MEN: organ prowadzący nie ma prawa ingerować w udzielanie urlopów zdrowotnych nauczycielom

O tym, że jednostki samorządu terytorialnego nie są zadowolone z obecnego kształtu Karty Nauczyciela i wynikających z niej uprawnień nauczycieli wiadomo nie od dzisiaj. Główne zarzuty stawiane przez samorządy to m.in. zbyt duże przywileje nauczycieli (np. urlop dla poratowania zdrowia, dodatki wiejski i mieszkaniowy), brak powiązania systemu wynagradzania nauczycieli z umiejętnościami i kompetencjami oraz motywowaniem, a także „nieżyciowe” przepisy dotyczące awansu zawodowego.

Jednostki samorządu terytorialnego podkreślają również, że przepisy Karty Nauczyciela uniemożliwiają im stosowanie się do zasady gospodarności w wydatkowaniu środków. Taki właśnie zarzut został podniesiony we wniosku, jaki rada gminy Staszowice skierowała do Trybunału Konstytucyjnego. Sędziowie TK nie uznali jednak wniosku za zasadny i w 2010 r. stwierdzili, że przepisy Karty Nauczyciela nie naruszają konstytucji (zobacz: Samorządy muszą zatrudniać i wynagradzać nauczycieli zgodnie z przepisami Karty Nauczyciela).

Na ciekawy pomysł wpadł zastępca pełniący funkcję prezydenta miasta Oświęcimia, który nakazał dyrektorom szkół i przedszkoli odwoływanie się od każdego orzeczenia o potrzebie udzielenia urlopu dla poratowania zdrowia wydanego przez lekarza. Dodatkowo w swoim zaleceniu zastrzegł, że „od wniesienia odwołania można odstąpić wyłącznie w przypadku poważnego urazu ciała bądź przebytej ciężkiej operacji.”

Jak wynika z przepisów dyrektor (a także sam nauczyciel) może wprawdzie odwołać się od orzeczenia lekarza o potrzebie udzielenia urlopu zdrowotnego, jednak nie jest to obowiązek, ale możliwość, jaką dają przepisy.

Czy zatem organ prowadzący może odgórnie nakazać dyrektorom odwoływanie się od każdego takiego orzeczenia lekarza? Czy rzeczywiście ma on takie uprawnienia?

Urlopu dla poratowania zdrowia nauczycielowi udziela dyrektor szkoły, który jest kierownikiem zakładu pracy dla zatrudnionych w szkole lub placówce nauczycieli i pracowników niebędących nauczycielami, przełożonym służbowym wszystkich pracowników szkoły.

W opinii resortu edukacji obowiązujące przepisy nie upoważniają organu prowadzącego do jakiejkolwiek ingerencji przy udzielaniu urlopów zdrowotnych nauczycielom.

MEN: Organ prowadzący nie może ingerować w udzielanie urlopów zdrowotnych
(…) przepisy nie upoważniają organu prowadzącego szkołę do jakiegokolwiek współdziałania w podejmowaniu przez dyrektora szkoły decyzji w przypadku złożenia przez nauczyciela wymaganych w art. 73 ustawy Karta Nauczyciela dokumentów, związanych z udzieleniem bądź nieudzieleniem urlopu dla poratowania zdrowia. W związku z powyższym należy wnioskować, że wszelkie działania podjęte przez organ prowadzący szkołę są niezgodne z obowiązującymi przepisami prawa.
(Odpowiedź MEN z 20 lipca 2012 r. na interpelację poselską nr 6428).

W połowie lipca 2012 r. rozpoczęły się trójstronne rozmowy (z udziałem związków zawodowych, samorządów oraz przedstawicieli rządu) na temat ewentualnych zmian i nowego kształtu pragmatyki nauczycielskiej. W sierpniu ma się odbyć kolejne spotkanie, na którym omawiany ma być właśnie temat urlopu dla poratowania zdrowia nauczycieli.