
Wypalenie zawodowe to coraz częściej diagnozowany problem, który dotyka pracowników w różnych branżach, niezależnie od stażu pracy. Stan ten objawia się wyczerpaniem emocjonalnym, zobojętnieniem wobec obowiązków, a także brakiem satysfakcji z wykonywanej pracy. W kontekście obchodzonego 14 września Międzynarodowego Dnia Walki z Wypaleniem Zawodowym warto zrozumieć, jakie są objawy tego stanu i czy w przypadku wypalenia zawodowego przysługuje zwolnienie lekarskie (L4). Kiedy można z niego skorzystać, na jakich zasadach i kto ma do tego prawo?
Obejrzyj też:
W obowiązującym stanie prawnym wypalenie zawodowe wprost nie może być podstawą do otrzymania zwolnienia lekarskiego. Dlatego, że w Polsce nie jest jeszcze uznawane za jednostkę chorobową. Jednak lekarz (pierwszego kontaktu lub psychiatra) może natomiast wystawić zwolnienie lekarskie osobom doświadczającym objawów wypalenia.
W związku z tym, że wypalenie zawodowe nie jest w Polsce uznawane za jednostkę chorobową, nie przysługuje z tego tytułu zwolnienie lekarskie (L4). Natomiast osoby zmagające się z wypaleniem zawodowym otrzymują L4 na choroby będące jego skutkami np. depresja i inne zaburzenia psychiczne.
Od 1 stycznia 2022 r. weszła w życie nowa międzynarodowa klasyfikacja chorób o nazwie ICD-11, w której jako choroba zostało sklasyfikowane również wypalenie zawodowe.
W Polsce jednak ta wersja listy nie została jeszcze przyjęta przez Ministerstwo Zdrowia i obowiązuje jeszcze poprzednia, czyli ICD-10. Nowa wersja miała być wdrożona w 2023 r., a następnie mowa była o 2024 roku, ale jak do tej pory to nie nastąpiło.
Ministerstwo Zdrowia nie uznało więc do tej pory wypalenia zawodowego za jednostkę chorobową, a jedynie za tzw. syndrom, który sam w sobie nie może być podstawą do zwolnienia lekarskiego.
Objawy wypalania zawodowego mogą być jednak podstawą do zwolnienia lekarskiego z powodu np. depresji, zmęczenia, stresu czy złego samopoczucia. Co ważne wszelkie zaburzenia i schorzenia psychiczne może zdiagnozować tylko psychiatra, nie zaś np. lekarz rodzinny. Dlatego też właśnie lekarz psychiatra może wystawić zwolnienie lekarskie (L4) na zaburzenia adaptacyjne.
W przypadku takiej diagnozy i wystawienia przez lekarza zwolnienia lekarskiego ubezpieczonemu będzie przysługiwał zasiłek chorobowy (lub wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy). Takie zwolnienie można otrzymać na kilka dni, ale łącznie okres zwolnień może trwać maksymalnie do 182 dni i płatne jest w wysokości 80% podstawy wymiaru. Zasiłek (podstawa jego wymiaru) obliczana jest jako średnie wynagrodzenie z 12 miesięcy poprzedzających powstanie niezdolności do pracy.
Zasady obliczania ww. świadczenia chorobowego w przypadku zwolnienia lekarskiego dotyczącego objawów (a nie choroby) wypalenia zawodowego są takie same jak w przypadku innych chorób i wynikają z ustawy z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (tekst jedn.: Dz.U. 2023 poz. 2780).
Jakub Pioterek