Sprawdź, jakich umów o dzieło nie trzeba zgłaszać do ZUS na formularzu RUD od 1 stycznia 2021 r.

Sprawdź, jakich umów o dzieło nie trzeba zgłaszać do ZUS na formularzu RUD od 1 stycznia 2021 r.
Dokument aktualny

Andrzej Radzisław

21.01.2021

Obowiązku zgłaszania umów o dzieło nie mają od 1 stycznia 2021 r. tylko jednostki organizacyjne (np. stowarzyszenia, fundacje, spółki prawa handlowego), gdy nie są płatnikiem składek. W sytuacji gdy dany podmiot zostanie zgłoszony do ZUS jako płatnik, gdyż zatrudni np. pracownika czy też zleceniobiorcę, podmiot ten będzie miał obowiązek przekazywania informacji o zawartych umowach o dzieło. Ten obowiązek będzie jednak dotyczył umów zawartych po dniu kiedy ten podmiot został zgłoszony do ZUS jako płatnik. Umów zawartych przed tą datą nie należy zgłaszać.

Jak przekazać zgłoszenie do ZUS

Zgłoszenie należy przekazać na nowym formularzu RUD (Zgłoszenie umowy o dzieło). Formularz można złożyć elektronicznie przez Platformę Usług Elektronicznych (PUE) ZUS

W formularzu RUD należy podać następujące dane

  • w bloku I

dane, czyli zamawiającego wykonanie umowy o dzieło – dane identyfikacyjne oraz adresowe

  • w bloku II

dane wykonawcy umowy o dzieło – dane identyfikacyjne oraz adresowe osoby, z którą zawarta została umowa o dzieło

  • w bloku III

informację o zawartych umowach o dzieło – data zawarcia, daty wykonywania (od-do) oraz liczbę zawartych umów.

Formularz RUD można przekazać do ZUS na dwa sposoby:

  • elektronicznie za pośrednictwem Platformy Usług Elektronicznych (PUE) ZUS oraz
  • papierowo.
Ważne! 

W formularzu RUD dostępnym na PUE ZUS można przekazać informację o maksymalnie dziesięciu umowach o dzieło zawartych z danym wykonawcą. Dla każdego wykonawcy należy wypełnić odrębny formularz RUD. Natomiast w formularzu RUD do wypełnienia i wydruku można przekazać informację o maksymalnie dziesięciu umowach o dzieło zawartych z danym wykonawcą. Na jednym formularzu można wykazać umowy dla maksymalnie 10 wykonawców.

Bez względu na formę przekazania zgłoszenia należy przekazać do ZUS w terminie 7 dni od daty zawarcia umowy.

Jeżeli umowa została zawarta 1 lutego 2021 r. zgłoszenie powinno zostać przekazane najpóźniej 8 lutego.

Umowa o dzieło dalej bez składek ZUS

Ten nowy obowiązek nie powoduje zmian w zakresie opłacania składek. Umowa o dzieło w dalszym ciągu nie stanowi tytułu do ubezpieczeń społecznych, gdyż taki tytuł nie został wymieniony w art. 6 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, gdzie wskazane są wszystkie tytuły do ubezpieczeń emerytalnego i rentowych.

Umowa o dzieło nie stanowi także tytułu do ubezpieczenia zdrowotnego, gdyż taki tytuł nie jest wymieniony w art. 66 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.

Oznacza to, że od 1 stycznia 2021 r. wykonawca dzieła w dalszym ciągu nie podlega żadnym ubezpieczeniom i żadne składki od wypłacanego mu wynagrodzenia nie są za niego opłacane do ZUS.

Przypomnijmy, iż od przychodu, który jest wypłacany z umowy o dzieło, należne są składki na ubezpieczenia społeczne oraz ubezpieczenie zdrowotne, gdy umowa taka jest zawarta z własnym pracownikiem albo gdy jest wykonywana na rzecz własnego pracodawcy. Wówczas pracodawca ten przychód uwzględnia w podstawie wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne oraz ubezpieczenie zdrowotne oraz od tego przychodu nalicza składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne. Taki obowiązek jest konsekwencją szerszej definicji pracownika jaka została przyjęta przez ustawodawcę w art. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

Jakie umów nie należy zgłaszać do ZUS

Umów o dzieło zawartych z własnym pracodawcą, a także umów wykonywanych na rzecz własnego pracodawcy nie należy zgłaszać do ZUS.

Do ZUS nie należy zgłaszać także, umów o dzieło zawartych z osobą, która prowadzi działalność gospodarczą, gdy przedmiot prowadzonej działalności pokrywa się z przedmiotem umowy o dzieło i przychód uzyskiwany z tej umowy do celów podatkowych jest traktowany jako przychód z działalności gospodarczej.

Obowiązek przekazania informacji dotyczy każdej zawartej umowy bez względu na jej przedmiot. Stosownie do art. 627 Kodeksu cywilnego przez umowę o dzieło przyjmujący zamówienie zobowiązuje się do wykonania oznaczonego dzieła, a zamawiający do zapłaty wynagrodzenia. Obowiązkiem wykonawcy jest wykonanie umówionego dzieła zgodnie z treścią zawartej umowy. Umowa o dzieło jako umowa rezultatu powinna więc zawierać kryteria, w oparciu o które będzie możliwa weryfikacja jej wykonania. Dzieło nie może być oznaczone w sposób zbyt ogólny. Rezultat powinien być określony z góry, dokładnie i według obiektywnie sprawdzalnych cech. Wykonanie dzieła najczęściej dotyczy wytworzenia rzeczy lub dokonania zmian w rzeczy już istniejącej (naprawienie, przerobienie, uzupełnienie).

Wykonanie określonej czynności lub powtarzających się czynności, bez względu na to, jaki rezultat czynność ta przyniesie, jest czynnością charakterystyczną dla umów o świadczenie usług.

W praktyce granica pomiędzy umową o dzieło a umową zlecenia (umową o świadczenie usług) nie jest ostra i często mogą powstać wątpliwości co do charakteru zawartej umowy.

Kiedy umowy o dzieło zgłaszać do ZUS

  1. Czy trzeba zgłaszać umowy o stworzenie utworu (powiedzmy plastycznego) i jak postąpić z umowami autorskimi?

Tak. W tym wypadku dochodzi do zawarcia pomiędzy stronami umowy o dzieło. To, że umowie tej towarzyszy umowa o przeniesienie praw do autorskich do utworu, nie ma znaczenia i nie zwalnia z obowiązku przekazania zgłoszenia do ZUS.

  1. Czy trzeba zgłaszać do ZUS umowę o zakup licencji do praw autorskich? Przedmiotem jest zakup praw do wykonanego przez autora tekstu, który chcemy opublikować, wizerunku reklamy czy spotu reklamowego? Czy skorzystanie z publikacji takiego dzieła (tekstu czy baneru) trzeba zgłaszać do ZUS kilka razy?

Nie. W takiej sytuacji nie dochodzi do zawarcia umowy o dzieło. Pomiędzy stronami dochodzi do zawarcia samoistnej umowy o przeniesienie praw autorskich do stworzonego wcześniej dzieła, spotu reklamowego. Dlatego też taka umowa nie powinna być zgłaszana do ZUS.

  1. Czy i jak zgłosić do ZUS umowę ramową? W umowie ramowej nie ma określonej kwoty. Czy należy każde dzieło powstałe w ramach tej umowy zgłosić do ZUS?

Umowa ramowa określająca zasady współpracy nie powinna być zgłaszana do ZUS. Obowiązek zgłoszenia dotyczy natomiast zawarcia każdej umowy o dzieło.

  1. Czy od 1 stycznia 2021 r. konieczne jest zgłaszanie umów o dzieło ze studentami?

Tak. Umowa o dzieło zarówno z uczniem, jak i studentem również powinna zostać zgłoszona na formularzu RUD

  1. Czy jeśli mam zawartą z pracownikiem umowę zlecenia, a później dodatkowo zawrę umowę o dzieło, to czy muszę ją zgłaszać do ZUS?

Tak. Po zawarciu umowy o dzieło należy ją w terminie 7 dni zgłosić do ZUS na formularzu RUD.

  1. Czy można zawrzeć jedną umowę o dzieło, w ramach której wykonawca wykonuje kilka mniejszych dzieł do każdego określony jest osobny termin? Czy można zgłosić do ZUS tę umowę raz i jako termin wykonania wpisać datę przekazania ostatniego dzieła?

To wymagałoby dodatkowej analizy. Umowa o dzieło co do zasady ma charakter jednorazowy. Możliwe jest zawarcie umowy o dzieło i jej rozliczanie za realizację poszczególnych etapów. Wtedy jest jedna umowa, a płatność może być podzielona. Wówczas umowa obowiązuje do wykonania całości dzieła czyli jej ostatniego etapu. Jest to jedna umowa. W sytuacji gdy na podstawie jednej umowy wykonawca wykonuje kilka dzieł, należy uznać, że doszło do zawarcia kilku umów o dzieło. Oczywiście ZUS może wówczas kwestionować fakt istnienia pomiędzy stronami umowy o dzieło i przyjąć, że strony łączy umowa o świadczenie usług.

  1. Umowę przeniesienia licencji z osobą fizyczną rozliczamy jak umowę o dzieło z prawami autorskimi. Rozumiem, że nie jest to dzieło i nie trzeba zgłaszać takiej umowy.

Samoistna umowa o przeniesienie praw autorskich to nie umowa o dzieło. Takiej umowy nie należy zgłaszać do ZUS.

Autorem odpowiedzi jest: 

Andrzej Radzisław

Andrzej Radzisław

Andrzej Radzisław

Radca prawny, specjalista w zakresie ubezpieczeń społecznych

Szkolenia Akademia Wiedza i Praktyka

Copyright ©  Wszelkie prawa zastrzeżone

wiper-pixel