nadpłata składek ZUS

W 2026 r. otrzymaliśmy z ZUS informację dotyczącą zleceniobiorcy, którego w okresie od 1 lipca do 31 sierpnia 2020 r. zgłosiliśmy wyłącznie do obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego z kodem tytułu ubezpieczenia 04 11 00.

ZUS ustalił, że w tym okresie zleceniobiorca nie osiągał minimalnego wynagrodzenia z innego tytułu stanowiącego podstawę do ubezpieczeń społecznych. W konsekwencji z tytułu umowy zlecenia zawartej z naszą firmą powinien podlegać obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, wypadkowemu oraz zdrowotnemu.

Sprawa została ujawniona w związku z wystąpieniem zleceniobiorcy do ZUS o wydanie zaświadczenia na potrzeby tzw. ustawy stażowej.

Z uwagi na obowiązujące przepisy dotyczące terminów przekazywania korekt dokumentów rozliczeniowych płatnik nie ma możliwości samodzielnego sporządzenia korekt raportów za lata 1999–2021. ZUS uporządkował więc konto zleceniobiorcy za okres od 1 lipca do 31 sierpnia 2020 r. i wskazał następujący schemat podlegania ubezpieczeniom:

• kod tytułu ubezpieczenia: 04 11 00,
• okres podlegania ubezpieczeniom: od 1 lipca do 31 sierpnia 2020 r.,
• kod przyczyny wyrejestrowania: 600,
• ubezpieczenie emerytalne – obowiązkowe,
• ubezpieczenia rentowe – obowiązkowe,
• ubezpieczenie wypadkowe – obowiązkowe,
• ubezpieczenie zdrowotne – obowiązkowe.

Po otrzymaniu informacji, że konto ubezpieczonego zostało uporządkowane, zwróciliśmy się do ZUS o rozliczenie konta płatnika. W odpowiedzi ZUS wskazał, że na koncie powstała nadpłata na ubezpieczeniach społecznych w łącznej wysokości 49,62 zł.

Pierwotne rozliczenie zleceniobiorcy przedstawiało się następująco:

Lipiec 2020 r.:

• przychód brutto: 1 496,00 zł,
• składka zdrowotna: 134,64 zł,
• zaliczka na podatek: 88,00 zł.

Sierpień 2020 r.:

• przychód brutto: 3 400,00 zł,
• składka zdrowotna: 306,00 zł,
• zaliczka na podatek: 199,00 zł.

Po uporządkowaniu konta przez ZUS rozliczenie wygląda następująco:

Lipiec 2020 r.:

• przychód brutto: 1 496,00 zł,
• składka emerytalna finansowana przez zleceniobiorcę: 146,10 zł,
• składka rentowa finansowana przez zleceniobiorcę: 22,44 zł,
• składka chorobowa: 0,00 zł,
• składka zdrowotna: 119,48 zł.

Sierpień 2020 r.:

• przychód brutto: 3 400,00 zł,
• składka emerytalna finansowana przez zleceniobiorcę: 331,84 zł,
• składka rentowa finansowana przez zleceniobiorcę: 51,00 zł,
• składka chorobowa: 0,00 zł,
• składka zdrowotna: 271,54 zł.

Na koncie płatnika w eZUS pojawiło się saldo:

• za lipiec 2020 r. – 19,00 zł,
• za sierpień 2020 r. – 30,62 zł,

czyli łącznie 49,62 zł nadpłaty.

Z naszych wyliczeń wynika natomiast, że kwota 49,62 zł odpowiada łącznemu zmniejszeniu składki zdrowotnej:

• za lipiec 2020 r.: 134,64 zł − 119,48 zł = 15,16 zł,
• za sierpień 2020 r.: 306,00 zł − 271,54 zł = 34,46 zł,
• łącznie: 49,62 zł.

Powstała zatem rozbieżność. ZUS określił kwotę 49,62 zł jako nadpłatę na ubezpieczeniach społecznych, natomiast z porównania pierwotnych i skorygowanych rozliczeń wynika, że kwota ta odpowiada zmniejszeniu składki zdrowotnej. Ponadto kwoty przypisane w eZUS do poszczególnych miesięcy, tj. 19,00 zł za lipiec i 30,62 zł za sierpień, nie odpowiadają różnicom w składce zdrowotnej wynoszącym odpowiednio 15,16 zł i 34,46 zł.

W związku z powyższym prosimy o wyjaśnienie z czego wynika różnica pomiędzy miesięcznymi saldami wykazanymi w eZUS a różnicami wynikającymi z porównania pierwotnie naliczonych i skorygowanych składek zdrowotnych? Czy kwotę 49,62 zł należy traktować jako nadpłatę składek finansowanych ze środków zleceniobiorcy, mimo że ZUS określił ją jako nadpłatę na ubezpieczeniach społecznych? Czy w związku z korektą dokonaną przez ZUS jesteśmy zobowiązani zwrócić zleceniobiorcy kwotę 49,62 zł? Jeżeli zwrot jest konieczny, w jaki sposób należy go rozliczyć pod względem składkowym, podatkowym i księgowym? Czy przy rozliczeniu tej kwoty znaczenie ma fakt, że należności z tytułu składek za okres od lipca do sierpnia 2020 r. uległy przedawnieniu?