Zmianę wprowadza ustawa z dnia 24 stycznia 2025 r. o zmianie ustawy - Prawo lotnicze oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2025 r., poz. 179). Na gruncie komentowanej ustawy ma ona charakter dostosowujący i związana jest z rozszerzeniem katalogu środków przymusu bezpośredniego o środki i urządzenia przeznaczone do zniszczenia albo unieruchomienia bezzałogowego statku powietrznego albo przejęcia kontroli nad jego lotem (zmieniony art. 36 ust. 1 pkt 4)
Zmianę wprowadza ustawa z dnia 5 grudnia 2024 r. o ochronie ludności i obronie cywilnej (Dz.U. z 2024 r., poz. 1692). Jej celem na gruncie komentowanej ustawy jest rozszerzenie kompetencji specjalistycznych uzbrojonych formacji ochronnych o współpracę z podmiotami ochrony ludności i obrony cywilnej, jak również właściwymi terytorialnie organami ochrony ludności. Współpraca ta ma polegać na podejmowaniu działań ochronnych i zabezpieczających m.in. w przypadku wystąpienia pożaru, klęski żywiołowej lub innego miejscowego zagrożenia (uchylony art. 12 oraz zmieniony art. 47)
Unijna dyrektywa o sygnalistach nakłada na pracodawców m.in. obowiązek ustanowienia odpowiednich kanałów zgłoszeń nieprawidłowości. Jakie kanały zgłoszeń nieprawidłowości w firmie można wyróżnić? Czym kierować się wybierając odpowiedni kanał zgłoszeń w swojej organizacji? Czy mogą one zapewniać anonimizację sygnalisty? Jak w takiej sytuacji podchodzić do kwestii jego ochrony wynikającej z przepisów?
W kolejnej części naszego cyklu artykułów dotyczącego nowych obowiązków spoczywających na pracodawcach, w związku z planowym wdrożeniem do polskiego porządku prawnego tzw. dyrektywy o sygnalistach, czas przejść do omówienia możliwych kanałów zgłoszeń nieprawidłowości.
Obowiązek ustanowienia kanału zgłoszeń nieprawidłowości
Dyrektywa w art. 8 ust. 1 nakłada na podmioty prawne, zarówno w sektorze prywatnym jak i publicznym (z uwzględnieniem wielkości zatrudnienia i harmonogramu, o którym pisaliśmy w poprzednich artykułach, obowiązek ustanowienia kanałów i procedur na potrzeby dokonywania zgłoszeń wewnętrznych.
Zgłoszenia wewnętrzne to takie zgłoszenia, które dokonywane są w ramach firmy – czyli krótko mówiąc do pracodawcy. Ich przeciwieństwem są zgłoszenia zewnętrzne, dokonywane do wyznaczonych do tego celu organów.
Celem pracodawcy powinno być zapobieganie zgłoszeniom zewnętrznym. Mogą one bowiem doprowadzić nie tylko do poważnych strat wizerunkowych, ale także do odpowiedzialności finansowej czy karnej. Dlatego też tak ważna jest prawidłowa organizacja i skuteczne działanie wewnętrznego kanału zgłoszeń nieprawidłowości. Istotne jest również budowanie w pracownikach przekonania, że skorzystanie z takiego kanału nie będzie narażać go na nieprzyjemne konsekwencje.
Czytaj również:
Unijna dyrektywa o sygnalistach – pracodawcy powinni przygotować się na nowe obowiązki
Czym jest kanał zgłoszeń dla sygnalistów
Kanał zgłoszeń to sposób, w jaki pracownik może przekazać pracodawcy informację o dostrzeżonej nieprawidłowości w działaniu firmy.
Rozwiązania techniczne mogą być bardzo różne. Począwszy od skrzynki, do której pracownik może wrzucić swoje pisemne zgłoszenie, przesyłania zgłoszenia drogą pocztową bądź za pośrednictwem platformy online, po umożliwiające zgłoszenia ustnie, dedykowane do tego linie telefoniczne po wyznaczenie zewnętrznych doradców. Dyrektywa nie stawia w tym zakresie konkretnych wymogów, pozostawiając wybór pracodawcy. Trzeba wobec tego odpowiedzieć sobie na pytanie, jak dokonać wyboru kanału zgłoszeń odpowiedniego dla swojej organizacji.
