W 2026 r. otrzymaliśmy z ZUS informację dotyczącą zleceniobiorcy, którego w okresie od 1 lipca do 31 sierpnia 2020 r. zgłosiliśmy wyłącznie do obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego z kodem tytułu ubezpieczenia 04 11 00.
ZUS ustalił, że w tym okresie zleceniobiorca nie osiągał minimalnego wynagrodzenia z innego tytułu stanowiącego podstawę do ubezpieczeń społecznych. W konsekwencji z tytułu umowy zlecenia zawartej z naszą firmą powinien podlegać obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, wypadkowemu oraz zdrowotnemu.
Sprawa została ujawniona w związku z wystąpieniem zleceniobiorcy do ZUS o wydanie zaświadczenia na potrzeby tzw. ustawy stażowej.
Z uwagi na obowiązujące przepisy dotyczące terminów przekazywania korekt dokumentów rozliczeniowych płatnik nie ma możliwości samodzielnego sporządzenia korekt raportów za lata 1999–2021. ZUS uporządkował więc konto zleceniobiorcy za okres od 1 lipca do 31 sierpnia 2020 r. i wskazał następujący schemat podlegania ubezpieczeniom:
- kod tytułu ubezpieczenia: 04 11 00,
- okres podlegania ubezpieczeniom: od 1 lipca do 31 sierpnia 2020 r.,
- kod przyczyny wyrejestrowania: 600,
- ubezpieczenie emerytalne – obowiązkowe,
- ubezpieczenia rentowe – obowiązkowe,
- ubezpieczenie wypadkowe – obowiązkowe,
- ubezpieczenie zdrowotne – obowiązkowe.
Po otrzymaniu informacji, że konto ubezpieczonego zostało uporządkowane, zwróciliśmy się do ZUS o rozliczenie konta płatnika. W odpowiedzi ZUS wskazał, że na koncie powstała nadpłata na ubezpieczeniach społecznych w łącznej wysokości 49,62 zł.
Pierwotne rozliczenie zleceniobiorcy przedstawiało się następująco:
Lipiec 2020 r.:
- przychód brutto: 1 496,00 zł,
- składka zdrowotna: 134,64 zł,
- zaliczka na podatek: 88,00 zł.
Sierpień 2020 r.:
- przychód brutto: 3 400,00 zł,
- składka zdrowotna: 306,00 zł,
- zaliczka na podatek: 199,00 zł.
Po uporządkowaniu konta przez ZUS rozliczenie wygląda następująco:
Lipiec 2020 r.:
- przychód brutto: 1 496,00 zł,
- składka emerytalna finansowana przez zleceniobiorcę: 146,10 zł,
- składka rentowa finansowana przez zleceniobiorcę: 22,44 zł,
- składka chorobowa: 0,00 zł,
- składka zdrowotna: 119,48 zł.
Sierpień 2020 r.:
- przychód brutto: 3 400,00 zł,
- składka emerytalna finansowana przez zleceniobiorcę: 331,84 zł,
- składka rentowa finansowana przez zleceniobiorcę: 51,00 zł,
- składka chorobowa: 0,00 zł,
- składka zdrowotna: 271,54 zł.
Na koncie płatnika w eZUS pojawiło się saldo:
- za lipiec 2020 r. – 19,00 zł,
- za sierpień 2020 r. – 30,62 zł,
czyli łącznie 49,62 zł nadpłaty.
Z naszych wyliczeń wynika natomiast, że kwota 49,62 zł odpowiada łącznemu zmniejszeniu składki zdrowotnej:
- za lipiec 2020 r.: 134,64 zł − 119,48 zł = 15,16 zł,
- za sierpień 2020 r.: 306,00 zł − 271,54 zł = 34,46 zł,
- łącznie: 49,62 zł.
Powstała zatem rozbieżność. ZUS określił kwotę 49,62 zł jako nadpłatę na ubezpieczeniach społecznych, natomiast z porównania pierwotnych i skorygowanych rozliczeń wynika, że kwota ta odpowiada zmniejszeniu składki zdrowotnej. Ponadto kwoty przypisane w eZUS do poszczególnych miesięcy, tj. 19,00 zł za lipiec i 30,62 zł za sierpień, nie odpowiadają różnicom w składce zdrowotnej wynoszącym odpowiednio 15,16 zł i 34,46 zł.
W związku z powyższym prosimy o wyjaśnienie z czego wynika różnica pomiędzy miesięcznymi saldami wykazanymi w eZUS a różnicami wynikającymi z porównania pierwotnie naliczonych i skorygowanych składek zdrowotnych? Czy kwotę 49,62 zł należy traktować jako nadpłatę składek finansowanych ze środków zleceniobiorcy, mimo że ZUS określił ją jako nadpłatę na ubezpieczeniach społecznych? Czy w związku z korektą dokonaną przez ZUS jesteśmy zobowiązani zwrócić zleceniobiorcy kwotę 49,62 zł? Jeżeli zwrot jest konieczny, w jaki sposób należy go rozliczyć pod względem składkowym, podatkowym i księgowym? Czy przy rozliczeniu tej kwoty znaczenie ma fakt, że należności z tytułu składek za okres od lipca do sierpnia 2020 r. uległy przedawnieniu?