Premia stała i „uznaniowa” a urlop i zasiłki – kiedy wchodzą do podstawy, a kiedy nie?
Proszę o wyjaśnienie czy premia stała (nie pomniejszana za czas nieobecności) z umowy o pracę wchodzi do podstawy urlopów i zasiłków. Czy premia uznaniowa wypłacana co miesiąc w stałej kwocie (nie pomniejszana za czas nieobecności) – nie ma zapisu w regulaminie pracy o sposobie przyznawania wchodzi do podstaw urlopów i zasiłków?
Premia stała wpisana do umowy o pracę i wypłacana w pełnej wysokości mimo nieobecności co do zasady nie zwiększa podstawy zasiłków, jeżeli pracownik zachowuje do niej prawo także w okresie choroby lub pobierania zasiłku. Przy urlopie wypoczynkowym jest natomiast traktowana jak stały składnik wynagrodzenia, wypłaca się ją w miesiącu urlopu w należnej wysokości, bez wliczania do średniej urlopowej.
Podobnie może być traktowana premia nazwana „uznaniową”, jeżeli w praktyce jest wypłacana co miesiąc w stałej kwocie i również w okresach nieobecności. W takiej sytuacji decydujący jest rzeczywisty sposób jej wypłaty, a nie sama nazwa świadczenia.
- Czy premia zapisana w umowie o pracę, wypłacana także w czasie nieobecności, powinna być wliczana do podstawy zasiłków?
- Jak traktować premię „uznaniową”, która w praktyce jest wypłacana co miesiąc w stałej kwocie – czy jej nazwa ma znaczenie?
- Jak prawidłowo rozliczyć takie premie przy ustalaniu wynagrodzenia za urlop wypoczynkowy, żeby nie popełnić błędu?
Sprawdź też:
- Prowizja pracownika nie wyrabia minimum – kiedy i jak dopłacić do płacy minimalnej
- Jak dokumentować przyznanie premii lub nagrody pracownikowi
- Zmiana systemu wynagradzania – czy można wprowadzić premię od obrotu zamiast dodatków funkcyjnych
- Punkty na platformie pracowniczej a podatki i składki – jak rozliczać nagrody finansowane przez pracodawcę
- Pomniejszenie dodatku zmianowego w związku z wyjściem prywatnym
- Czy można cofnąć premię uznaniową po wypowiedzeniu umowy o pracę
1) Premia stała z umowy o pracę (niepomniejszana za nieobecności)
Wynagrodzenie za urlop wypoczynkowy.
Wynagrodzenie za czas urlopu powinno odpowiadać wynagrodzeniu, jakie pracownik otrzymałby, gdyby w tym czasie pracował (art. 172 Kodeksu pracy).
Zgodnie z zasadami ustalania wynagrodzenia urlopowego składniki wynagrodzenia określone w stałej stawce miesięcznej uwzględnia się w wysokości należnej w miesiącu korzystania z urlopu, nie wlicza się ich do średniej urlopowej, która dotyczy składników zmiennych.
W praktyce oznacza to, że jeżeli premia ma charakter stały i nie jest pomniejszana za czas nieobecności, to w miesiącu urlopu wypłaca się ją w pełnej kwocie, tak jak w pozostałych miesiącach.
Podstawa wymiaru zasiłków (chorobowy, opiekuńczy, macierzyński itp.)
Podstawę zasiłków stanowi przeciętne miesięczne wynagrodzenie, od którego opłacono składkę na ubezpieczenie chorobowe. Jednocześnie art. 41 ustawy zasiłkowej stanowi, że do podstawy zasiłku nie uwzględnia się tych składników wynagrodzenia, do których pracownik zachowuje prawo w okresie pobierania zasiłku, jeżeli są za ten okres wypłacane.
Dlatego jeżeli premia stała jest wypłacana również w okresie choroby lub pobierania zasiłku (np. nie jest pomniejszana za nieobecności) to nie wchodzi do podstawy zasiłku. Jeżeli natomiast w okresie choroby lub pobierania zasiłku premia nie przysługuje lub jest pomniejszana, wówczas wchodzi do podstawy zasiłków.
2) Premia „uznaniowa” wypłacana co miesiąc w stałej kwocie
(brak zapisów w regulaminie, niepomniejszana za nieobecności)
Wynagrodzenie za urlop wypoczynkowy
Dla ustalenia wynagrodzenia urlopowego decydujące znaczenie ma rzeczywisty charakter świadczenia, a nie sama jego nazwa.
Jeżeli premia określana jako „uznaniowa” jest wypłacana co miesiąc, w stałej wysokości i nie jest pomniejszana za nieobecności, to w praktyce ma ona charakter stałego składnika wynagrodzenia. W takiej sytuacji przy rozliczaniu urlopu stosuje się zasady jak dla składników stałych, czyli premia jest wypłacana w miesiącu urlopu w pełnej kwocie, bez uśredniania.
Natomiast gdy premia ma rzeczywiście charakter uznaniowy (pracodawca może ją przyznać lub nie w danym miesiącu), nie stanowi ona gwarantowanego elementu wynagrodzenia i nie musi być uwzględniana przy ustalaniu wynagrodzenia urlopowego.
Podstawa wymiaru zasiłków
Również w tym przypadku decydują zasady wynikające z art. 41 ustawy zasiłkowej.
Oznacza to, że jeżeli premia uznaniowa jest wypłacana także w okresie choroby lub pobierania zasiłku, to nie wchodzi do podstawy zasiłków, a jeżeli w okresie choroby lub pobierania zasiłku nie przysługuje lub nie jest wypłacana, wtedy wchodzi do podstawy zasiłków. Przy czym premia taka musi stanowić podstawę wymiaru składki chorobowej.
Brak szczegółowych zapisów w regulaminie pracy nie przesądza sam w sobie o sposobie jej uwzględniania. Decydujące są rzeczywiste zasady wypłaty w praktyce.
3) Podsumowanie
Podsumowując w przedstawionej sytuacji zarówno premia stała z umowy o pracę, jak i premia określona jako „uznaniowa”, ale wypłacana co miesiąc w stałej wysokości i niepomniejszana za nieobecności, w praktyce mają charakter stałych składników wynagrodzenia.
Oznacza to, że przy urlopie wypoczynkowym są wypłacane w pełnej wysokości w miesiącu korzystania z urlopu (nie wchodzą do średniej urlopowej), przy ustalaniu podstawy zasiłków nie są uwzględniane, jeżeli pracownik zachowuje do nich prawo również w okresie choroby lub pobierania zasiłku.
Jakub Pioterek
