urlop wychowawczy
Urlop wychowawczy a likwidacja pracodawcy: jakie obowiązki ma pracodawca po powrocie pracownicy?
Jestem początkującym pracownikiem działu kadr i zwracam się z prośbą o podpowiedź prawidłowego sposobu postępowania w następującym stanie faktycznym. Pracownica jednej z sieci sklepów przebywała na urlopie wychowawczym, a obecnie wykorzystuje urlop wypoczynkowy i deklaruje chęć powrotu do pracy. Sklep, w którym była zatrudniona przed urlopem wychowawczym, został w międzyczasie zlikwidowany. Pracodawca prowadzi sieć sklepów na terenie całej Polski, jednak w tej samej miejscowości (w innym sklepie) nie ma obecnie wolnych stanowisk pracy odpowiadających kwalifikacjom pracownicy. Pracodawca rozważa zaproponowanie pracownicy stanowiska kierowniczego w innym sklepie, oddalonym o ok. 60 km od jej miejsca zamieszkania oraz poprzedniego miejsca pracy. Pracownica wychowuje dwoje małych dzieci, dlatego należy się liczyć z możliwością odmowy przyjęcia takiej propozycji. W związku z powyższym będę wdzięczna za odpowiedź na następujące pytania: 1. Czy po zakończeniu urlopu wychowawczego pracodawca ma obowiązek zapewnić pracownicy zatrudnienie w innym sklepie, jeżeli sklep, w którym była zatrudniona, został zlikwidowany? 2. Jakie działania może podjąć pracodawca w sytuacji, gdy pracownica nie przyjmie zaproponowanego stanowiska w innym mieście (oddalonym o 60 km)? 3. Czy w opisanym przypadku dopuszczalne jest rozwiązanie umowy o pracę z pracownicą z przyczyn leżących po stronie pracodawcy, tj. z powodu likwidacji sklepu, w którym była zatrudniona (przy założeniu, że formalnie stosunek pracy nadal trwa, mimo że ten sklep już nie istnieje)? 4. Jeśli można rozwiązać umowę to z jaką podstawą prawną?
- Urlop wychowawczy – czy po powrocie pracodawca musi przywrócić pracownicę na to samo stanowisko, jeśli sklep został zlikwidowany?
- Urlop wychowawczy – jakie są zasady zaproponowania stanowiska równorzędnego i „nie mniej korzystnych” warunków pracy i płacy?
- Urlop wychowawczy – czy pracodawca może zaproponować pracę w innym sklepie oddalonym o 60 km i jak formalnie to zrobić (porozumienie czy wypowiedzenie zmieniające)?
- Urlop wychowawczy – co może zrobić pracodawca, gdy pracownica odmówi przyjęcia pracy w innej lokalizacji (w tym przy wypowiedzeniu zmieniającym)?
- Urlop wychowawczy – czy dopuszczalne jest rozwiązanie umowy z przyczyn niedotyczących pracownika po likwidacji sklepu i jaka będzie właściwa podstawa prawna?
Przeczytaj także:
- Pracownik na urlopie wychowawczym – kiedy nie jest chroniony przed rozwiązaniem umowy o pracę?
- Pracownica powraca po nieobecnościach związanych z rodzicielstwem – czy można zaproponować jej inne, równorzędne stanowisko, gdy dotychczasowe jest „zajęte
Sprawdź także:
Urlop wypoczynkowy po urlopie macierzyński, ale przed urlopem wychowawczym – co badaniami lekarskimi
Pracownik od 5 lat przebywa na zwolnieniach lekarskich, urlopach: macierzyńskim, rodzicielskich i wychowawczych na dwójkę dzieci. Wypisała wniosek na urlop wypoczynkowy na 2 stycznia, a od 5 stycznia będzie na urlopie wychowawczym. Czy biorąc jeden dzień urlopu wypoczynkowego nie powinna wykorzystać całego zaległego? Czy nie powinnam wysłać jej na badania kontrolne przed urlopem wypoczynkowym jednodniowym?
- Czy pracodawca musi skierować pracownika na badania lekarskie po urlopie macierzyńskim pracownika przed urlopem wychowawczym?
- Czy pracownica powinna przed urlopem wychowawczym wykorzystać cały urlop zaległy?
- Czy pracodawca może uzależniać udzielenie zgody na urlop wychowawczy od uprzedniego wykorzystania zaległego urlopu wypoczynkowego przez pracownika?
Przeczytaj też:
- Plan urlopów – na ile jest wiążący dla pracodawcy
- Wymiar urlopu wypoczynkowego w przypadku pozbawienia wolności
Sprawdź też:
Ustawa o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci – komentarz do zmian wchodzących w życie 30 września 2025 r.
Zmiany wprowadza ustawa z 12 września 2025 r. o zmianie niektórych ustaw w celu weryfikacji prawa do świadczeń na rzecz rodziny dla cudzoziemców oraz o warunkach pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (Dz.U. z 2025 r. poz. 1301). Stanowią one pierwszy etap zmian zmierzających do uzależnienia prawa do świadczenia wychowawczego dla cudzoziemców z państw trzecich od aktywności zawodowej rodziców lub opiekunów dzieci na terytorium RP i nauki dzieci w polskiej szkole. W tym celu wprowadzono definicję aktywności zawodowej i minimalnego wynagrodzenia za pracę (dodany art. 2 pkt. 1a i pkt. 8a ustawy).
Wniosek o obniżenie wymiaru czasu pracy pracownika uprawnionego do urlopu wychowawczego
Pracownik uprawniony do urlopu wychowawczego może złożyć pracodawcy pisemny wniosek o obniżenie jego wymiaru czasu pracy do wymiaru nie niższego niż połowa pełnego wymiaru czasu pracy w okresie, w którym mógłby korzystać z takiego urlopu. Pracodawca jest obowiązany uwzględnić wniosek pracownika. Pobierz wzór wniosku o obniżenie wymiaru czasu pracy pracownika uprawnionego do urlopu wychowawczego.
Obniżenie wymiaru czasu pracy na urlopie wychowawczym - termin złożenia wniosku
Podstawą złożenia przez pracownika uprawnionego do urlopu wychowawczego wniosku o obniżenie wymiaru czasu pracy jest art. 1867 Kodeksu pracy.
Wniosek o obniżenie wymiaru czasu pracy na urlopie wychowawczym pracownik powinien złożyć na 21 dni przed rozpoczęciem wykonywania pracy w obniżonym wymiarze czasu pracy. Jeżeli wniosek został złożony bez zachowania terminu, pracodawca obniża wymiar czasu pracy nie później niż z upływem 21 dni od dnia złożenia wniosku.
Treść wniosku o obniżenie wymiaru czasu pracy osoby uprawnionej do urlopu wychowawczego
Wniosek o obniżenie wymiaru czasu pracy osoby uprawnionej do urlopu wychowawczego powinien zawierać:
1) imię i nazwisko pracownika;
2) imię i nazwisko dziecka, na które mógłby być udzielony urlop wychowawczy;
3) wskazanie okresu, przez który pracownik zamierza wykonywać pracę w obniżonym wymiarze czasu pracy;
4) wskazanie wymiaru czasu pracy, w którym pracownik zamierza wykonywać pracę.
Załączniki do wniosku o obniżenie wymiaru czasu pracy na urlopie wychowawczym
Do wniosku o obniżenie wymiaru czasu pracy pracownika uprawnionego do urlopu wychowawczego dołącza się:
1) odpis skrócony aktu urodzenia dziecka (dzieci) lub zagraniczny dokument potwierdzający urodzenie dziecka (dzieci), wydany przez uprawniony organ dokonujący rejestracji urodzenia w danym kraju, albo kopie tych dokumentów;
2) oświadczenie o okresie, w którym pracownik dotychczas korzystał z wykonywania pracy w obniżonym wymiarze czasu pracy w okresie, w którym mógłby korzystać z urlopu wychowawczego.
Wniosek o urlop wychowawczy
Pracownik posiadający co najmniej 6-miesięczny okres zatrudnienia ma prawo do urlopu wychowawczego w wymiarze do 36 miesięcy. Urlop wychowawczy na dane dziecko może być udzielony pracownikowi najpóźniej do zakończenia roku kalendarzowego, w którym dziecko kończy 6 lat. Pobierz wzór wniosku o urlop wychowawczy.
Zasady udzielania urlopu wychowawczego
Pracownik posiadający co najmniej 6-miesięczny okres zatrudnienia ma prawo do urlopu wychowawczego w wymiarze do 36 miesięcy. Urlop wychowawczy na dane dziecko może być udzielony pracownikowi najpóźniej do zakończenia roku kalendarzowego, w którym dziecko kończy 6 lat.
Urlop wychowawczy jest udzielany na pisemny wniosek pracownika składany w terminie nie krótszym niż 21 dni przed rozpoczęciem korzystania z urlopu. Pracownik może wycofać wniosek o udzielenie urlopu wychowawczego nie później niż na 7 dni przed rozpoczęciem tego urlopu, składając pracodawcy pisemne oświadczenie w tej sprawie.
Z łącznego 36-miesięcznego wymiaru urlopu wychowawczego każdy z rodziców (opiekunów) dziecka musi wykorzystać co najmniej 1 miesiąc. Jeśli tego nie zrobi – poza wyjątkami określonymi w Kodeksie pracy, drugi rodzic (opiekun) będzie mógł korzystać z urlopu przez 35 miesięcy.
Uwaga: Urlop wychowawczy można podzielić na maksymalnie 5 części. Dodatkowo, oboje rodzice (opiekunowie) mogą korzystać z niego jednocześnie.
Treść wniosku o urlop wychowawczy
Wniosek, o którym mowa w art. 186 § 7 Kodeksu pracy, o udzielenie pracownikowi urlopu wychowawczego albo jego części zawiera:
1) imię i nazwisko pracownika;
2) imię i nazwisko dziecka, na które ma być udzielony urlop wychowawczy albo ma być udzielona jego część;
3) wskazanie okresu, na który ma być udzielony urlop wychowawczy albo ma być udzielona jego część na dane dziecko;
4) wskazanie okresu urlopu wychowawczego, który dotychczas został wykorzystany na dane dziecko;
5) określenie liczby części urlopu wychowawczego, z których dotychczas skorzystano na dane dziecko.
Dokumenty dołączane do wniosku o urlop wychowawczy
Do wniosku o urlop wychowawczy dołącza się:
1) oświadczenie pracownika o braku zamiaru korzystania przez drugiego rodzica albo opiekuna dziecka z urlopu wychowawczego przez okres wskazany we wniosku albo o okresie, w którym drugi rodzic albo opiekun dziecka zamierza korzystać z urlopu wychowawczego w okresie objętym wnioskiem; oświadczenie nie jest wymagane w razie ograniczenia drugiemu rodzicowi albo pozbawienia drugiego rodzica władzy rodzicielskiej albo ograniczenia opieki drugiemu opiekunowi albo zwolnienia z opieki drugiego opiekuna dziecka;
2) w przypadku, o którym mowa w pkt 1, kopię prawomocnego orzeczenia sądu o ograniczeniu drugiemu rodzicowi albo pozbawieniu drugiego rodzica władzy rodzicielskiej albo o ograniczeniu opieki drugiemu opiekunowi albo zwolnieniu z opieki drugiego opiekuna dziecka albo dokumenty lub oświadczenie pracownika, że zachodzą niedające się usunąć przeszkody do uzyskania informacji od drugiego rodzica lub opiekuna dziecka o braku zamiaru korzystania z urlopu wychowawczego przez okres wskazany we wniosku albo o okresie, w którym drugi rodzic lub opiekun dziecka zamierza korzystać z urlopu wychowawczego w okresie objętym wnioskiem;
3) kopię prawomocnego orzeczenia o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności dziecka, na które ma być udzielony urlop wychowawczy, w przypadku, o którym mowa w art. 186 § 3 Kodeksu pracy;
4) w przypadku wnioskowania o udzielenie urlopu wychowawczego w wymiarze 36 miesięcy albo o udzielenie części urlopu wychowawczego, której wymiar łącznie z dotychczas wykorzystanym wymiarem urlopu wychowawczego wyniesie 36 miesięcy:
a) odpis skrócony aktu zgonu drugiego rodzica dziecka w przypadku, o którym mowa w art. 186 § 9 pkt 1 Kodeksu pracy, albo
b) kopię prawomocnego orzeczenia sądu o ubezwłasnowolnieniu drugiego rodzica dziecka albo dokument potwierdzający niepełnoletność drugiego rodzica dziecka, gdy rodzice nie są małżeństwem, albo kopię prawomocnego orzeczenia sądu o ustaleniu ojcostwa, w którym sąd nie przyznał ojcu władzy rodzicielskiej, w przypadku, o którym mowa w art. 186 § 9 pkt 2 Kodeksu pracy, albo
c) kopię prawomocnego orzeczenia sądu o pozbawieniu drugiego rodzica władzy rodzicielskiej albo o jej ograniczeniu lub zawieszeniu w przypadku, o którym mowa w art. 186 § 9 pkt 3 Kodeksu pracy, albo
d) kopię prawomocnego orzeczenia sądu o przyznaniu opieki nad dzieckiem jednemu opiekunowi albo zwolnieniu drugiego opiekuna z opieki w przypadku, o którym mowa w art. 186 § 10 zdanie pierwsze Kodeksu pracy.
