Brak składki zdrowotnej przy wypłacie kilku świadczeń – czy system płacowy rozliczył ją prawidłowo
Pracownica otrzymała w ramach jednej wypłaty zasiłek chorobowy, zasiłek macierzyński oraz składniki stanowiące podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne. Łączna podstawa wymiaru składek społecznych wynosi 200,62 zł, a naliczone składki społeczne – 27,51 zł. Podstawa wymiaru składki zdrowotnej wynosi 173,11 zł, jednak system płacowy nie naliczył tej składki. Podstawa opodatkowania całej wypłaty wynosi 9349 zł, a zaliczka na podatek – 833 zł. Czy brak składki zdrowotnej jest prawidłowy? Czy w celu sprawdzenia rozliczenia należy odrębnie ustalić podstawę opodatkowania dla składników podlegających składkom ZUS, a następnie zweryfikować ograniczenie składki zdrowotnej do wysokości zaliczki na podatek?
Brak naliczenia składki zdrowotnej może być prawidłowy, ale tylko wtedy, gdy po zastosowaniu mechanizmu z art. 83 ustawy zdrowotnej składka została obniżona do 0 zł. Nie można tego ocenić na podstawie zaliczki PIT obliczonej od całej wypłaty, która obejmuje również zasiłki. W celu weryfikacji należy odrębnie ustalić podstawę oraz hipotetyczną zaliczkę PIT dla części przychodu stanowiącej podstawę wymiaru składki zdrowotnej. Następnie trzeba sprawdzić, czy w tym przypadku można zastosować ograniczenie wynikające z art. 83 ustawy zdrowotnej.
- Kiedy brak naliczenia składki zdrowotnej przy wypłacie obejmującej kilka rodzajów świadczeń może być prawidłowy
- Jak ustalić hipotetyczną zaliczkę PIT na potrzeby ograniczenia składki zdrowotnej zgodnie z art. 83 ustawy zdrowotnej
- Dlaczego przy weryfikacji składki zdrowotnej należy odrębnie analizować część przychodu stanowiącą podstawę jej wymiaru, a nie całą wypłatę
Sprawdź:
Składka zdrowotna ograniczona do hipotetycznej zaliczki PIT
Składka zdrowotna pracownika, co do zasady, wynosi 9% podstawy wymiaru. W opisanym przypadku jej podstawa wynosi 173,11 zł, jednak system nie wykazał składki do pobrania. Taki sposób rozliczenia może być prawidłowy, jeżeli zastosowano mechanizm ograniczenia określony w art. 83 ustawy zdrowotnej.
Kluczowe znaczenie mają dwie zasady:
Ograniczenia składki zdrowotnej nie odnosi się do bieżącej zaliczki PIT obliczonej od całej wypłaty. Zgodnie z art. 83 ust. 2b ustawy zdrowotnej, należy ustalić hipotetyczną zaliczkę na podatek według zasad obowiązujących 31 grudnia 2021 r.
Jeżeli wypłata obejmuje różne rodzaje świadczeń, analizie podlega wyłącznie ta część przychodu, która stanowi podstawę wymiaru składki zdrowotnej.
Zasiłki i oskładkowane składniki w jednej wypłacie
Jeżeli jedna wypłata obejmuje zasiłki z ubezpieczenia społecznego oraz składniki stanowiące podstawę wymiaru składek społecznych i zdrowotnej, ograniczenia wynikającego z art. 83 ustawy zdrowotnej nie można automatycznie odnosić do podatku obliczonego od całej wypłaty.
Zaliczka PIT od całej wypłaty może być wysoka, natomiast hipotetyczna zaliczka dotycząca wyłącznie przychodu stanowiącego podstawę składki zdrowotnej może wynieść 0 zł. W takiej sytuacji składkę zdrowotną obniża się do wysokości tego limitu, czyli również do 0 zł.
Sama wysokość zaliczki PIT od całej wypłaty nie pozwala zatem przesądzić, czy brak składki zdrowotnej jest prawidłowy. Konieczne jest sprawdzenie sposobu ustalenia hipotetycznej zaliczki dla przychodu stanowiącego podstawę składki zdrowotnej oraz potwierdzenie, że ma do niego zastosowanie mechanizm z art. 83 ustawy zdrowotnej.
Jak sprawdzić rozliczenie składki zdrowotnej
Weryfikację należy przeprowadzić odrębnie dla części przychodu stanowiącej podstawę wymiaru składki zdrowotnej. W tym celu należy:
- Ustalić przychód stanowiący podstawę wymiaru składki zdrowotnej.
- Obliczyć składkę zdrowotną na zasadach ogólnych.
- Ustalić hipotetyczną zaliczkę PIT zgodnie z art. 83 ust. 2b ustawy zdrowotnej, według zasad obowiązujących 31 grudnia 2021 r., wyłącznie dla przychodu stanowiącego podstawę składki zdrowotnej.
- Porównać składkę zdrowotną z ustalonym limitem.
Jeżeli hipotetyczna zaliczka jest niższa od składki zdrowotnej, składkę należy obniżyć do wysokości tej zaliczki. Jeżeli hipotetyczna zaliczka wynosi 0 zł, składka zdrowotna również wynosi 0 zł.
Informacja, że podstawa opodatkowania całej wypłaty wynosi 9349 zł, a zaliczka PIT – 833 zł, nie przesądza o obowiązku pobrania składki zdrowotnej. Konieczne jest odrębne ustalenie limitu wynikającego z art. 83 ustawy zdrowotnej dla części przychodu stanowiącej podstawę wymiaru tej składki.
Jakub Pioterek
