związki zawodowe

Pracodawca może jednostronnie zmienić lub nawet uchylić regulamin wynagradzania, gdy działające u niego organizacje związkowe, w sposób jednolity nie wyrażają zgody na wprowadzenie zmian, a zarazem istnieją obiektywne przyczyny uzasadniające takie kroki pracodawcy (np. trudna sytuacja ekonomiczna grożąca upadłością firmy). Tak wynika z wyroku Sądu Najwyższego wydanego 12 października 2017 r. (sygn. akt: II PK 269/16).

Na podstawie obecnie obowiązujących przepisów z prawa do tworzenia i wstępowania do organizacji związkowych nie mogą korzystać np. osoby pracujące na podstawie umów cywilnoprawnych i tzw. samozatrudnieni. Wkrótce ma się to jednak zmienić.

Projektowana nowelizacja ustawy o związkach zawodowych przewiduje, że układy zbiorowe pracy i porozumienia zbiorowe będę mogły być zawierane np. przez samozatrudnionych, mimo że nie podlegają oni regułom prawa pracy – alarmują Pracodawcy RP.

Założenie, że w toku indywidualnej konsultacji związkowej wypowiedzenia umowy o pracę, związki „branżowe” mogą reprezentować wyłącznie osoby z tą branżą związane jest fałszywe – podkreślił Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z 23 marca 2017 r. (sygn. akt I PK 84/16).

Ochrona szczególna działacza związkowego nie ma charakteru bezwzględnego. Z całokształtu okoliczności faktycznych, w szczególności z oceny przyczyn wypowiedzenia umowy i braku ich związku z pełnioną funkcją związkową, może wynikać dopuszczalność oddalenia roszczenia o przywrócenie do pracy – uznał Sąd Najwyższy w wyroku z 19 kwietnia 2017 r. (sygn. akt: I PK 221/16).

W sytuacji, gdy ochronę pracownika – działacza związkowego, po zakończeniu przezeń funkcji związkowej, ustalono na podstawie kilku następujących po sobie uchwał związku, którego jest on członkiem, to okresy ochronne wynikające z tych uchwał sumują się. Od sumy tych okresów zależy długość ochrony wynikającej z ustawy o związkach zawodowych – wynika z orzecznictwa SN.

Nie trzeba będzie zakładać organizacji zakładowej, aby w firmie działał związek zawodowy? Pomysł, aby delegata z uprawnieniami związku wybierała załoga podoba się pracodawcom. Rozważa go obecnie Komisja Kodyfikacyjna Prawa Pracy.

Od 11 września 2015 r. zaczyna działać Rada Dialogu Społecznego - nowe forum konsultacji partnerów społecznych (organizacji pracodawców i związków zawodowych) z rządem. Zastąpi ona funkcjonującą przez ostatnie 14 lat Komisję Trójstronną do Spraw Społeczno-Gospodarczych.

Osoba wykonująca pracę za granicą będzie mogła wyrazić zgodę, aby w procesie dotyczącym naruszenia jej praw pracowniczych, uczestniczyli również przedstawiciele reprezentującego ją związku zawodowego.