sygnalista
Archiwalny Kanały zgłoszeń nieprawidłowości w firmie i zgłoszenia anonimowe
Unijna dyrektywa o sygnalistach nakłada na pracodawców m.in. obowiązek ustanowienia odpowiednich kanałów zgłoszeń nieprawidłowości. Jakie kanały zgłoszeń nieprawidłowości w firmie można wyróżnić? Czym kierować się wybierając odpowiedni kanał zgłoszeń w swojej organizacji? Czy mogą one zapewniać anonimizację sygnalisty? Jak w takiej sytuacji podchodzić do kwestii jego ochrony wynikającej z przepisów?
- Na czym polegają zgłoszenia wewnętrzne i zewnętrzne sygnalistów oraz którym z nich pracodawca powinien zapobiegać
- Czym jest kanał zgłoszeń dla sygnalistów
- Jakie rodzaje kanałów zgłoszeń nieprawidłowości w firmie możemy wyróżnić
- Jak wybrać kanał zgłoszeń odpowiedni dla swojej organizacji
- Czy kanały zgłoszeń mogą zapewniać anonimizację sygnalisty
W kolejnej części naszego cyklu artykułów dotyczącego nowych obowiązków spoczywających na pracodawcach, w związku z planowym wdrożeniem do polskiego porządku prawnego tzw. dyrektywy o sygnalistach, czas przejść do omówienia możliwych kanałów zgłoszeń nieprawidłowości.
Obowiązek ustanowienia kanału zgłoszeń nieprawidłowości
Dyrektywa w art. 8 ust. 1 nakłada na podmioty prawne, zarówno w sektorze prywatnym jak i publicznym (z uwzględnieniem wielkości zatrudnienia i harmonogramu, o którym pisaliśmy w poprzednich artykułach, obowiązek ustanowienia kanałów i procedur na potrzeby dokonywania zgłoszeń wewnętrznych.
Zgłoszenia wewnętrzne to takie zgłoszenia, które dokonywane są w ramach firmy – czyli krótko mówiąc do pracodawcy. Ich przeciwieństwem są zgłoszenia zewnętrzne, dokonywane do wyznaczonych do tego celu organów.
Celem pracodawcy powinno być zapobieganie zgłoszeniom zewnętrznym. Mogą one bowiem doprowadzić nie tylko do poważnych strat wizerunkowych, ale także do odpowiedzialności finansowej czy karnej. Dlatego też tak ważna jest prawidłowa organizacja i skuteczne działanie wewnętrznego kanału zgłoszeń nieprawidłowości. Istotne jest również budowanie w pracownikach przekonania, że skorzystanie z takiego kanału nie będzie narażać go na nieprzyjemne konsekwencje.
Czytaj również:
Unijna dyrektywa o sygnalistach – pracodawcy powinni przygotować się na nowe obowiązki
Czym jest kanał zgłoszeń dla sygnalistów
Kanał zgłoszeń to sposób, w jaki pracownik może przekazać pracodawcy informację o dostrzeżonej nieprawidłowości w działaniu firmy.
Rozwiązania techniczne mogą być bardzo różne. Począwszy od skrzynki, do której pracownik może wrzucić swoje pisemne zgłoszenie, przesyłania zgłoszenia drogą pocztową bądź za pośrednictwem platformy online, po umożliwiające zgłoszenia ustnie, dedykowane do tego linie telefoniczne po wyznaczenie zewnętrznych doradców. Dyrektywa nie stawia w tym zakresie konkretnych wymogów, pozostawiając wybór pracodawcy. Trzeba wobec tego odpowiedzieć sobie na pytanie, jak dokonać wyboru kanału zgłoszeń odpowiedniego dla swojej organizacji.
Archiwalny Ochrona sygnalistów – jakie będą obowiązki pracodawców
Od 17 grudnia 2021 r. mają zacząć obowiązywać przepisy, które wprowadzą nowe zasady ochrony osób zgłaszających nieprawidłowości w firmach. Jak wygląda ochrona sygnalistów? Jakie środki muszą zapewnić i podejmować pracodawcy dla zapewnienia ochrony zgłaszającym naruszenia? Jakie działania mogą być uznane za naruszenie zasad ochrony sygnalisty?
- Na czym będzie polegała ochrona sygnalistów
- Jakie przykłady niedozwolonych działań wobec sygnalistów można wskazać
- Jakie domniemania prawne będą stosowane przy ochronie sygnalistów
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2019/1937 w sprawie ochrony osób zgłaszających naruszenia prawa Unii (dalej: dyrektywa) już w samym tytule wskazuje, że jej podstawowym celem jest zapewnienie wspólnych, minimalnych norm zapewniających wysoki poziom ochrony osób, zgłaszających naruszenia prawa Unii.
Czytaj również:
Unijna dyrektywa o sygnalistach – pracodawcy powinni przygotować się na nowe obowiązki
Rezultatem tego założenia jest uregulowanie w sposób bardzo szeroki ochrony sygnalistów. Osoba zgłaszająca naruszenie ma czuć się bezpieczna i być pewna, że nie spotka ją z tytułu zgłoszenia żadna represja lub działanie odwetowe.
Ochrona uregulowana jest na kilku poziomach i sprowadza się do:
- zakazu podejmowania działań odwetowych wobec sygnalistów,
- ustanowieniu domniemań, które mają na celu zagwarantować ochronę przed roszczeniami pracodawcy bądź osób trzecich, lub ułatwić dochodzenie roszczeń wobec pracodawcy przez sygnalistę;
- zapewnienia przez państwa członkowskie dostępu do środków wsparcia, takich jak dostęp do informacji i porad, wsparcie ze strony właściwych organów zaangażowanych w ochronę przed działaniami odwetowymi.
Z punktu widzenia pracodawcy znaczenie mają dwie pierwsze kategorie środków ochrony. Omówmy je po kolei.
