
Nieprawidłowe ustalenie wysokości zasiłku macierzyńskiego to jeden z błędów ujawnianych podczas kontroli ZUS. Wynika najczęściej z niewłaściwego zastosowania stawki procentowej, zależnej od rodzaju i sposobu korzystania z urlopu. Skutki takich pomyłek mogą być kosztowne – obejmują zarówno korekty dokumentów, jak i konieczność wypłaty wyrównań. W artykule przedstawiamy przejrzyste przykłady wyliczeń, które ułatwią prawidłowe ustalenie świadczenia i pomogą uniknąć problemów w rozliczeniach.
Sprawdź też:
Zmiany wprowadza ustawa z 12 września 2025 r. o zmianie niektórych ustaw w celu weryfikacji prawa do świadczeń na rzecz rodziny dla cudzoziemców oraz o warunkach pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (Dz.U. z 2025 r. poz. 1301). Stanowią one pierwszy etap zmian zmierzających do uzależnienia prawa do świadczenia wychowawczego dla cudzoziemców z państw trzecich od aktywności zawodowej rodziców lub opiekunów dzieci na terytorium RP i nauki dzieci w polskiej szkole. W tym celu wprowadzono definicję aktywności zawodowej i minimalnego wynagrodzenia za pracę (dodany art. 2 pkt. 1a i pkt. 8a ustawy).
Pracownica urodziła dziecko 20 sierpnia 2025 r. i wystąpiła z wnioskiem o urlop i zasiłek macierzyński od tego dnia. W 2025 r. po raz pierwszy jesteśmy uprawnieni do wypłaty zasiłków, ponieważ we wcześniejszych trzech latach istnienia firmy zgłaszaliśmy do ubezpieczenia chorobowego mniej niż 20 ubezpieczonych. W związku z koniecznością ustalenia podstawy wymiaru zasiłku macierzyńskiego pojawił się problem związany ze zmianą wymiaru czasu pracy pracownicy w okresie, z którego wynagrodzenie należy przyjąć do tej podstawy. Wiemy, że wynagrodzenie za pracę należy przyjąć po zmianie wymiaru czasu pracy, bo tak wskazują przepisy ustawy zasiłkowej, ale co z premiami kwartalnymi i nagrodą roczną? Ustawa nic o tym nie mówi, a według regulaminu wynagradzania składniki te powinniśmy uwzględnić w podstawie wymiaru zasiłków, bo pracownicy nie zachowują do nich prawa za okresy ich pobierania. W jaki sposób je zatem wliczyć do podstawy wymiaru zasiłku macierzyńskiego naszej pracownicy?
Przeczytaj też:
Pracownikowi – ojcu wychowującemu dziecko albo pracownikowi – innemu członkowi najbliższej rodziny przysługuje, w przypadku przerwania przez ubezpieczoną – matkę dziecka pobierania zasiłku macierzyńskiego po wykorzystaniu przez nią tego zasiłku za okres co najmniej 8 tygodni po porodzie, prawo do części urlopu macierzyńskiego odpowiadającej okresowi, w którym ubezpieczona – matka dziecka przebywa w szpitalu albo innym przedsiębiorstwie podmiotu leczniczego wykonującego działalność leczniczą w rodzaju stacjonarne i całodobowe świadczenia zdrowotne ze względu na stan zdrowia uniemożliwiający jej sprawowanie osobistej opieki nad dzieckiem. Pobierz wzór wniosku ojca dziecka o udzielenie mu części urlopu macierzyńskiego w związku z przerwaniem przez ubezpieczoną - matkę dziecka pobierania zasiłku macierzyńskiego po upływie 8 tygodni w związku z jej pobytem w szpitalu.
Przerwanie przez ubezpieczoną - matkę dziecka pobierania zasiłku macierzyńskiego po 8 tygodniach w związku z pobytem w szpitalu
Zgodnie z art. 180 § 11 Kodeksu pracy pracownikowi - ojcu wychowującemu dziecko albo pracownikowi - innemu członkowi najbliższej rodziny przysługuje, w przypadku przerwania przez ubezpieczoną - matkę dziecka pobierania zasiłku macierzyńskiego po wykorzystaniu przez nią tego zasiłku za okres co najmniej 8 tygodni po porodzie, prawo do części urlopu macierzyńskiego odpowiadającej okresowi, w którym ubezpieczona - matka dziecka przebywa w szpitalu albo innym zakładzie leczniczym podmiotu leczniczego wykonującego działalność leczniczą w rodzaju stacjonarne i całodobowe świadczenia zdrowotne ze względu na stan zdrowia uniemożliwiający jej sprawowanie osobistej opieki nad dzieckiem.
Treść wniosku ojca dziecka albo innego członka rodziny o udzielenie części urlopu macierzyńskiego w okresie pobytu ubezpieczonej – matki dziecka w szpitalu
Wniosek, składany na podstawie art. 180 § 16 Kodeksu pracy, o udzielenie pracownikowi - ojcu wychowującemu dziecko albo pracownikowi - innemu członkowi najbliższej rodziny części urlopu macierzyńskiego w przypadku przerwania przez ubezpieczoną - matkę dziecka przebywającą w szpitalu albo innym zakładzie leczniczym podmiotu leczniczego wykonującego działalność leczniczą w rodzaju stacjonarne i całodobowe świadczenia zdrowotne pobierania zasiłku macierzyńskiego po wykorzystaniu tego zasiłku za okres co najmniej 8 tygodni po porodzie, ze względu na stan zdrowia uniemożliwiający jej sprawowanie osobistej opieki nad dzieckiem, zawiera:
1) imię i nazwisko pracownika - ojca wychowującego dziecko albo pracownika - innego członka najbliższej rodziny;
2) wskazanie daty, od której ma być udzielona część urlopu macierzyńskiego, odpowiadającej dacie, od której ubezpieczona - matka dziecka przerwała pobieranie zasiłku macierzyńskiego za okres odpowiadający okresowi urlopu macierzyńskiego;
3) oświadczenie pracownika o okresie pobierania zasiłku macierzyńskiego za okres odpowiadający okresowi części urlopu macierzyńskiego wykorzystanego przed porodem;
4) oświadczenie pracownika, w którym zobowiązuje się on do poinformowania pracodawcy o dacie opuszczenia przez ubezpieczoną - matkę dziecka szpitala albo innego zakładu leczniczego podmiotu leczniczego wykonującego działalność leczniczą w rodzaju stacjonarne i całodobowe świadczenia zdrowotne.
Dokumenty dołączane do wniosku
Do wniosku należy dołączyć:
1) oświadczenie ubezpieczonej - matki dziecka, która przebywa w szpitalu albo w innym zakładzie leczniczym podmiotu leczniczego wykonującego działalność leczniczą w rodzaju stacjonarne i całodobowe świadczenia zdrowotne, wskazujące datę, od której przerwała ona pobieranie zasiłku macierzyńskiego za okres odpowiadający okresowi urlopu macierzyńskiego na okres pobytu w szpitalu albo innym zakładzie leczniczym podmiotu leczniczego wykonującego działalność leczniczą w rodzaju stacjonarne i całodobowe świadczenia zdrowotne, ze względu na stan zdrowia uniemożliwiający jej sprawowanie osobistej opieki nad dzieckiem;
2) zaświadczenie o terminie przyjęcia ubezpieczonej - matki dziecka do placówki, o której mowa w pkt 1, wystawione przez tę placówkę;
3) odpis skrócony aktu urodzenia dziecka (dzieci) lub zagraniczny dokument potwierdzający urodzenie dziecka (dzieci), wydany przez uprawniony organ dokonujący rejestracji urodzenia w danym kraju, albo kopie tych dokumentów.

Od 19 marca 2025 r. rodzice wcześniaków skorzystają z zasiłku macierzyńskiego za okres uzupełniającego urlopu macierzyńskiego. Podstawą do ustalenia uprawnień do zasiłku macierzyńskiego za okres uzupełniającego urlopu będzie wniosek o zasiłek macierzyński (ZUS ZAM) za okres tego urlopu oraz pozostałe niezbędne dokumenty. Konieczne może być też złożenie dokumentów w związku z przesunięciem terminu rozpoczęcia urlopu rodzicielskiego.
Przeczytaj również:
Sprawdź również:
Wystarczy szybka weryfikacja:
Odblokuj pełny dostęp do portalu
i korzystaj z wiedzy zawsze wtedy, gdy jej potrzebujesz.
Zaloguj się i sprawdź dostęp,
aby korzystać z czatu w ramach swojej subskrypcji.