Jak ustalać podstawę wymiaru świadczeń chorobowych – praktyczne przykłady

Za czas niezdolności pracownika do pracy wskutek choroby lub odosobnienia w związku z chorobą zakaźną – trwającej łącznie do 33 dni w ciągu roku kalendarzowego, a w przypadku pracownika, który ukończył 50 rok życia – trwającej łącznie do 14 dni w ciągu roku kalendarzowego – pracownik zachowuje prawo do 80% wynagrodzenia, chyba że obowiązujące u danego pracodawcy przepisy prawa pracy przewidują wyższe wynagrodzenie z tego tytułu. Jest to tzw. wynagrodzenie chorobowe, finansowane ze środków pracodawcy,  które oblicza się według zasad obowiązujących przy ustalaniu podstawy wymiaru zasiłku chorobowego.

Natomiast za czas niezdolności do pracy, trwającej łącznie dłużej niż 33 dni (lub 14 dni) w ciągu roku kalendarzowego, pracownikowi przysługuje zasiłek chorobowy na zasadach określonych w ustawie o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (ustawa zasiłkowa).

Wynagrodzenie jako podstawa wymiaru

Podstawę wymiaru zasiłku chorobowego przysługującego ubezpieczonemu będącemu pracownikiem stanowi przeciętne miesięczne wynagrodzenie wypłacone za okres 12 miesięcy kalendarzowych poprzedzających miesiąc, w którym powstała niezdolność do pracy. Jeżeli niezdolność do pracy powstała przed upływem rocznego okresu, podstawę wymiaru zasiłku chorobowego stanowi przeciętne miesięczne wynagrodzenie za pełne miesiące kalendarzowe ubezpieczenia.

Wynagrodzeniem jest tu przychód pracownika ze stosunku pracy w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, stanowiący podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe, po odliczeniu potrąconych przez pracodawcę składek na ubezpieczenie emerytalne, rentowe oraz chorobowe, finansowanych ze środków pracownika (łącznie 13,71%). Aby uzyskać przeciętne miesięczne wynagrodzenie do zasiłku, należy podzielić wynagrodzenia osiągnięte przez pracownika za okres, z którego jest ustalana podstawa, przez liczbę miesięcy, w których wynagrodzenie to zostało osiągnięte.

W podstawie zasiłkowej uwzględnia się wynagrodzenia uzyskane u płatnika składek w okresie nieprzerwanego ubezpieczenia chorobowego, w trakcie którego powstała niezdolność do pracy i z tytułu którego przysługuje zasiłek. Innymi słowy, jest to wynagrodzenie uzyskane wyłącznie u aktualnego płatnika składek. Jednak w przypadku przejścia zakładu pracy lub jego części na innego pracodawcę w trybie określonym w art. 23¹ Kodeksu pracy, podstawę wymiaru zasiłku chorobowego ustala się na podstawie wynagrodzenia uzyskanego zarówno u poprzedniego jak i aktualnego płatnika składek.

Jeśli ten sam pracodawca zatrudni pracownika ponownie po zakończeniu poprzedniej umowy o pracę, do podstawy zasiłku zostanie uwzględnione jedynie wynagrodzenie z tej nowej umowy, chyba że między kolejnymi umowami nie będzie żadnej przerwy (z wyjątkiem tej, przypadającej na dzień ustawowo wolny od pracy). W takim przypadku wynagrodzenie wypłacone z tytułu tych umów sumuje się.

Przykład
Dwie umowy z przerwą w dniu wolnym
Pracownik został zatrudniony na czas określony od 3 czerwca do 31 sierpnia. Kolejną umowę o pracę zawarto od 2 września do 31 grudnia br. Pracownik ten zachorował w listopadzie. Podstawę wymiaru zasiłku chorobowego za listopad stanowi przeciętne miesięczne wynagrodzenie wypłacone za okres od czerwca do października, z obu umów. W czerwcu zatrudnienie rozpoczęło się od pierwszego dnia roboczego co należy traktować jak pełny miesiąc kalendarzowy ubezpieczenia, a między jedną a drugą umową wystąpiła 1-dniowa przerwa, ale przypadająca w dzień wolny (niedziela). Sumę wynagrodzeń wypłaconych za wskazany okres należy podzielić przez 5.