznymi substancjami chemicznymi, zagrożeniami mechanicznymi czy biologicznymi.
Problematyka związana z zapewnieniem odzieży uregulowana jest w art 2377 § 1 kp. zgodnie z którym pracodawca jest obowiązany dostarczyć pracownikowi nieodpłatnie odzież i obuwie robocze, spełniające wymagania określone w Polskich Normach, jeżeli odzież własna pracownika może ulec zniszczeniu lub znacznemu zabrudzeniu, jak również ze względu na wymagania technologiczne, sanitarne lub bezpieczeństwa i higieny pracy.
Zapamiętaj! Pracodawca nie może dopuścić pracownika do pracy bez środków ochrony indywidualnej oraz odzieży i obuwia roboczego, przewidzianych do stosowania na danym stanowisku pracy.
Odnosząc się bezpośrednio do wątpliwości, o których mowa w pytaniu należy zauważyć, że zarówno środki ochrony indywidualnej jak również odzież i obuwie robocze stanowią własność pracodawcy. Wynika to jednoznacznie z przepisów regulujących problematykę zapewniania odzieży roboczej - jak również pośrednio z przepisów dotyczących odpowiedzialności za mienie powierzone pracownikowi. Nie ma regulacji, na podstawie której pracodawca mógłby oczekiwać zwrotu proporcjonalnego wartości powierzonych środków ochronnych w sytuacji gdy pracownik wcześniej zakończył umowę o pracę. Należy pamiętać zapewnienie odzieży i obuwia roboczego to obowiązek bezwzględny - który musi być spełniony niezależnie od tego czy pracownik zatrudniony jest na podstawie krótkotrwałej umowy na okres próbny, dłuższej umowy na czas określony czy może bezterminowej umowy na czas nieokreślony.
Jeżeli pracodawca zdecydowałby się na obciążenie pracownika, który rozwiązał umowę o pracę przed terminem proporcjonalnymi kosztami zakupu odzież roboczej - pracownik miałby prawo wnieść skargę do PIP. Skarga taka uruchomiłaby postępowanie kontrolne, które z całą pewnością zakwestionowałoby postępowanie pracodawcy w zakresie nieuprawnionego obciążenia pracownika kosztami zakupu odzieży i obuwia roboczego.
Sebastian Kryczka