Wózek z okazji urodzenia dziecka pracownika – czy jest jego przychodem i może być potraktowany jako darowizna

Ocenę, czy otrzymane świadczenie rzeczowe stanowi przychód z nieodpłatnych świadczeń ze stosunku pracy czy darowiznę, organy skarbowe uzależniają od tego, czy stanowi ono element wynagrodzenia. Jeżeli świadczenie to stanowi niepieniężną formę gratyfikacji za wykonaną pracę, to jest ono przychodem z nieodpłatnych świadczeń związanym ze stosunkiem pracy, a jeśli prezent nie jest elementem wynagrodzenia za pracę, to stanowi darowiznę. 

Zgodnie z aktualną linią interpretacyjną organów podatkowych, która opiera się głównie na wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 8 lipca 2014 r., sygn. akt K7/13, upominki przekazywane pracownikom nie są nieodpłatnymi świadczeniami w rozumieniu ustawy o PIT, stanowiącymi przychód ze stosunku pracy, lecz spełniają przesłanki darowizn, do których stosuje się przepisy ustawy z 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r., poz. 1837).

W związku z tym, że zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy o PIT, do przychodów z tytułu darowizn nie stosuje się przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, lecz przepisy ustawy o podatku od spadków i darowizn, pracodawca nie pełni w tym przypadku roli płatnika PIT.

W przypadku darowizny obowiązek podatkowy spoczywa na osobie obdarowanej, co powoduje, że to pracownik jest zobowiązany do rozliczenia ewentualnego podatku. Przepisy przewidują kwoty wolne od podatku w zależności od tego, w której grupie podatkowej znajduje się obdarowany. Z uwagi na fakt, że pomiędzy pracownikiem a zakładem pracy nie występują żadne więzi rodzinne, pracownika zaliczamy do III grupy podatkowej, co oznacza, że kwota wolna od podatku wynosi obecnie 5.733 zł i obejmuje okres 5 lat poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie tytułem darowizny.

Organy podatkowe wskazują, że art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy o PIT przewiduje sytuację, w której uzyskanie korzyści majątkowej mieszczącej się w definicji przychodu nie powoduje powstania obowiązku podatkowego w PIT. Przepis ten wyłącza z opodatkowania przychody podlegające przepisom o podatku od spadków i darowizn. Ich zdaniem przekazanie pracownikom – z okazji różnego rodzaju jubileuszy (np. rocznicy istnienia zakładu pracy, wieloletniego stażu pracy) i wydarzeń (np. przejście na emeryturę, urodzenie dziecka) – upominków rzeczowych nie jest dodatkową formą gratyfikacji za wykonaną pracę, lecz spełnia kryteria darowizny określone w art. 888 § 1 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r., poz. 1061), zgodnie z którym przez umowę darowizny darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swego majątku.