ochrona sygnalistów

Nowa ustawa o ochronie sygnalistów, której obowiązywanie rozpocznie się 25 września 2024 r., wprowadza nowe obowiązki nie tylko dla pracodawców, ale i dla pracowników, przede wszystkim dla osoby, która będzie obsługiwać zgłoszenia sygnalistów. Kto może uzyskać dostęp do zgłoszenia?

Przepisy ustawy o ochronie sygnalistów zobowiązują podmioty prawne zatrudniające co najmniej 50 osób do wprowadzenia wewnętrznej procedury zgłoszeń, nie precyzują jednak terminu, od kiedy procedura ta powinna zacząć u nich działać. Głos w tej sprawie zajęło Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.

Do 24 września 2024 r. ustawodawca dał czas pracodawcom, na rzecz których wykonuje pracę co najmniej 50 osób, aby wdrożyli procedurę zgłoszeń wewnętrznych i objęli ochroną osoby zgłaszające naruszenia prawa, o których dowiedziały się w związku ze świadczeniem pracy. Co jednak, jeśli pracodawca nie przygotuje odpowiedniej procedury? Jakie będą konsekwencje ujawnienia tożsamości sygnalisty? Z jaką odpowiedzialnością należy liczyć się za podjęcie działań odwetowych?

Ustawa o ochronie sygnalistów zapewnia osobie zgłaszającej naruszenie prawa szeroką ochronę. Trzeba jednak pamiętać, że nie każdy informator zgłaszający problemy będzie spełniał definicję sygnalisty, a przez to podlegał ochronie. Jednocześnie nie każdy raportowany problem będzie miał taką wagę, aby zapewnić raportującemu ochronę.

Prezydent podpisał ustawę z 14 czerwca 2024 r. o ochronie sygnalistów. Nowe przepisy umożliwią sygnalistom m.in. dokonywanie zgłoszeń wewnętrznych i zapewnią ochronę przed działaniami odwetowymi osobom dokonującym zgłoszenia naruszenia prawa.

Nowe przepisy o ochronie sygnalistów nakazują wszystkim pracodawcom, na rzecz których według stanu na 1 stycznia lub 1 lipca danego roku wykonuje pracę zarobkową co najmniej 50 osób, przyjąć i wdrożyć procedurę zgłoszeń wewnętrznych. Procedura sygnalistów to nic innego jak procedura dokonywania zgłoszeń naruszeń prawa przez sygnalistę i podejmowania działań następczych w związku z tymi zgłoszeniami przez pracodawcę. Musi ona odpowiadać wymogom określonym w ustawie. Jakim i co powinna ona zawierać? Zobacz wyjaśnienia eksperta i pobierz wzór procedury sygnalistów.

Trwają prace legislacyjne nad przepisami ustawy o sygnalistach. W trakcie prac w Senacie pojawiła się istotna dla pracodawców poprawka. O ostatecznym kształcie przepisów zdecyduje Sejm w przyszłym tygodniu.

Sejm przyjął ustawę o ochronie sygnalistów. Celem nowych przepisów jest ochrona osób zgłaszających naruszenie prawa niezależnie od podstawy i formy świadczenia pracy lub pełnienia służby.

Projekt ustawy o ochronie sygnalistów wymaga kilku zmian, które umożliwią pracodawcom lepsze przygotowanie się do stosowania nowych przepisów – ocenili eksperci Konfederacji Lewiatan. Jakie zmiany do nowych przepisów zaproponowali eksperci?

Podmiot zobowiązany do obsługi sygnalistów, tj. osób zgłaszających naruszenia prawa, może skorzystać ze wsparcia dostawców dedykowanego oprogramowania. Jakie warunki powinno spełniać oprogramowanie, aby zapewnić jego zgodność z projektowanymi i obowiązującymi przepisami?

Ochrona danych osobowych sygnalistów wywołuje nowe obowiązki dla podmiotów publicznych. Dotyczą one części pracodawców, tj. każdego pracodawcy mającego status podmiotu publicznego – odnośnie do dwóch kategorii osób, tj. sygnalistów, ale także i osób, których dotyczy zgłoszenie. W projektowanych rozwiązaniach pracodawca nie będzie jednak realizować wszystkich obowiązków wobec tych osób w taki sam sposób.

Sygnalista wobec którego pracodawca zastosuje działania odwetowe, będzie miał prawo do dochodzenia odszkodowania, które wyniesie nie mniej niż przeciętne miesięczne wynagrodzenie w poprzednim roku (obecnie 7.155,48 zł). Takie m.in. postanowienie zawiera przyjęty przez rząd projekt ustawy o sygnalistach.