Ekwiwalent za urlop – 6 przykładów naliczania w 2017 r.

Ekwiwalent za urlop – 6 przykładów naliczania w 2017 r.

Ekwiwalent za urlop jest swoistą rekompensatą pieniężną dla pracownika, który w trakcie trwającego stosunku pracy nie mógł wykorzystać w pełni przysługującego mu urlopu wypoczynkowego. Świadczenia wypłacane jest ze środków pracodawcy i to na nim spoczywa obowiązek prawidłowego ustalenia jego wysokości i wypłaty – z czym, okazuje się, czasami są problemy.

Ekwiwalent za urlop – zwolnienie z wypłaty tylko w dwóch przypadkach

Do ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy ma prawo pracownik, który nie wykorzystał przysługującego mu urlopu w całości albo w części z powodu rozwiązania lub wygaśnięcia stosunku pracy. Jednocześnie art. 171 § 3 oraz art. 1721 kp wyjaśniają, że pracodawca jest zwolniony z obowiązku wypłacenia ekwiwalentu, jeżeli:

  • strony postanowiły, iż pracownik wykorzysta urlop w trakcie kolejnej umowy o pracę zawartej z tym samym pracodawcą bezpośrednio po rozwiązaniu albo wygaśnięciu poprzedniej umowy,

  • na podstawie odrębnych przepisów pracownik objęty był obowiązkowym ubezpieczeniem gwarantującym otrzymanie świadczenia pieniężnego za czas urlopu, przy czym, jeżeli świadczenie to okaże się niższe od ekwiwalentu pracownik powinien otrzymać różnicę między obu kwotami.

Zauważmy, że przy nabywaniu uprawnień do ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy nie jest istotny sposób rozwiązania umowy o pracę. Pracodawcy nie mają podstaw – co zdarza się jednak w praktyce – do odmowy wypłaty ekwiwalentu pracownikowi, który otrzymał popularną dyscyplinarkę, tj. rozwiązano z nim stosunek pracy z zastosowaniem art. 52 kp.

Składniki stałe z miesiąca nabycia uprawnień

Zasady obliczania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy określają przepisy rozporządzenia urlopowego. W § 15 rozporządzenia wyjaśniono, iż składniki wynagrodzenia określone w stałej miesięcznej stawce przyjmowane są do podstawy ekwiwalentu w wysokości należnej w miesiącu nabycia uprawnień do tego świadczenia, tj. ustania stosunku pracy.

Pamiętajmy, że składnikami stałymi są nie tylko wynagrodzenia zasadnicze lub dodatki do nich określone w stałej miesięcznej stawce, ale także inne składniki, których wysokość ustalona jest jako procent takiego wynagrodzenia – przykładem mogą tu być dodatki stażowe.

Przykład 1.
Stosunek pracy jednego z pracowników ulegnie rozwiązaniu z 31 sierpnia 2017 r. Pensja tej osoby składa się z wynagrodzenia zasadniczego określonego w stałej miesięcznej kwocie wynoszącej 3.210,20 zł oraz dodatku stażowego w wysokości 20% tego wynagrodzenia. Jeżeli pracownik nie wykorzysta w pełni przysługującego mu urlopu i nie wystąpią okoliczności zwalniające z obowiązku wypłacenia ekwiwalentu za urlop, podstawę świadczenia będzie stanowić kwota 3.852,24 zł (3.210,20 zł wynagrodzenia zasadniczego plus 642,04 zł dodatku stażowego).

Składniki zmienne – średnia z odpowiednio długiego okresu

W przypadku składników zmiennych do podstawy ekwiwalentu za urlop wchodzi średnia tych składników z okresu uzależnionego od tego, czy dany składnik przysługuje za okresy nie dłuższe niż 1 miesiąc, czy też za okresy dłuższe – i tak:

  • składniki przysługujące za okresy nie dłuższe niż 1 miesiąc – przyjmuje się w średniej wysokości wypłaconej w okresie 3 miesięcy bezpośrednio poprzedzających miesiąc nabycia prawa do ekwiwalentu (§ 16 ust. 1 rozporządzenia urlopowego),

  • składniki przysługujące za okresy dłuższe niż 1 miesiąc – uwzględnia się w średniej wysokości wypłaconej za okres 12 miesięcy bezpośrednio poprzedzających miesiąc nabycia prawa do ekwiwalentu (§ 17 ust. 1 rozporządzenia urlopowego).

Zauważmy, że mowa jest tu o składnikach wypłaconych. Nieistotny jest więc okres, za jaki przysługują.

Do zmiennych składników pensji zaliczyć możemy przykładowo: wynagrodzenia zasadnicze określone stawką godzinową, akordową, czy też prowizyjną, a także składniki, których wysokość ustalona została jako zmienny procent stałego wynagrodzenia zasadniczego (od… do…).

Przykład 2.
Pensja pracownika, z którym stosunek pracy ulegnie rozwiązaniu z dniem 31 sierpnia 2017 r. składa się z wynagrodzenia zasadniczego wyliczanego według stawki akordowej oraz regulaminowej premii miesięcznej w wysokości od 10 do 20% poborów zasadniczych. Podstawę ekwiwalentu za urlop będzie tu stanowić średnia kwota wspomnianych składników wypłacona w okresie 3 miesięcy bezpośrednio poprzedzających miesiąc nabycia prawa do ekwiwalentu, tj. w okresie od maja do lipca br. W miesiącach tych pracownik otrzymał odpowiednio:
1) w maju – 3.215,70 zł pensji zasadniczej oraz 356,70 zł premii miesięcznej,
2) w czerwcu – 2.876,50 zł pensji zasadniczej oraz 312,40 zł premii miesięcznej,
3) w lipcu – 3.125,30 zł pensji zasadniczej oraz 467,80 zł premii miesięcznej.

Podstawa ekwiwalentu za urlop wyniesie 3.451,47 zł. Została ona obliczona w następujący sposób (3.215,70 zł + 356,70 zł + 2.876,50 zł + 312,40 zł + 3.125,30 zł + 467,80 zł) : 3 = 10.354,40 zł : 3 = 3.451,47 zł.

Niektóre miesiące opuszczamy przy obliczeniach

Jeżeli przez cały okres brany pod uwagę przy obliczaniu podstawy ekwiwalentu (3 lub 12 miesięcy poprzedzających ustanie stosunku pracy) lub przez okres krótszy, ale obejmujący pełen albo pełne miesiące kalendarzowe, pracownik nie otrzymał składników zmiennych uwzględnianych w tej podstawie, do obliczeń należy przyjąć najbliższe miesiące, w których składniki takie zostały wypłacone (§ 11 ust. 1 w związku z § 16 ust. 3 oraz § 17 ust. 2 rozporządzenia urlopowego). Zasadę tę najczęściej będziemy stosować w sytuacji, gdy pracownik przebywał przez pełen lub pełne miesiące kalendarzowe na zwolnieniu lekarskim albo na urlopie bezpłatnym, macierzyńskim lub wychowawczym.

Przykład 3.
Z końcem sierpnia 2017 roku rozwiązaniu ulegnie stosunek pracy pracownika, którego pobory składają się m.in. z regulaminowej premii miesięcznej, której wysokość określona jest „widełkami” od 10 do 30% wynagrodzenia zasadniczego. Zgodnie z rozporządzeniem urlopowym do podstawy ekwiwalentu za urlop przyjęta powinna być średnia premii wypłaconych w okresie od maja do lipca (3 miesiące poprzedzające miesiąc nabycia prawa do ekwiwalentu). Przez cały maj oraz czerwiec osoba ta przebywała jednak na urlopie bezpłatnym. W tej sytuacji do podstawy ekwiwalentu należy przyjąć średnią z premii wypłaconych w marcu, kwietniu i lipcu.

Możemy też spotkać się z sytuacją, że prawo do ekwiwalentu za urlop nabędzie pracownik, który niedawno podjął zatrudnienie i tym samym nie przepracował wymaganych 3 albo 12 miesięcy. W takim przypadku do obliczeń przyjmuje się składniki zmienne wypłacone za okres faktycznie przepracowany (§ 11 ust. 2 w związku z § 16 ust. 3 oraz § 17 ust. 2 rozporządzenia urlopowego).

Przykład 4.
Na mocy porozumienia stron z 30 czerwca 2017 r. uległ rozwiązaniu stosunek pracy pracownika, który podjął pracę w tym zakładzie z dniem 1 kwietnia br. Osoba ta nabyła prawo do ekwiwalentu za kilka dni niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego. Na pobory pracownika składa się m.in. regulaminowa premia miesięczna w wysokości od 20 do 50% wynagrodzenia zasadniczego, która wypłacona została mu w kwietniu w kwocie 654,32 zł i w maju w kwocie 456,70 zł. Do podstawy ekwiwalentu za urlop pracodawca przyjął premię miesięczną w wysokości 555,51 zł, według następującego wyliczenia: (654,32 zł + 456,70 zł) : 2 = 1.111,02 zł : 2 = 555,51 zł.

Niekiedy wynagrodzenie do uzupełnienia

W praktyce może także wystąpić konieczność uzupełnienia składników zmiennych uwzględnianych w podstawie ekwiwalentu za urlop. Zdarzy się tak wówczas, gdy pracownik nie otrzyma wspomnianych składników w pełnej wysokości z uwagi na absencje trwające niepełny miesiąc kalendarzowy. W takim przypadku składniki faktycznie wypłacone w okresie branym pod uwagę przy obliczeniach (3 albo 12 miesięcy) dzieli się przez liczbę dni pracy, za które przysługiwały. A następnie otrzymany wynik mnoży się przez liczbę dni, jakie pracownik przepracowałby w tym okresie w ramach normalnego czasu pracy, zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy (§ 16 ust. 2 rozporządzenia urlopowego).

Przykład 5.
Z uwagi na rozwiązanie umowy o pracę pracownik wynagradzany akordowo otrzymał w lipcu 2017 roku ekwiwalent za niewykorzystany urlop wypoczynkowy, którego podstawę stanowiły wynagrodzenia z 3 miesięcy poprzedzających miesiąc nabycia prawa do ekwiwalentu, tj. z kwietnia, maja i czerwca. Osoba ta zatrudniona była w podstawowym wymiarze czasu pracy, tj. od poniedziałku do piątku po 8 godzin dziennie i w dniach od 3 do 14 kwietnia przebywała na zwolnieniu lekarskim, a w dniach od 19 do 30 czerwca korzystała z urlopu bezpłatnego. W kwietniu pracownik otrzymał wynagrodzenie w wysokości 1.678,90 zł, w maju była to kwota 3.567,80 zł, a w czerwcu 1.876,54 zł. W związku z tym, że wspomniana osoba nie przepracowała wszystkich dni roboczych w okresie branym pod uwagę przy obliczeniach, ale nieobecności nie obejmowały pełnego lub pełnych miesięcy kalendarzowych, pracodawca uzupełnił jej wynagrodzenie zgodnie z § 16 ust. 2 rozporządzenia urlopowego. W tym celu:
1) zsumował wynagrodzenia faktycznie wypłacone w analizowanych 3 miesiącach: 1.678,90 zł + 3.567,80 zł + 1.876,54 zł = 7.123,24 zł,
2) ustalił liczbę dni faktycznie przepracowanych w tym okresie: 9 (dni w kwietniu) + 21 (dni w maju) + 11 (dni w czerwcu) = 41 dni,
3) podzielił kwotę wypłaconego wynagrodzenia przez liczbę przepracowanych dni: 7.123,24 zł : 41 dni = 173,74 zł,
4) ustalił liczbę dni, jakie pracownik powinien przepracować w tych miesiącach zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy: 19 (dni roboczych w kwietniu) + 21 (dni roboczych w maju) + 21 (dni roboczych w czerwcu) = 61 dni,
5) przemnożył stawkę dzienną wypłaconego wynagrodzenia przez liczbę dni, które pracownik powinien przepracować: 173,74 zł × 61 dni = 10.598,14 zł.

Ta kwota posłużyła do ustalenia średniej z 3 miesięcy, która wyniosła 3.532,71 zł (10.598,14 zł : 3) i która stanowiła podstawę do obliczenia ekwiwalentu za urlop.

Nie wszystkie składniki uwzględniamy

Przy liczeniu ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy bierzemy pod uwagę wynagrodzenia oraz inne świadczenia ze stosunku pracy, z wyłączeniami określonymi w § 6 rozporządzenia urlopowego. Są one następujące:

  • jednorazowe lub nieperiodyczne wypłaty za spełnienie określonego zadania bądź za określone osiągnięcie,

  • wynagrodzenia za czas gotowości do pracy oraz za czas niezawinionego przez pracownika przestoju,

  • gratyfikacje (nagrody) jubileuszowe,

  • wynagrodzenia za czas urlopu wypoczynkowego, a także za czas innej usprawiedliwionej nieobecności w pracy,

  • ekwiwalenty pieniężne za urlop wypoczynkowy,

  • dodatkowe wynagrodzenia radcy prawnego z tytułu zastępstwa sądowego,

  • wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy wskutek choroby lub odosobnienia w związku z chorobą zakaźną,

  • kwoty wyrównania do wynagrodzenia za pracę do wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę,

  • nagrody z zakładowego funduszu nagród, dodatkowe wynagrodzenie roczne, należności przysługujące z tytułu udziału w zysku lub w nadwyżce bilansowej,

  • odprawy emerytalne lub rentowe albo inne odprawy pieniężne,

  • wynagrodzenia i odszkodowania przysługujące w razie rozwiązania stosunku pracy.

Jest to wykaz zamknięty, a więc wszystkie inne świadczenia powinny być uwzględniane w podstawie ekwiwalentu.

Sposób liczenia ekwiwalentu

Zgodnie z § 18 rozporządzenia urlopowego przysługujący pracownikowi ekwiwalent za urlop obliczamy:

  • dzieląc sumę miesięcznych wynagrodzeń ustalonych według omówionych wcześniej zasad przez współczynnik urlopowy obowiązujący w danym roku kalendarzowym,

  • dzieląc tak otrzymany ekwiwalent za 1 dzień urlopu przez liczbę odpowiadającą dobowej normie czasu pracy obowiązującej pracownika,

  • mnożąc uzyskaną kwotę ekwiwalentu za jedną godzinę urlopu przez liczbę godzin niewykorzystanego urlopu.

Sposób ustalania współczynnika urlopowego określają przepisy § 19 rozporządzenia urlopowego i w roku bieżącym dla osoby zatrudnionej w pełnym wymiarze czasu pracy wynosi on 20,83. 

Przykład 6.
W lipcu 2017 roku prawo do ekwiwalentu za 12 dni niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego nabył pracownik zatrudniony na pełnym etacie w podstawowym wymiarze czasu pracy (od poniedziałku do piątku po 8 godzin dziennie). Pensja tej osoby składa się ze stałego miesięcznego wynagrodzenia zasadniczego w kwocie 3.567,80 zł oraz regulaminowych premii miesięcznych określonych widełkami od 10 do 40% poborów zasadniczych. Pracodawca ustalił, że średnia składników zmiennych (premii miesięcznych) z okresu branego pod uwagę przy obliczeniach (kwiecień – czerwiec) wyniosła 678,45 zł. W celu obliczenia ekwiwalentu za urlop dla tego pracownika pracodawca:
1) ustalił sumę miesięcznych wynagrodzeń wchodzących do podstawy ekwiwalentu: 3.567,80 zł (składnik stały z miesiąca nabycia uprawnień) + 678,45 zł (średnia składników zmiennych przysługujących za okresy nie dłuższe niż 1 miesiąc wypłaconych w okresie 3 miesięcy bezpośrednio poprzedzających miesiąc nabycia uprawnień) = 4.246,25 zł,
2) podzielił otrzymaną sumę miesięcznych wynagrodzeń przez obowiązujący współczynnik urlopowy: 4.246,25 zł : 20,83 = 203,85 zł,
3) podzielił uzyskany ekwiwalent za 1 dzień urlopu przez liczbę odpowiadającą dobowej normie czasu pracy obowiązującej pracownika: 203,85 zł : 8 godz. = 25,48 zł,
4) przemnożył uzyskaną kwotę przez liczbę godzin niewykorzystanego urlopu: 25,48 zł × 96 godzin (12 dni × 8 godzin) = 2.350,08 zł.

Tytułem ekwiwalentu za niewykorzystane 12 dni urlopu wypoczynkowego pracownik otrzymał kwotę 2.350,08 zł.

Ekwiwalent dla niepełnoetatowca

Zasady obliczania ekwiwalentu za urlop dla osoby zatrudnionej na niepełnym etacie są identyczne, przy czym wartość współczynnika urlopowego należy obniżyć proporcjonalnie do wymiaru czasu pracy takiego pracownika. Oznacza to, że w 2017 roku współczynnik urlopowy dla osoby zatrudnionej na 1/2 etatu wynosi 10,42, a dla pracownika mającego umowę na 1/4 etatu 5,21.

Podstawa prawna: 
  • art. 171 ustawy z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (tekst jedn.: Dz.U. z 2016 r., poz. 1666 ze zm.),

  • rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 8 stycznia 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad udzielania urlopu wypoczynkowego, ustalania i wypłacania wynagrodzenia za czas urlopu oraz ekwiwalentu pieniężnego za urlop (Dz.U. z 1997 r. nr 2, poz. 14 ze zm.).

Nie ma jeszcze komentarzy do tego dokumentu.
Zaloguj się aby dodać komentarz

Ostatnio na forum

Skomplikowana delegacja zagraniczna
Dodane przez pdusp » 12 grudnia 2017, 09:29

Zaległy urlop wypoczynkowy po 30 września
Dodany przez Jagula79 » 7 grudnia 2017 06:52

Umowa na okres próbny, bez przedłużenia i bez świadectwa
Dodane przez Dawid94 » 6 grudnia 2017, 19:17

Szkolenia Akademia Wiedza i Praktyka

Biblioteka kadrowego

Copyright ©  Wszelkie prawa zastrzeżone

Strona używa plików cookies.
Kliknij tutaj, żeby dowiedzieć się jaki jest cel używania cookies oraz jak zmienić ustawienia cookies w przeglądarce.
Korzystając ze strony użytkownik wyraża zgodę na używanie plików cookies, zgodnie z bieżącymi ustawieniami przeglądarki.

wiper-pixel