Potrącenie za pakiet medyczny przy zajęciu komorniczym wynagrodzenia – jakie kwoty wolne zastosować

Zgodnie z art. 87¹ § 1 pkt 1 Kodeksu pracy przy egzekucji należności innych niż świadczenia alimentacyjne wolna od potrąceń jest kwota minimalnego wynagrodzenia za pracę, po odliczeniu składek na ubezpieczenia społeczne, zaliczki na podatek dochodowy oraz wpłat do PPK, jeżeli pracownik nie zrezygnował z ich dokonywania.

Odrębne zasady obowiązują przy potrąceniach dobrowolnych. Na podstawie art. 91 § 1 Kodeksu pracy należności inne niż wymienione w art. 87 § 1 i 7 mogą być potrącane wyłącznie za zgodą pracownika wyrażoną na piśmie.

Jeżeli należność przysługuje podmiotowi innemu niż pracodawca, wolna od potrącenia jest kwota odpowiadająca 80% minimalnego wynagrodzenia netto. Dotyczy to m.in. odpłatności za pakiet medyczny członka rodziny pracownika.

W przypadku zbiegu obu potrąceń pierwszeństwo ma potrącenie przymusowe. Nie oznacza to jednak, że kwota minimalnego wynagrodzenia netto pozostawiona pracownikowi po dokonaniu potrącenia komorniczego nie może zostać częściowo objęta potrąceniem dobrowolnym.

Po zrealizowaniu zajęcia należy ponownie ustalić dopuszczalność potrącenia – tym razem z zastosowaniem kwoty wolnej wynikającej z art. 91 § 2 pkt 2 Kodeksu pracy.

Taką kolejność potwierdza również Państwowa Inspekcja Pracy w odpowiedzi dotyczącej zbiegu niealimentacyjnego zajęcia komorniczego oraz dobrowolnego potrącenia odpłatności za pakiet medyczny. PIP wskazuje, że najpierw należy dokonać potrącenia komorniczego z zachowaniem kwoty minimalnego wynagrodzenia, a następnie potrącenia za pakiet medyczny, z zachowaniem 80% tej kwoty.

Jeżeli kwota odpowiadająca minimalnemu wynagrodzeniu netto wynosi 3.605,85 zł, wyliczenie wygląda następująco:

3.605,85 zł × 80% = 2.884,68 zł – kwota wolna od potrącenia dobrowolnego,

3.605,85 zł – 2.884,68 zł = 721,17 zł – maksymalna kwota potrącenia dobrowolnego.

Potrącenie 74,60 zł mieści się zatem w dopuszczalnej wysokości.

Pracownikowi można wypłacić:

3.605,85 zł – 74,60 zł = 3.531,25 zł.

Jeżeli jednak kwota odpowiadająca minimalnemu wynagrodzeniu netto została ustalona w systemie płacowym na 3 605,82 zł, maksymalne potrącenie wyniesie:

3.605,82 zł × 20% = 721,16 zł.

Różnica wynika z przyjętej podstawy obliczenia. Należy stosować kwotę wolną ustaloną indywidualnie dla danego pracownika, z uwzględnieniem jego parametrów podatkowo-składkowych, wymiaru etatu oraz uczestnictwa w PPK.

Odmiennie należy ocenić zbieg potrącenia dobrowolnego z egzekucją świadczeń alimentacyjnych, w tym alimentów zaległych.

Przy egzekucji alimentacyjnej nie obowiązuje kwota wolna odpowiadająca minimalnemu wynagrodzeniu. Na podstawie art. 87 § 3 pkt 1 Kodeksu pracy potrącenie może zostać dokonane do wysokości 3/5 wynagrodzenia netto.

Po zrealizowaniu potrącenia alimentacyjnego można potrącić odpłatność za pakiet medyczny tylko wtedy, gdy po jej odliczeniu pracownikowi pozostanie co najmniej 80% minimalnego wynagrodzenia netto.

Jeżeli po potrąceniu alimentów pozostaje już kwota niższa lub równa 2.884,68 zł, potrącenia za pakiet medyczny nie należy dokonywać.

Jeżeli pozostaje kwota wyższa, można potrącić jedynie nadwyżkę ponad 2.884,68 zł, nie więcej jednak niż wynosi należność objęta zgodą pracownika.

Zasiłek chorobowy należy rozliczyć odrębnie od wynagrodzenia za pracę oraz wynagrodzenia chorobowego przysługującego na podstawie art. 92 Kodeksu pracy.

Zasiłek chorobowy z ubezpieczenia społecznego nie jest wynagrodzeniem za pracę. Nie stosuje się do niego art. 87-91 Kodeksu pracy, w tym kwoty wolnej wynoszącej 80% minimalnego wynagrodzenia.

Egzekucję z zasiłku prowadzi się zgodnie z art. 833 § 5 Kodeksu postępowania cywilnego oraz odpowiednio stosowanymi przepisami ustawy o emeryturach i rentach z FUS.

Przy egzekucji z zasiłku należy stosować granice i kwoty wolne właściwe dla tego świadczenia. Od 1 marca 2026 r. kwota wolna wynosi:

849,42 zł – przy egzekucji świadczeń alimentacyjnych,

1.401,57 zł – przy egzekucji należności innych niż alimentacyjne.

W przypadku zasiłku należnego tylko za część miesiąca kwotę wolną ustala się proporcjonalnie do liczby dni, za które zasiłek przysługuje. Aktualne wysokości kwot publikuje Zakład Ubezpieczeń Społecznych.

Przepisy ustawy emerytalnej nie określają odrębnej kwoty wolnej dla dobrowolnego regulowania należności z zasiłku. Nie stosuje się więc do niego kwoty wolnej wynoszącej 80% minimalnego wynagrodzenia.

Podstawą pobrania odpłatności za pakiet powinna być jednak wyraźna zgoda ubezpieczonego obejmująca również zasiłki z ubezpieczenia społecznego. Zgody na potrącanie określonej należności „z wynagrodzenia za pracę” nie należy automatycznie rozszerzać na zasiłek chorobowy.

Jeżeli pracodawca nie ma zgody obejmującej zasiłek, powinien pozostawić należność do rozliczenia z kolejnej wypłaty wynagrodzenia albo uzyskać od pracownika odrębną zgodę.

Zgoda powinna określać:

• rodzaj należności,
• jej wysokość albo sposób jej ustalania,
• możliwość pobierania należności także z zasiłków z ubezpieczenia społecznego.

Inaczej należy traktować wynagrodzenie chorobowe przysługujące na podstawie art. 92 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 277 ze zm.) – dalej: Kodeks pracy.

Do wynagrodzenia chorobowego stosuje się takie same zasady ochrony jak do wynagrodzenia za pracę. Oznacza to, że przy dobrowolnym potrąceniu odpłatności za pakiet medyczny należy pozostawić pracownikowi co najmniej 80% minimalnego wynagrodzenia netto.

Przed dokonaniem potrącenia pracodawca powinien sprawdzić zakres pisemnej zgody pracownika. Powinna ona jednoznacznie obejmować koszt pakietu medycznego żony oraz określać kwotę potrącenia albo sposób jej ustalania.

Jeżeli potrącenie ma być dokonywane również z zasiłku chorobowego, zgoda powinna wyraźnie obejmować także świadczenia z ubezpieczenia społecznego.

W każdym miesiącu należy osobno ustalać kwoty wolne dla wynagrodzenia i zasiłku. Jeżeli pracownik otrzymuje w jednym terminie zarówno wynagrodzenie za pracę lub wynagrodzenie chorobowe, jak i zasiłek chorobowy, świadczeń tych nie należy sumować i obejmować jedną kwotą wolną.