Instruktor praktycznej nauki zawodu – umowa o pracę czy zlecenie i jaki wymiar etatu

Przepisy nie wskazują minimalnego wymiaru czasu pracy instruktora praktycznej nauki zawodu. Może on zatem zostać zatrudniony na 1/4 etatu, ale tylko wtedy, gdy taki wymiar i rozkład czasu pracy rzeczywiście pozwalają na prowadzenie zajęć praktycznych oraz sprawowanie opieki nad młodocianymi. Samo formalne wskazanie instruktora zatrudnionego na niewielką część etatu nie wystarczy, jeżeli w praktyce młodociani wykonują pracę bez jego obecności i nadzoru.

Przygotowanie zawodowe młodocianych może odbywać się w formie nauki zawodu albo przyuczenia do wykonywania określonej pracy.

Może je prowadzić:

1. pracodawca,
2. osoba prowadząca zakład pracy w imieniu pracodawcy,
3. osoba zatrudniona u pracodawcy.

Osoba prowadząca przygotowanie zawodowe musi posiadać kwalifikacje zawodowe i pedagogiczne wymagane od instruktora praktycznej nauki zawodu. Przepisy dotyczące praktycznej nauki zawodu wskazują jednocześnie, że zajęcia u pracodawcy mogą prowadzić pracodawcy albo wyznaczeni przez nich pracownicy. Zajęcia te są prowadzone w ramach obowiązującego instruktora tygodniowego czasu pracy.

Użycie w przepisach pojęcia „pracownik” oznacza, że osoba wyznaczona przez pracodawcę powinna pozostawać z nim w stosunku pracy. Osoba wykonująca zadania na podstawie umowy zlecenia nie jest pracownikiem w rozumieniu Kodeksu pracy.

Jeżeli zatem szkolenia nie prowadzi osobiście pracodawca ani osoba prowadząca zakład pracy w jego imieniu, instruktor powinien być zatrudniony na podstawie umowy o pracę. Umowa zlecenia nie zapewnia spełnienia warunku, zgodnie z którym zajęcia praktyczne prowadzi wyznaczony pracownik.

Przepisy nie określają minimalnego wymiaru etatu instruktora praktycznej nauki zawodu. Nie ma więc formalnego obowiązku zatrudniania go na pełny etat ani na inną określoną część etatu.

Zatrudnienie na 1/4 etatu jest dopuszczalne, jeżeli:

• godziny pracy instruktora pokrywają się z godzinami zajęć praktycznych młodocianych,
• wymiar czasu pracy pozwala mu faktycznie prowadzić szkolenie i sprawować nadzór,
• zajęcia są prowadzone w ramach jego czasu pracy,
• instruktor posiada wymagane kwalifikacje zawodowe i pedagogiczne.

Trzeba zatem porównać rozkład czasu pracy instruktora z harmonogramem pracy młodocianych. Jeżeli instruktor zatrudniony na 1/4 etatu pracuje przykładowo przez 10 godzin tygodniowo, a zajęcia praktyczne młodocianych odbywają się w większym wymiarze, pracodawca powinien zapewnić obecność innej osoby posiadającej wymagane kwalifikacje. W przeciwnym razie organizacja przygotowania zawodowego może zostać zakwestionowana.

O prawidłowości zatrudnienia nie decyduje więc sama nazwa wymiaru etatu, lecz to, czy instruktor rzeczywiście wykonuje swoje obowiązki w czasie odbywania zajęć przez młodocianych.

Przy refundacji wynagrodzeń młodocianych z OHP przepisy wymagają, aby pracodawca, osoba prowadząca zakład pracy w jego imieniu albo osoba zatrudniona u pracodawcy posiadała kwalifikacje instruktora praktycznej nauki zawodu.

Pracodawca zatrudniający wyłącznie młodocianych może wystąpić o refundację dotyczącą maksymalnie trzech młodocianych. Jeżeli zatrudnia również pracowników pełnoletnich, podstawowy limit wynosi trzykrotność liczby pracowników niebędących młodocianymi, zatrudnionych na czas nieokreślony, w przeliczeniu na pełne etaty. Ustawa pozwala jednak zwiększyć ten limit do maksymalnie trzech młodocianych przypadających na jednego instruktora praktycznej nauki zawodu.

Jeżeli instruktor jest jednocześnie pełnoletnim pracownikiem zatrudnionym na czas nieokreślony na 1/4 etatu, przy ustalaniu podstawowego limitu będzie uwzględniany jako 0,25 etatu. Nie oznacza to jednak automatycznie, że pracodawca nie może uzyskać refundacji wynagrodzenia jednego młodocianego. Należy uwzględnić również możliwość zwiększenia liczby młodocianych na podstawie liczby instruktorów. Sam wymiar 1/4 etatu nie stanowi więc samoistnej podstawy odmowy refundacji.

OHP może natomiast sprawdzić, czy zatrudnienie instruktora nie jest pozorne oraz czy jego czas pracy pozwala na rzeczywiste prowadzenie przygotowania zawodowego. Do wniosku o refundację należy dołączyć między innymi dokumenty potwierdzające kwalifikacje osób prowadzących przygotowanie zawodowe.

Również przepisy dotyczące dofinansowania kosztów kształcenia wypłacanego przez gminę nie wskazują minimalnego wymiaru etatu instruktora. Warunkiem uzyskania dofinansowania jest przede wszystkim posiadanie przez osobę prowadzącą przygotowanie zawodowe wymaganych kwalifikacji oraz spełnienie przez młodocianego warunków dotyczących ukończenia kształcenia i egzaminu. Do wniosku dołącza się dokumenty potwierdzające kwalifikacje osoby szkolącej oraz kopię umowy o pracę zawartej z młodocianym.

Podsumowując, osoba wyznaczona przez pracodawcę do szkolenia młodocianych powinna być zatrudniona na podstawie umowy o pracę. Może to być zatrudnienie na 1/4 etatu, jeżeli taki wymiar rzeczywiście pozwala na prowadzenie zajęć w godzinach pracy młodocianych. Sam niepełny etat instruktora nie wyklucza refundacji z OHP ani dofinansowania z gminy, ale organizacja szkolenia musi potwierdzać, że instruktor faktycznie sprawuje opiekę nad młodocianymi.