Staż urlopowy a umowa zlecenia i pierwsza praca

Staż urlopowy a umowa zlecenia i pierwsza praca

13.10.2015

Jak liczymy urlop wypoczynkowy jeśli jest to pierwsza praca po ukończonej szkole, ale po odbyciu zasadniczej służby wojskowej? Czy liczymy jako pierwszy urlop, czy zasadniczą służbę wojskową można uznać jako pierwszą pracę? I czy umowę zlecenia u tego samego pracodawcy można uznać jako pierwsza praca?

Gdyby staż pracy, od którego zależą uprawnienia pracownicze takie jak np. wymiar urlopu wypoczynkowego ustalany był wyłącznie na podstawie okresów pracy –nie byłoby żadnych wątpliwości. Jest świadectwo pracy, jest wyższy staż.

Uwzględnieniu w pracowniczym stażu pracy podlegają również okresy pracy przebyte za granicą u pracodawcy zagranicznego. Pracownik musi jednak udokumentować te okresy, w sposób, który jednoznacznie i bez żadnych wątpliwości wskazuje:

  • na wykonywanie pracy w ramach stosunku pracy, a także
  • dokładne daty pracowniczego zatrudnienia za granicą.

Jednak przepisy przewidują wliczanie do stażu pracy również innych okresów niż pozostawania w zatrudnieniu. Sprawę dodatkowo komplikuje fakt, że staż pracy liczy się inaczej dla poszczególnych uprawnień pracowniczych.

Tak: zasiłki i stypendia dla bezrobotnych…

W myśl art. 79 ust. 1 ustawy z 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (dalej: ustawa o promocji zatrudnienia) do okresu pracy wymaganego do nabycia lub zachowania uprawnień pracowniczych wlicza się okresy pobierania zasiłku dla bezrobotnych oraz stypendium pobieranego w trakcie odbywania:

  • szkolenia, o którym mowa w art. 41 ustawy o promocji (zazwyczaj trwa ono do 6 miesięcy, a w sytuacjach uzasadnionych programem szkolenia w danym zawodzie do 12 miesięcy; natomiast w przypadkach osób bez kwalifikacji zawodowych szkolenie zwyczajowo trwa do 12 miesięcy, a w sytuacjach uzasadnionych programem szkolenia w danym zawodzie nie dłużej niż 24 miesiące);
  • stażu, o którym mowa w art. 53 ustawy o promocji zatrudnienia (trwającego do 6 miesięcy, a w przypadku bezrobotnych, którzy nie ukończyli 30. roku życia – do 12 miesięcy);
  • przygotowania zawodowego dorosłych – art. 53 ustawy o promocji zatrudnienia które może trwać od 6 do 12 miesięcy, jeśli ma formę praktycznej nauki zawodu dorosłych może trwać, a jeśli przyuczenia do pracy dorosłych – od 3 do 6 miesięcy).

…ale uwaga z urlopem

Czym innym jest wymiar urlopu wypoczynkowego, a czym innym – prawo do niego. Wymienione okresy (pobierania zasiłku dla bezrobotnych oraz stypendium) nie podlegają wliczeniu do okresu zatrudnienia, od którego zależy nabycie prawa do urlopu wypoczynkowego. W praktyce oznacza to, że okres pobierania zasiłku i stypendium zwiększa staż urlopowy pracownika, ale nie wpływa na moment nabycia prawa do urlopu wypoczynkowego (który przysługuje z dołu, w wymiarze 1/12 z rocznego wymiaru, po przepracowaniu każdego miesiąca – jeśli chodzi o urlop w pierwszym roku pracy, lub do którego pracownik nabywa prawo z góry 1 stycznia każdego roku – w przypadku urlopu kolejnego).

Do stażu urlopowego wlicza się najwięcej

Staż pracy, od którego zależy wymiar urlopu wypoczynkowego, jest liczony nieco inaczej niż staż pracy uwzględniany np. przy ustalaniu prawa do dodatku za wysługę lat. W tym przypadku wlicza się także okresy nauki. Z tytułu ukończenia:

  • zasadniczej lub innej równorzędnej szkoły zawodowej – wlicza się przewidziany programem nauczania czas trwania nauki, nie więcej jednak niż 3 lata,
  • średniej szkoły zawodowej – przewidziany programem nauczania czas trwania nauki, nie więcej jednak niż 5 lat,
  • średniej szkoły zawodowej dla absolwentów zasadniczych (równorzędnych) szkół zawodowych – 5 lat,
  • średniej szkoły ogólnokształcącej – 4 lata,
  • szkoły policealnej – 6 lat,
  • szkoły wyższej – chodzi tu o studia I i II stopnia, zatem zarówno pracownikowi z tytułem licencjata, jaki pracownikowi z tytułem magistra uwzględnia się w stażu 8 lat.

Okresy nauki nie podlegają sumowaniu – pracownikowi wlicza się tylko ten, który jest dla niego korzystniejszy. Podobnie należy postąpić, jeśli w trakcie osoba ucząca się podjęła zatrudnienie – wówczas w stażu urlopowym uwzględnia się korzystniejszy dla pracownika okres.

Tak: praca na roli

Innym, często zgłaszanym przez pracowników okresem, podlegającym wliczeniu do pracowniczego stażu pracy jest praca na roli. Na podstawie art. 1 ust. 1 ustawy z 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy wlicza się także:

  • okresy prowadzenia indywidualnego gospodarstwa rolnego lub pracy w takim gospodarstwie, prowadzonym przez współmałżonka – bez znaczenia, kiedy było prowadzone gospodarstwo;
  • przypadające przed 1 stycznia 1983 r. okresy pracy po ukończeniu 16. roku życia w gospodarstwie rolnym prowadzonym przez rodziców lub teściów, poprzedzające objęcie tego gospodarstwa i rozpoczęcie jego prowadzenia osobiście lub wraz ze współmałżonkiem – warunkiem zaliczenia tego okresu jest zatem przejęcie gospodarstwa przez pracownika;
  • przypadające po 31 grudnia 1982 r. okresy pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym w charakterze domownika w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin – w tym przypadku wystarczy samo wykonywanie pracy w charakterze domownika (tj. przez osobę, która ukończyła 16 lat i pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowych z rolnikiem lub zamieszkuje na terenie jego gospodarstwa rolnego albo w bliskim sąsiedztwie i nie jest z nim związana stosunkiem pracy) i nie jest wymagane opłacanie składek do KRUS za tę osobę.

Pracownik, który ubiega się o doliczenie do jego stażu pracy okresów pracy na roli, musi udokumentować ten fakt. Powinien to zrobić przedkładając pracodawcy zaświadczenie z urzędu gminy, a jeśli nie jest to możliwe (ponieważ nie ma dokumentów, na podstawie których urząd mógłby wydać stosowne zaświadczenie) – zeznania co najmniej dwóch świadków, którzy w tym czasie zamieszkiwali na terenie, na którym jest położone to gospodarstwo.

Tak: służba wojskowa

Pracowniczy staż pracy zwiększa się także o okresy odbywania czynnej służby wojskowej. Przy czym zasady ich wliczania zależą od tego, w jakim terminie pracownik podjął pracę po zwolnieniu ze służby oraz czy powrócił do swojego czy nowego pracodawcy.

Jeśli pracownik w ciągu 30 dni od dnia zwolnienia z czynnej służby wojskowej podjął pracę:

  • u swojego pracodawcy (tzn. u którego był zatrudniony w dniu powołania do tej służby) – czas ten wlicza się do okresu zatrudnienia u tego pracodawcy w zakresie wszystkich uprawnień pracowniczych;
  • po raz pierwszy lub u nowego pracodawcy – czas odbywania służby wlicza się do okresu zatrudnienia wymaganego do nabywania lub zachowania uprawnień wynikających ze stosunku pracy, z wyjątkiem uprawnień przysługujących wyłącznie pracownikom u pracodawcy, u którego podjął pracę.

Jeśli natomiast pracownik podjął pracę po upływie 30 dni – nieważne czy u swojego, czy u nowego pracodawcy – czas odbywania tej służby wlicza się do okresu zatrudnienia wymaganego do nabycia lub zachowania uprawnień wynikających ze stosunku pracy, z wyjątkiem uprawnień przysługujących wyłącznie pracownikom u pracodawcy, u którego podjęli pracę.

Tak: urlopy bezpłatne dla matek…

Zdarza się, że ze świadectwa pracy przedstawionego przez pracownika wynika, że korzystał on z urlopu bezpłatnego. Generalnie okres takiego urlopu nie podlega wliczeniu do stażu pracy. Jednak i od tej zasady są pewne wyjątki.

Do stażu pracy wlicza się także okres urlopu bezpłatnego w celu sprawowania opieki nad małym dzieckiem przypadający od 8 czerwca 1968 r. do 30 czerwca 1981 r. Urlop ten został 1 lipca 1981 r. zastąpiony urlopem wychowawczym, który w dniu jego zakończenia również podlega wliczeniu do pracowniczego stażu pracy.

…oraz w celu wykonywania pracy u innego pracodawcy

Urlopem bezpłatnym podlegającym wliczeniu do pracowniczego stażu pracy jest także urlop z art. 1741 Kodeksu pracy. Jest to urlop bezpłatny udzielany pracownikowi za jego pisemną zgodą pracownika w celu wykonywania pracy u innego pracodawcy przez okres ustalony w zawartym w tej sprawie porozumieniu między pracodawcami.

Nie: praca na zleceniach i prowadzenie działalności

Żaden przepis prawa pracy nie przewiduje natomiast wliczania do stażu pracy okresów wykonywania pracy na podstawie umów cywilnoprawnych oraz prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej (chociaż przepisy wewnątrzzakładowego mogą korzystniej traktować te okresy i zawierać postanowienia, zgodnie z którymi będzie się je wliczać np. do stażu pracy wymaganego do nabycia nagrody jubileuszowej). Zdarza się, że przepisy szczególne (jak np. w przypadku pracowników samorządowych) przewidują, że wymagany na danym stanowisku staż pracy może być „zastąpiony” odpowiednim okresem prowadzenia działalności gospodarczej o charakterze zbliżonym do danego stanowiska. Jednak nie można tego traktować jako podstawy do wliczenia okresu prowadzenia własnej firmy do pracowniczego stażu pracy.

Trzeba także pamiętać, że wliczenie wymienionych wyżej okresów – pobierania zasiłku dla bezrobotnych i stypendium dla skierowanych bezrobotnych, pracy na roli, służby wojskowej czy niektórych urlopów – jest możliwe tylko po spełnieniu określonych warunków oraz udokumentowaniu ich przez pracownika.

Podstawa prawna: 

art. 2, art. 155, art. 174 § 2, art. 1741, art. 1866 ustawy z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (tekst jedn.: Dz.U. z 2014 r. poz. 1502),
art. 79, art. 86 ustawy z 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia instytucjach rynku pracy (tekst jedn.: Dz.U. z 2015 r. poz. 149, ze zm.),
art. 1, art. 2, art. 3 ustawy z 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy (Dz.U. nr 54, poz. 310, ze zm.),
art. 120 ustawy z 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jedn.: Dz.U. z 2015 r. poz. 144, ze zm.),
§ 18, § 26 rozporządzenia Rady Ministrów z 17 lipca 1981 r. w sprawie urlopów wychowawczych (Dz.U. z 1990 r. nr 76, poz. 454 ze zm.),
§ 1, § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 25 listopada 1975 r. w sprawie bezpłatnych urlopów dla matek pracujących, opiekujących się małymi dziećmi (Dz.U. z 1975 r. 43, poz. 219).

Nie ma jeszcze komentarzy do tego dokumentu.
Zaloguj się aby dodać komentarz

Szkolenia Akademia Wiedza i Praktyka

Biblioteka kadrowego

Copyright ©  Wszelkie prawa zastrzeżone

Strona używa plików cookies.
Kliknij tutaj, żeby dowiedzieć się jaki jest cel używania cookies oraz jak zmienić ustawienia cookies w przeglądarce.
Korzystając ze strony użytkownik wyraża zgodę na używanie plików cookies, zgodnie z bieżącymi ustawieniami przeglądarki.

wiper-pixel