Joanna Suchanowska

Kodeks pracy w sposób szczególny określa zasady rekompensowania pracy w niedzielę, święto lub w dniu wolnym z tytułu przeciętnie 5-dniowego tygodnia pracy. Co do zasady powinny być one wolne od pracy, a praca w te dni – uzasadniona szczególnymi okolicznościami.

W systemie równoważnym dopuszczalne jest przedłużenie dobowego wymiaru czasu pracy, nie więcej jednak niż do 12 godzin, w okresie rozliczeniowym nieprzekraczającym 1 miesiąca. W zadaniowym systemie czasu pracy pracodawca nie określa pracownikowi odgórnie godzin pracy, lecz zadania, do wykonania których będzie on zobowiązany.

Podróż służbowa nie może naruszać prawa pracownika do minimalnego okresu odpoczynku dobowego. Zakończenie podróży służbowej pracownika powinno odbywać się w takim czasie, aby pracownik mógł skorzystać z co najmniej 11-godzinnego odpoczynku dobowego.

Pracodawca może zmienić harmonogram czasu pracy pracownika w trakcie okresu rozliczeniowego. Choć z przepisów nie wynika wprost możliwość dokonywania zmian w grafiku czasu pracy pracowników, a także brak jest regulacji określających termin ich wprowadzenia, zmiany takie dokonywane są w praktyce dość często.

Klient zwrócił się do nas z prośbą o odpowiedź na następujące pytanie: Pracownik instytucji kultury pracował w sobotę i niedzielę po 5 godzin. Ile w zamian powinien otrzymać czasu wolnego?

W przypadku, gdy pracownik przyjdzie do pracy w kolejnym dniu na wcześniejszą godzinę niż w poprzednim dniu, uważa się, że podjął pracę w kolejnej dobie pracowniczej. Powstają więc nadgodziny, które trzeba zrekompensować. Wszystkie te ograniczenia nie mają jednak znaczenia, gdy pracodawca wprowadzi tzw. ruchomy czas pracy. Należy jedynie pamiętać o prawidłowej procedurze jego wprowadzania, ponieważ inspekcja pracy wciąż odnotowuje liczne błędy pracodawców w tym zakresie.

Pytanie: Pracownik zatrudniony jako instruktor w instytucji kultury pracuje w równoważnym czasie pracy, zgodnie z ustalonym harmonogramem czasu pracy. W grudniu 2015 r. pracownik miał zaplanowaną pracę: od 1.12. do 4.12. po 8 godz., 6.12. – 4 godz., 7.12. – praca 4 godz., od 8.12 do 11.12. i następnie do końca miesiąca wszystkie dni robocze po 8 godz. Nie oddaliśmy dnia wolnego za 6.12 (niedziela), ponieważ obniżyliśmy godziny pracy 7.12. grudnia. Czy postąpiliśmy prawidłowo?

Zgodnie z najnowszym orzecznictwem zapewnienie kierowcy noclegu w kabinie pojazdu wyposażonej w miejsce do spania nie pozbawia pracownika prawa do ryczałtu za nocleg. Zagwarantowanie kierowcy takiego noclegu nie może być bowiem uznane za zagwarantowanie noclegu bezpłatnego.

System i rozkład czasu pracy kierowcy oraz przyjęte okresy rozliczeniowe czasu pracy ustala się w układzie zbiorowym pracy lub w regulaminie pracy albo w obwieszczeniu, jeżeli pracodawca nie jest objęty układem zbiorowym pracy lub nie jest obowiązany do ustalenia regulaminu pracy.

Rozpoczęta w poniedziałek doba pracownicza determinuje układ godzin pracownika w kolejnych dniach tygodnia. Jeśli pracownik rozpoczął pracę o 9.00 w poniedziałek i wypracował obowiązującą go dobową normę czasu pracy, to we wtorek również powinien rozpocząć pracę dopiero o 9.00. Jeśli bowiem pracownik taki rozpoczął pracę we wtorek o 8.00, to praca ta w części przypadającej między 8.00 a 9.00 przypadałaby jeszcze na dobę poniedziałkową, co oznacza, że w dobie poniedziałkowej pracownik przepracowałby 9 zamiast zaplanowanych 8 godzin (ma 1 godzinę pracy nadliczbowej).