Monika Frączek

Na stronach Rządowego Centrum Legislacji (RCL) pojawił się kolejny projekt ustawy o zmianie ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy oraz niektórych innych ustaw. W porównaniu z poprzednim przewiduje on nowe zasady postępowania w sprawach o ustalenie istnienia stosunku pracy.

Przyjmijmy przykładowo, że pracownik jednostki samorządowej miał do grudnia 2025 r. staż pracy 32 lata, a teraz na początku 2026 roku, po doliczeniu nowych okresów zaliczanych do stażu, ma np. 41 lat stażu. Czy to oznacza, że już teraz, na początku 2026 r. ma otrzymać jubileuszówkę 40 lat? Czy też jej nie uzyska, lecz dopiero za 4 lata otrzyma nagrodę za 45 lat? Eksperci byli podzieleni w swych opiniach i czekaliśmy na rozstrzygnięcie resortu resortu pracy. Prezentujemy stanowisko Ministerstwa Rodziny Pracy i Polityki Społecznej rozstrzygające ten problem.

Nagroda jubileuszowa dla niektórych pracowników może stać się realna od 1 stycznia 2026 r. Dlaczego? Ponieważ doliczenie „nowych” okresów do stażu od 1 stycznia 2026 r. potrafi zrobić kadrom niezły bałagan. Nagle wychodzi, że pracownik ma staż na nagrodę jubileuszową „tu i teraz” — tylko którą dokładnie? W praktyce pojawiają się spory (czasem nawet między ekspertami), zwłaszcza gdy po doliczeniu stażu wychodzi 21, 26, 31 czy 33 lata i wchodzi w grę zbieg dwóch nagród albo wypłata różnicy. Poniżej masz 9 sytuacji z życia jednostek sektora finansów publicznych i wskazanie, gdzie kończy się pewnik, a zaczyna pole minowe interpretacji.

Pytanie: Chodzi mi o zaliczanie stażu pracy z działalności gospodarczej. Kierownik przed zatrudnieniem w zakładzie prowadził działalność gospodarczą ale składki odprowadzał do KRUS. W jaki sposób uwzględnić ten okres w stażu pracy (i na jakiej podstawie)?

Nie ma przepisu, który kazałby pracodawcy „z urzędu” informować pracowników zatrudnionych już w dniu wejścia w życie nowych zasad o prawie do udokumentowania nowych okresów wliczanych do stażu w ciągu 24 miesięcy. Ale jeśli zależy Ci na spokojnym budżecie, sensownym planie urlopów na 2026 r. i mniejszej liczbie „akcji przelicz wszystko wstecz”, to lepiej zrobić to po dobroci: poinformować, przypomnieć i zachęcić do szybkiego dostarczenia dokumentów. Bo staż to nie tylko liczba w aktach – to realne pieniądze i realna praca dla kadr i płac.

Pytanie: Chodzi mi o zaliczanie stażu pracy z działalności gospodarczej. Kierownik przed zatrudnieniem w zakładzie prowadził działalność gospodarczą ale składki odprowadzał do KRUS. W jaki sposób uwzględnić ten okres w stażu pracy (i na jakiej podstawie)?

Nowe przepisy Kodeksu pracy, obowiązujące od 1 stycznia 2026 r., wprowadzają szczegółowe zasady potwierdzania okresów uwzględnianych przy ustalaniu stażu pracy. Największą zmianą jest oparcie się w wielu przypadkach na zaświadczeniach ZUS oraz doprecyzowanie sposobu dokumentowania pracy, zleceń i działalności gospodarczej.

MRPiPS przedstawiło kolejną wersję projektu ustawy o zmianie ustawy Kodeks pracy oraz ustawy – Kodeks postępowania cywilnego (UD183), dotyczącego doprecyzowania regulacji prawnych dotyczących przeciwdziałania mobbingowi, dyskryminacji, nierównemu traktowaniu oraz naruszaniu dóbr osobistych pracowników. Jakie zmiany przewiduje – prześledźmy przewidziane nim rozwiązania.

Od 1 stycznia 2026 r. pracodawcy będą musieli uwzględniać w stażu pracy nie tylko umowy o pracę, lecz także okresy prowadzenia działalności gospodarczej, zleceń, agencyjne czy współpracy z osobą prowadzącą firmę. To ogromna zmiana, która wpłynie m.in. na wymiar urlopu wypoczynkowego, dodatki stażowe i odprawy. Sprawdź, jakie obowiązki i wyzwania czekają działy kadr i HR.

Kolejna wersja projektu ustawy o zmianie ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy oraz niektórych innych ustaw przewiduje – w porównaniu z pierwotnym projektem – przede wszystkim zmiany w zakresie przekazania okręgowym inspektorom pracy kompetencji do wydawania decyzji dotyczących stwierdzania istnienia stosunku pracy w sytuacji kiedy zawarto umowę cywilnoprawną lub osoba faktycznie świadczy pracę za wynagrodzeniem w warunkach, w których zgodnie z art. 22 § 1 kp, powinna być zawarta umowa o pracę.