Mój problem dotyczy zatrudnienia pracownika młodocianego w celu przygotowania zawodowego, który ma umowę na czas nieokreślony w tym na okres nauki 36 miesięcy od 01.09.2023 r. do 31.08.2026 r. Czy umowa ta automatycznie przekształci się w umowę na czas nieokreślony czy jednak możemy rozwiązać umowę w celu przygotowania zawodowego z dniem 31.08.2026 r. na mocy porozumienia stron, jeśli oczywiście pracownik młodociany wyrazi zgodę i od 01.09.2026 r. zatrudnić go na podstawie umowy o pracę na czas określony z możliwością wykorzystania 3 umów do 33 miesięcy? Jeśli tak to jaki wtedy obowiązuje okres wypowiedzenia takiego pracownika? Co w sytuacji, kiedy ten pracownik młodociany kończy 18 lat dopiero 27 listopada 2026 r. czyli od 01.09.2026 r. – 26.11.2026 r. będzie niepełnoletni? Jakie obowiązki powinniśmy spełnić przy zatrudnieniu takiej osoby?
Umowa o pracę w celu przygotowania zawodowego powinna być umową na czas nieokreślony. Jedynie w wyjątkowych przypadkach może być umową terminową. Opisane w pytaniu postępowanie, zgodnie z którym umowa na czas nieokreślony ma zostać rozwiązana za porozumieniem stron (o ile zgodzi się na to pracownik) i następnie strony zawrą umowę o pracę na czas określony, jest wprawdzie formalnie dopuszczalne, ale w mojej ocenie jest nieprawidłowe. Okres wypowiedzenia umowy na czas określony będzie ustalany z uwzględnieniem wcześniejszego zatrudnienia (a więc praktycznie od razu pracownika będzie obowiązywał 3 miesięczny okres wypowiedzenia). Do ukończenia 18 lat pracownik może być zatrudniony jako pracownik młodociany do wykonywania prac lekkich (okres przypadający po ukończeniu nauki zawodu) i musi się do tego czasu jednocześnie dokształcać (obowiązek nauki do 18 roku życia).
Sprawdź też:
Kodeks pracy stanowi, że do zawierania i rozwiązywania z młodocianymi umów o pracę w celu przygotowania zawodowego mają zastosowanie przepisy kodeksu dotyczące umów o pracę na czas nieokreślony ze zmianami przewidzianymi w art. 195 kp i 196 kp, które to uwzględniają specyfikę pracy młodocianych zatrudnionych w celu przygotowania zawodowego (art. 194 kp). W drodze wyjątku tylko, pracodawca zatrudniający w celu nauki zawodu większą liczbę młodocianych, niż wynika to z jego potrzeb, może zawierać z młodocianymi umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego na czas określony, jednak nie krótszy niż okres kształcenia określony w przepisach, o dotyczących klasyfikacji zawodów szkolnictwa branżowego lub okres kształcenia wymagany do przystąpienia do egzaminu kwalifikacyjnego na tytuł czeladnika (§ 9 rozporządzenia RM z 28 maja 1996 r. w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania, tekst jedn. z 2018 r., Dz.U. z 2018, poz. 2010, ze zm.).
Z pytania wynika, że pracodawca zawarł z pracownikiem młodocianym umowę o pracę na czas nieokreślony w celu przygotowania zawodowego. Nauka zawodu od 1 września 2023r . do 31.08. 2026r. Po tej dacie stosunek pracy ma być nadal kontynuowany, przy czym pracodawca rozważa rozwiązanie umowy o pracę na czas nieokreślony po zakończeniu nauki zawodu (taka umowa obecnie obowiązuje strony) za porozumieniem stron i zawarcie umowy o pracę na czas określony. Na takie rozwiązanie nie musi się oczywiście godzić pracownik. Co więcej, skoro zatrudnienie będzie kontynuowane po 31 sierpnia 2026 r. (tylko, że w ramach umowy terminowej), to w mojej ocenie choć sytuacja ta byłaby formalnie dopuszczalna, to jednak jest nieprawidłowa. Co równie istotne – okres wypowiedzenia w ramach nowej umowy o pracę na czas określony musi zostać ustalony z uwzględnieniem wcześniejszego okresu zatrudnienia u danego pracodawcy i od razu będzie wynosił 3 miesiące (art. 36 § 1 pkt. 3 kp - licząc wcześniejszy okres zatrudnienia od 1 września 2023 r.).
Kolejną kwestią jest wiek pracownika. Z pytania wynika, że po 31 sierpnia 2026 r. pracownik nadal będzie niepełnoletni. W związku z czym do ukończenia 18 roku życia może być zatrudniany tylko na zasadach młodocianego, a więc po ukończeniu nauki zawodu – tylko przy pracach lekkich (art. 200(1) kp i nast.). Będzie musiał również do tego czasu dokształcać się. Dotyczy go bowiem obowiązek szkolny aż do pełnoletniości (wyjaśnienia resortu edukacji narodowej dostępne na stronach internetowych Sejmu pod adresem https://www.sejm.gov.pl/sejm9.nsf/InterpelacjaTresc.xsp?key=CFVH43 ).
Tytułem wyjaśnienia, prace lekkie to prace, które nie powodują zagrożenia dla życia, zdrowia i rozwoju psychofizycznego młodocianego pracownika a jednocześnie nie utrudniają mu wypełniania obowiązku szkolnego (art. 200(1) § 2 kp). Wykaz lekkich prac określa pracodawca po uzyskaniu zgody lekarza wykonującego zadania służby medycyny pracy. Wykaz ten wymaga zatwierdzenia przez właściwego inspektora pracy i co istotne - nie może zawierać prac wzbronionych młodocianym. Wspomniany wykaz pracy powinien znaleźć się w regulaminie pracy obowiązującym u danego pracodawcy, a jeśli pracodawca nie jest zobowiązany do wydania wspomnianego regulaminu, wykaz pracy lekkich ustala się w osobnym akcie. Pracodawca jest obowiązany zapoznać młodocianego z wykazem lekkich prac przed dopuszczeniem go do pracy.
Katarzyna Wrońska - Zblewska