Podstawą egzekucji sądowej jest tytuł wykonawczy, którym jest tytuł egzekucyjny zaopatrzony w klauzulę wykonalności (chyba że ustawa stanowi inaczej) lub orzeczenie sądu prawomocne lub podlegające natychmiastowemu wykonaniu, jak również ugoda zawarta przed sądem.
Zajęcie wynagrodzenia przez komornika
Komornik odszukuje dłużnika, jego miejsce pracy i zawiadamia o zajęciu wynagrodzenia. Obowiązkiem pracodawcy jest przekazywanie zajętego wynagrodzenia bezpośrednio wierzycielowi lub komornikowi.
Dokonując zajęcia wynagrodzenia za pracę, komornik wzywa ponadto pracodawcę, aby w ciągu tygodnia:
1) przedstawił za okres trzech miesięcy poprzedzających zajęcie, za każdy miesiąc oddzielnie, zestawienie periodycznego wynagrodzenia dłużnika za pracę oraz oddzielnie jego dochodu z wszelkich innych tytułów;
2) podał, w jakiej kwocie i w jakich terminach zajęte wynagrodzenie będzie przekazywane wierzycielowi;
3) w razie istnienia przeszkód do wypłacenia wynagrodzenia za pracę złożył oświadczenie o rodzaju tych przeszkód, a w szczególności podał, czy inne osoby roszczą sobie prawa, czy i w jakim sądzie toczy się sprawa o zajęte wynagrodzenie i czy oraz o jakie roszczenia została skierowana do zajętego wynagrodzenia egzekucja przez innych wierzycieli.
Pracodawca obowiązany jest do niezwłocznego zawiadomienia komornika oraz wierzyciela o każdej zmianie w powyższym zakresie.
Ochrona z Kodeksu pracy
Przystępując do potrąceń pracodawca musi stosować przepisy Kodeksu pracy o ochronie wynagrodzenia za pracę.
Z wynagrodzenia za pracę - po odliczeniu składek na ubezpieczenia społeczne (oraz zdrowotne), zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz wpłat dokonywanych do pracowniczego planu kapitałowego, jeżeli pracownik nie zrezygnował z ich dokonywania – podlegają potrąceniu tylko należności wymienione w art. 87 § 1 kp, tj. m.in.:
1) sumy egzekwowane na mocy tytułów wykonawczych na zaspokojenie świadczeń alimentacyjnych;
2) sumy egzekwowane na mocy tytułów wykonawczych na pokrycie należności innych niż świadczenia alimentacyjne.
Wynagrodzenie pracownika, podlegające ochronie, należy rozumieć szeroko czyli włącznie z takimi składnikami jak premie, prowizje, dodatki, nagrody. Z ochrony przed ujęciami korzystają również inne świadczenia o charakterze finansowym, pozostające w związku ze stosunkiem pracy jak ekwiwalent za niewykorzystany urlop wypoczynkowy, wynagrodzenie urlopowe, nagroda jubileuszowa, odprawa emerytalna, rentowa, pieniężna w związku z rozwiązaniem umowy o pracę z przyczyn nieleżących po stronie pracownika.
Podstawę do potrąceń stanowi suma wynagrodzeń uzyskanych w danym miesiącu, po odliczeniach podatkowo-składkowych. Jeżeli w danym miesiącu, oprócz periodycznego wynagrodzenia, dochodzi do wypłaty składników za okresy dłuższe niż jeden miesiąc (np. premia kwartalna, nagroda roczna), to wówczas potrąceń dokonuje się od łącznej kwoty wynagrodzenia uwzględniającej te składniki wynagrodzenia.
