Pracownica urodziła dziecko w 33 tygodniu ciąży o masie ciała 2570 g dnia 25.03.2025 r., które cierpi na ciężkie, nieodwracalne upośledzenie. W szpitalu przebywało do 09.05.2025 r. Urlop macierzyński trwał od 25.03.2025 r. do 11.08.2025 r., macierzyński uzupełniający od 12.08.2025 r. do 29.09.2025 r., a urlop rodzicielski od 30.09.2025 r. do 11.05.2026 r. Pracownica zwróciła się jeszcze o zasiłek macierzyński na 24 tygodnie (168 dni) na wniosku ZAM. Czy należy się to świadczenie, a jeżeli tak – to z jakim kodem w ZUS i w jakiej wysokości procentowej?
Tak, co do zasady dodatkowe 24 tygodnie zasiłku macierzyńskiego mogą przysługiwać, ale tylko wtedy, gdy dziecko posiada zaświadczenie, o którym mowa w art. 4 ust. 3 ustawy o wsparciu kobiet w ciąży i rodzin „Za życiem”. W takiej sytuacji nie jest to odrębne świadczenie, lecz zasiłek macierzyński za dalszy okres urlopu rodzicielskiego, którego wymiar zostaje zwiększony.
Przeczytaj też:
Jeżeli dziecko posiada zaświadczenie, o którym mowa w art. 4 ust. 3 ustawy „Za życiem”, urlop rodzicielski – a tym samym zasiłek macierzyński za ten okres – przysługuje w zwiększonym wymiarze do 65 tygodni w przypadku urodzenia jednego dziecka.
W opisanym stanie faktycznym pracownica wykorzystała urlop rodzicielski w okresie od 30.09.2025 r. do 11.05.2026 r., czyli 32 tygodnie.
Zgodnie z przepisami 9 tygodni urlopu rodzicielskiego stanowi wyłączne prawo drugiego rodzica i nie może być przeniesione na matkę dziecka. Oznacza to, że jeden rodzic może wykorzystać maksymalnie:
65 tygodni – 9 tygodni = 56 tygodni urlopu rodzicielskiego.
Jeżeli pracownica wykorzystała dotychczas 32 tygodnie urlopu rodzicielskiego, może jeszcze skorzystać maksymalnie z:
56 tygodni – 32 tygodnie = 24 tygodnie (168 dni) urlopu rodzicielskiego.
Za ten okres przysługuje zasiłek macierzyński.
Jeżeli jednak dziecko nie posiada zaświadczenia wydanego na podstawie ustawy „Za życiem”, a istnieje jedynie dokumentacja medyczna potwierdzająca jego stan zdrowia, nie stanowi to podstawy do zwiększenia wymiaru urlopu rodzicielskiego do 65 tygodni.
W takiej sytuacji urlop rodzicielski przy urodzeniu jednego dziecka wynosi 32 tygodnie, a zatem dodatkowe 24 tygodnie nie przysługują.
Dodatkowe 24 tygodnie stanowią dalszą część urlopu rodzicielskiego, dlatego w raportach ZUS RSA wykazuje się je z kodem świadczenia/przerwy:
319 – zasiłek macierzyński za okres ustalony jako okres urlopu rodzicielskiego.
Natomiast uzupełniający urlop macierzyński, który został wykorzystany wcześniej w opisanym stanie faktycznym, wykazuje się odrębnie przy użyciu kodów:
Kody te dotyczą wyłącznie okresu uzupełniającego urlopu macierzyńskiego.
Za okres urlopu rodzicielskiego zasiłek macierzyński wynosi co do zasady 70% podstawy wymiaru.
Jeżeli jednak pracownica złożyła w ustawowym terminie tzw. wniosek długoterminowy o wypłatę zasiłku macierzyńskiego w uśrednionej wysokości za okres urlopu macierzyńskiego i rodzicielskiego, zasiłek może być wypłacany w wysokości 81,5% podstawy wymiaru także za tę część urlopu rodzicielskiego.
Należy jednak pamiętać, że 9 tygodni urlopu rodzicielskiego stanowiących wyłączne prawo drugiego rodzica zawsze objęte jest zasiłkiem w wysokości 70% podstawy wymiaru i nie podlega zasadzie 81,5%.
W praktyce oznacza to, że za dodatkowe 24 tygodnie zasiłek macierzyński wyniesie:
Jakub Pioterek