Narzędzia:
Od 13 kwietnia 2026 r. zaczęły obowiązywać przepisy doprecyzowujące zasady kontroli zwolnień lekarskich. Określają one kto może sprawdzić pracownika na zwolnieniu, gdzie taka kontrola może się odbywać oraz jakie są uprawnienia kontrolującego. Jednocześnie wyraźnie wskazano, w jakich sytuacjach ubezpieczony traci prawo do zasiłku chorobowego lub opiekuńczego. Kluczowe znaczenie ma tu wykonywanie pracy zarobkowej albo podejmowanie aktywności sprzecznej z celem zwolnienia. Sprawdź, kiedy pracodawca może przeprowadzić kontrolę, a kiedy ZUS, i jakie mogą być jej konsekwencje dla pracownika.
Przepisy dotyczące zwolnień lekarskich, które doprecyzowują, kiedy ZUS może odebrać prawo do zasiłku wchodzą w życie 13 kwietnia 2026 r. (kolejne zmiany pojawią się od 1 stycznia 2027 r.). W ustawie zasiłkowej pojawiły się jasne definicje „pracy zarobkowej” i „aktywności sprzecznej z celem zwolnienia”. Uporządkowano też zasady kontroli pracowników na zwolnieniach, zarówno przez ZUS, jak i pracodawców. Zmiany odzwierciedlają dotychczasową linię orzeczniczą i porządkują praktykę, nie są rewolucją.
Do 31 marca pracodawcy przekazują do ZUS zgłoszenie ZUS ZSWA za osoby, za które w poprzednim roku opłacali składki na Fundusz Emerytur Pomostowych. Dokument ten bezpośrednio wpływa na ustalenie prawa do emerytury pomostowej, dlatego wymaga szczególnej staranności przy wypełnianiu. Najwięcej błędów powstaje przy wykazywaniu przerw w pracy szczególnej, zmian wymiaru etatu, kodów tytułu ubezpieczenia oraz dat granicznych. Problematyczne okazują się również sytuacje nietypowe, takie jak czasowe przeniesienie, zmiana nazwiska czy zawarcie kolejnych umów.
Od 1 stycznia 2026 r. wzrośnie zarówno minimalne wynagrodzenie za pracę, jak i prognozowane przeciętne wynagrodzenie miesięczne. Zmiany te wpłyną bezpośrednio na wysokość składek ZUS, a także na powstanie lub ustanie obowiązku ubezpieczeń w przypadku niektórych zbiegów tytułów do ubezpieczeń. Wyższa płaca minimalna może również skutkować brakiem obowiązku naliczania składek na Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy za wybrane osoby. Aby uniknąć błędów i konieczności korekt, płatnicy powinni już teraz zapoznać się z nowymi zasadami i zastosować je przy rozliczeniach za styczeń 2026 r.
Co zrobić, gdy pensja trafia na konto po terminie albo premie wypłacane są z opóźnieniem? Jak obliczyć zasiłek, gdy wynagrodzenie za dany miesiąc wpływa dopiero w kolejnym, a pracownik akurat zachoruje? Te pytania zadaje sobie wielu kadrowców i pracodawców – zwłaszcza gdy w grę wchodzą różne składniki wynagrodzenia, jak premie, dodatki czy nagrody. Sytuacja komplikuje się jeszcze bardziej, gdy zasiłek trzeba wyliczyć, a część wypłat nastąpiła już po zamknięciu listy płac. A co z nauczycielami, którzy wypłatę dostają „z góry”, zanim zaczną pracować?
Od 19 marca 2025 r. rodzice wcześniaków skorzystają z zasiłku macierzyńskiego za okres uzupełniającego urlopu macierzyńskiego. Podstawą do ustalenia uprawnień do zasiłku macierzyńskiego za okres uzupełniającego urlopu będzie wniosek o zasiłek macierzyński (ZUS ZAM) za okres tego urlopu oraz pozostałe niezbędne dokumenty. Konieczne może być też złożenie dokumentów w związku z przesunięciem terminu rozpoczęcia urlopu rodzicielskiego.
Pracodawcy zatrudniający osoby przy pracach uznawanych za szczególnie uciążliwe w 2024 roku do 31 marca 2025 r. muszą poświadczyć okresy jej wykonywania w ubiegłym roku. Obowiązek złożenia ZUS ZSWA nie zależy przy tym od wymiaru czasu, w jakim wykonywana jest taka praca.
28 lutego 2025 r. mija termin składania przez płatników składek zatrudniających emerytów i rencistów informacji o przychodach osiągniętych przez te osoby w 2024 roku. Jak wynika z danych ZUS, płatnicy wciąż popełniają liczne błędy przy wypełnianiu takich zaświadczeń. Często zdarza się również, że dokumenty te nie są składane, mimo obowiązku ich dostarczenia. Zaniedbanie tego obowiązku lub błędne wypełnienie zaświadczenia może mieć poważne konsekwencje finansowe, ponieważ to na płatniku składek spoczywa odpowiedzialność za zwrot ewentualnych nadpłat.
IMIR zawiera dane, które w poszczególnych miesiącach 2024 r. były wykazywane w miesięcznych raportach rozliczeniowych do ZUS. Dzięki tej informacji ubezpieczony może potwierdzić odprowadzone przez siebie składki na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne i wypłacone świadczenia zasiłkowe, jeżeli takie były. W tym roku termin przekazania ubezpieczonym IMIR za 2024 r. upływa 28 lutego 2025 r. Sprawdź, jak wypełnić informację roczną.
Począwszy od 1 stycznia 2025 r. pracownicy nabywają prawo do nowego limitu dni, za które może być wypłacane wynagrodzenie chorobowe. Wynagrodzenie chorobowe za okres przypadający po 31 grudnia 2024 r. pracodawcy muszą rozliczyć w ramach nowego limitu przysługującego w 2025 roku nawet, jeśli dana osoba nie wykorzystała jeszcze limitu z 2024 roku. Fakt, że nieprzerwana niezdolność do pracy powstała w 2024 roku, nie ma tu żadnego znaczenia.
Zadaj pytanie ekspertowi i uzyskaj odpowiedź do 2 dni roboczych!
Copyright © 2024 Wszelkie prawa zastrzeżone
2024 © Wiedza i Praktyka sp. z o.o.
Obserwuj nas
