Interpretacja ZUS: student – zleceniobiorca z zagranicznej uczelni nie podlega ZUS

Zwolnienie ze składek w Polsce studenta, który nie ukończył 26 lat, nie zależy ani od jego obywatelstwa, ani kraju, w którym się uczy. Jeżeli udokumentuje swój status z opóźnieniem, należy go wyłączyć z ubezpieczeń z datą wsteczną.

Takie stanowisko zajął ZUS Oddział w Gdańsku w interpretacji indywidualnej z 9 maja 2024 r. (DI/100000/43/393/2024). Wyjaśnił w niej kwestie dotyczące obowiązku podlegania i opłacania składek na ubezpieczenia z tytułu umowy zlecenia zawartej z cudzoziemcem w wieku do 26 lat, który posiada status ucznia szkoły zagranicznej lub studenta uczelni zagranicznej. O jej wydanie zwrócił się przedsiębiorca, który zatrudnia na umowy zlecenia obywateli obcych państw, głównie Ukrainy. Większość to osoby poniżej 26. roku życia, które kontynuują naukę na uczelniach i w szkołach zagranicznych.

Zgodnie z ustawą z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, zleceniobiorcy podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym, z wyłączeniem uczniów szkół ponadpodstawowych i studentów, do ukończenia 26 lat (art. 6 ust. 1 pkt 4 i ust. 4). W ocenie ZUS, gdy polski zleceniodawca, posiadający siedzibę na terytorium Polski, zawiera umowę zlecenia z uczniem lub studentem szkoły lub uczelni zagranicznej, nie ciąży na nim obowiązek odprowadzania za tę osobę składek na ubezpieczenia społeczne. Przy ustalaniu obowiązku ubezpieczeń społecznych studenta czy ucznia wykonującego pracę na podstawie umowy zlecenia nie ma bowiem znaczenia ani jego obywatelstwo, ani kraj odbywania przez niego pobierania nauki.

ZUS odniósł się również do sytuacji, gdy zleceniodawca początkowo nie posiada wiedzy ani dokumentu poświadczającego status ucznia/studenta. W tej sytuacji nie ma podstaw, aby takiej osoby nie zgłosić do ubezpieczeń na ogólnych zasadach. Dopiero po tym, gdy zleceniobiorca udokumentuje status ucznia lub studenta, np. zaświadczeniem szkoły lub uczelni, płatnik może go wyrejestrować z ubezpieczeń społecznych i zdrowotnego. Przy czym nie robi tego od dnia przedłożenia mu takiego zaświadczenia, ale z okresem wstecznym – od dnia rozpoczęcia nauki przez zleceniobiorcę.