
Zatrudnienie pracownika na część etatu wymaga prawidłowego rozróżnienia między normą czasu pracy a wymiarem czasu pracy. Ma to znaczenie m.in. przy przygotowaniu informacji o warunkach zatrudnienia, kierowaniu na badania wstępne oraz przechowywaniu orzeczeń medycyny pracy. Sprawdź, jaki zapis zastosować przy 3/4 etatu, czy zmiana wymiaru etatu wymaga nowych badań lekarskich i jak postępować z elektronicznym orzeczeniem z IKP.
Czas pracy na 3/4 etatu i badania lekarskie – najważniejsze wskazówki dla pracodawcy
|
Rozróżniaj normę czasu pracy od wymiaru czasu pracy |
Przy 3/4 etatu normy czasu pracy nadal wynoszą 8 godzin na dobę i przeciętnie 40 godzin tygodniowo, ale wymiar czasu pracy pracownika może wynosić np. 6 godzin dziennie i przeciętnie 30 godzin tygodniowo. |
|
Sprawdź, czy zmiana etatu wpływa na aktualność badań lekarskich |
Jeżeli pracownik miał badania na 7/8 etatu, a zostaje zatrudniony na 3/4 etatu, przy tym samym stanowisku i tych samych warunkach pracy co do zasady nie ma potrzeby kierowania go na nowe badania. |
|
Wymagaj przekazania orzeczenia od jednostki medycyny pracy |
Orzeczenie lekarskie powinno trafić do pracodawcy bezpośrednio z jednostki medycyny pracy, zgodnie z zawartą umową. Pozyskiwanie wydruku z IKP od pracownika może powodować wątpliwości dokumentacyjne. |
Sprawdź też:
Pytanie: Czy prawidłowo została określona norma czasu pracy w informacji o warunkach zatrudnienia dla pracownika pracującego na 3/4 etatu, wykonującego pracę przez 6 godzin dziennie i przeciętnie 30 godzin tygodniowo? W dokumencie wskazano:
Zapis nr 1: „Realizując obowiązek Pracodawcy wynikający z art. 29 § 3 Kodeksu pracy, przekazuję podstawowe informacje o warunkach zatrudnienia:
Zapis nr 2: „Realizując obowiązek Pracodawcy wynikający z art. 29 § 3 Kodeksu pracy, przekazuję podstawowe informacje o warunkach zatrudnienia:
Który zapis jest poprawny.
Odpowiedź: Poprawny jest zapis nr 2. Normy czasu pracy – dobowa (8 godzin) i średniotygodniowa (40) godzin – obowiązują pracownika niezależnie od wymiaru czasu pracy, w jakim jest zatrudniony. Natomiast dobowy i tygodniowy wymiar czasu pracy zależy od tego, w jakim wymiarze czasu pracy pracownik został zatrudniony. W przypadku pracownika zatrudnionego na 3/4 etatu, jeśli ma on wykonywać pracę przez tyle samo godzin każdego dnia, w pięciodniowym tygodniu pracy, dobowy wymiar wynosi 6 godzin, a tygodniowy – 30 godzin.
(art. 29 § 3 pkt 1 lit. a oraz b Kodeksu pracy).
Pytanie: Pracownik, przed rozpoczęciem pracy otrzymał skierowanie na badania wstępne na 7/8 etatu i wykonał badania z takim wymiarem etatu, a ostatecznie zostanie zatrudniony jako pracownik pracujący na 3/4 etatu. Czy powinien wykonać nowe badania wstępne z aktualnym wymiarem etatu, tj. 3/4 etatu? Czy w takiej sytuacji wystarczające będą badania wykonane na podstawie skierowania z wpisanym wymiarem 7/8 etatu, jeżeli stanowisko pracy oraz warunki pracy pozostają bez zmian?
Odpowiedź: Pracodawca nie może dopuścić do pracy pracownika bez aktualnego orzeczenia lekarskiego stwierdzającego brak przeciwwskazań do pracy na określonym stanowisku w warunkach pracy opisanych w skierowaniu na badania lekarskie (art. 229 § 4 Kodeksu pracy).
Co powinno zawierać skierowanie na badania lekarskie wydawane przez pracodawcę
|
1. |
określenie rodzaju badania profilaktycznego, jakie ma być wykonane; |
|
2. |
w przypadku osób przyjmowanych do pracy lub pracowników przenoszonych na inne stanowiska pracy - określenie stanowiska pracy, na którym osoba ta ma być zatrudniona; w tym przypadku pracodawca może wskazać w skierowaniu dwa lub więcej stanowisk pracy, w kolejności odpowiadającej potrzebom zakładu; |
|
3. |
w przypadku pracowników - określenie stanowiska pracy, na którym pracownik jest zatrudniony; |
|
4. |
opis warunków pracy uwzględniający informacje o występowaniu na stanowisku lub stanowiskach pracy, o których mowa w pkt 2 i 3, czynników niebezpiecznych, szkodliwych dla zdrowia lub czynników uciążliwych i innych wynikających ze sposobu wykonywania pracy, z podaniem wielkości narażenia oraz aktualnych wyników badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia, wykonanych na tych stanowiskach (§ 4 ust. 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z 30 maja 1996 r. w sprawie przeprowadzania badań lekarskich pracowników, zakresu profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracownikami oraz orzeczeń lekarskich wydawanych do celów przewidzianych w Kodeksie pracy). |
Nie wspomina się tu o konieczności wskazania także wymiaru i normy czasu pracy, nawet jeśli jest to praca szkodliwa, uciążliwa lub niebezpieczna. Należałoby jednak skłonić się do wniosku, że informacja o czasie pracy, a także o porze dnia pracy w warunkach narażenia jest niezbędna dla lekarza ustalającego zakres badań medycznych.
To przemawia za uznaniem – z ostrożności – że pracownik powinien zostać ponownie skierowany na badania lekarskie, ze skierowaniem wspominającym o wymiarze czasu pracy wyższym niż dotychczasowy. Jednak w przypadku, którego dotyczy pytanie, wymiar czasu pracy pracownika ma ulec zmniejszeniu z 7/8 do 3/4 etatu, czyli do 6/8 etatu. W takim przypadku – gdy wymiar czasu pracy się zmniejsza – nie wydaje się konieczne ponowne kierowanie pracownika na badania, gdyż taka zmiana najprawdopodobniej nie zwiększa zagrożeń związanych z pracą na danym stanowisku.
Pytanie: Czy w związku z nowelizacją dotyczącą cyfryzacji orzeczeń medycyny pracy, obowiązującą od 17 kwietnia 2026 r., zgodnie z którą lekarze mogą wystawiać orzeczenia w formie elektronicznej przekazywanej do systemu SIM oraz na Internetowe Konto Pacjenta (IKP), pracodawca prowadzący akta osobowe w formie papierowej może przechowywać w nich wydruk takiego orzeczenia dostarczony przez pracownika z IKP? Czy w takiej sytuacji konieczne jest dodatkowe potwierdzenie wiarygodności lub zgodności takiego wydruku z dokumentem elektronicznym, np. poprzez opatrzenie go kwalifikowanym podpisem elektronicznym lub potwierdzenie przez osobę upoważnioną po stronie pracodawcy?
Odpowiedź: Pracownik nie otrzymał papierowego egzemplarza orzeczenia od lekarza medycyny pracy. W związku z tym proszę również o informację, czy pracodawca powinien dodatkowo przechowywać orzeczenie w formie elektronicznej, czy też wydruk z IKP będzie wystarczający do celów prowadzenia dokumentacji pracowniczej.
Podstawowa jednostka służby medycyny pracy, w której lekarz przeprowadził badanie profilaktyczne, przekazuje orzeczenie lekarskie pracodawcy w terminie i w sposób określonych w umowie zawartej z tą podstawową jednostką służby medycyny pracy (§ 3 ust. 4h rozporządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z 30 maja 1996 r. w sprawie przeprowadzania badań lekarskich pracowników, zakresu profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracownikami oraz orzeczeń lekarskich wydawanych do celów przewidzianych w Kodeksie pracy).
Zatem orzeczenie lekarskie (czy to w postaci elektronicznej, czy papierowej) powinno zostać udostępnione pracodawcy nie przez pracownika, lecz przez jednostkę medycyny pracy, zgodnie z ww. umową.
Pozyskiwanie orzeczenia od pracownika, a nie od jednostki medycyny pracy, rodzi wiele komplikacji. Dlatego też nie należy tego rozwiązania stosować, lecz wymagać przekazania orzeczenia przez jednostkę medycyny pracy, zgodnie z wcześniejszymi ustaleniami dotyczącymi współpracy, dokonanymi między nią a pracodawcą.
|
Rozróżniaj normę czasu pracy od wymiaru czasu pracy |
Przy 3/4 etatu normy czasu pracy nadal wynoszą 8 godzin na dobę i przeciętnie 40 godzin tygodniowo, ale wymiar czasu pracy pracownika może wynosić np. 6 godzin dziennie i przeciętnie 30 godzin tygodniowo. |
|
Sprawdź, czy zmiana etatu wpływa na aktualność badań lekarskich |
Jeżeli pracownik miał badania na 7/8 etatu, a zostaje zatrudniony na 3/4 etatu, przy tym samym stanowisku i tych samych warunkach pracy co do zasady nie ma potrzeby kierowania go na nowe badania. |
|
Wymagaj przekazania orzeczenia od jednostki medycyny pracy |
Orzeczenie lekarskie powinno trafić do pracodawcy bezpośrednio z jednostki medycyny pracy, zgodnie z zawartą umową. Pozyskiwanie wydruku z IKP od pracownika może powodować wątpliwości dokumentacyjne. |
Maciej Karpiński