Jarosława Warszawska

Wynagrodzenie urlopowe w gruncie rzeczy sprowadza się do kilku przypadków: „stałe miesięczne”, „mieszane”, czyli stałe plus zmienne, oraz „całe zmienne”. Sprawdźmy zatem, jak liczyć to wynagrodzenie na praktycznych przykładach.

Gdy pracownik jest wynagradzany stała stawką miesięczną, powstaje pytanie, w jaki sposób ustalić stawkę za 1 godzinę, w przypadku gdy np. w 3-miesięcznym okresie rozliczeniowym doszło do przekroczenia normy średniotygodniowej. Wynagrodzenie i dodatek za taką pracę wypłaca się dopiero po zakończeniu okresu rozliczeniowego, bowiem dopiero wtedy godziny przepracowane ponad przeciętny tygodniowy wymiar czasu pracy przekształcają się w godziny nadliczbowe.

Zgodnie z art. 130 § 3 kodeksu pracy wymiar czasu pracy pracownika w okresie rozliczeniowym, ustalony zgodnie z art. 129 § 1, ulega w tym okresie obniżeniu o liczbę godzin usprawiedliwionej nieobecności w pracy, przypadających do przepracowania w czasie tej nieobecności, zgodnie z przyjętym rozkładem czasu pracy. Przepis ten ma kluczowe znaczenie dla ustalenia, czy doszło do pracy nadliczbowej w sytuacji, gdy rozkład czasu pracy pracownika przewiduje różne dni i godziny pracy (równoważny system czasu pracy), a pracownik był nieobecny przez część miesiąca.

Dopuszczalna liczba godzin nadliczbowych do przepracowania w ciągu roku, ustalona w art. 151 § 3 kodeksu pracy, wynosi dla poszczególnego pracownika 150 godzin, jednakże pracodawca może podwyższyć ten limit, wprowadzając stosowne zapisy w regulaminie pracy lub w obwieszczeniu (art. 151 § 4). Ponieważ liczba godzin nadliczbowych nie może przekroczyć przeciętnie 8 godzin na tydzień, a w roku kalendarzowym przypadają 52 tygodnie, maksymalny limit godzin nadliczbowych nie może przekroczyć 416 w roku kalendarzowym (52 tygodnie × 8 godzin).

Pracodawca może przeznaczać środki zakładowego funduszu świadczeń socjalnych także na rzecz zleceniobiorców i innych osób zatrudnionych na innej podstawie niż stosunek pracy.

Pracodawca nie jest zobowiązany do wypłacenia dodatków z tytułu pracy nadliczbowej w przypadku, gdy za taką pracę udzieli czasu wolnego. Czasu wolnego udziela się w wymiarze 1: 1,5 czasu przepracowanego, do końca okresu rozliczeniowego, jeżeli udzielenie czasu wolnego następuje z inicjatywy pracodawcy bądź w wymiarze 1:1 czasu przepracowanego, jeżeli udzielenie czasu wolnego następuje na wniosek pracownika. Pracownik nie jest związany okresem rozliczeniowym i może wskazać odbiór w dniu wykraczającym poza ten okres.