Najnowsze zmiany w czasie pracy 2025 – co musi wiedzieć każdy manager w handlu detalicznym? 

Artykuł sponsorowany
18.03.2025ARCHIWALNY

Najnowsze zmiany w czasie pracy 2025 – co musi wiedzieć każdy manager w handlu detalicznym? 

Wigilia Bożego Narodzenia stała się kolejnym, 14. dniem świątecznym. W zamian są pewne zmiany dotyczące niedziel handlowych w grudniu. Ponadto ustalenie nowego święta wolnego od pracy wpłynęło także na wysokość dodatku nocnego w grudniu 2025 r. oraz na obliczanie ekwiwalentu urlopowego w przypadku rozwiązania umowy w 2025 roku. W tym artykule przedstawiamy praktyczne przykłady i wzory, a na samym końcu przedstawiamy rozwiązanie pozwalające na zgranie wszystkich zmian w kompleksowy i optymalny sposób.

Zaczynając od 2025 roku Wigilia Bożego Narodzenia (czyli 24 grudnia) jest na stałe dodatkowym dniem wolnym w Polsce.

To zaś z kolei wpływa na wyliczenia wymiaru czasu pracy w okresie rozliczeniowym obejmującym grudzień 2025 r. Wcześniej publikowane (np. w Internecie) tabele czasu pracy muszą zatem zostać skorygowane.

Przykład

W przypadku 1-miesięcznego okresu rozliczeniowego obejmującego grudzień 2025 r. nominał godzin pracy liczymy w ten sposób:

– 4 pełne tygodnie okresu rozliczeniowego mnożymy przez 40 godzin normy tygodniowej (4 × 40 = 160 godzin), 

– do tego dodajemy iloczyn 8 godzin i dni wystających poza pełne tygodnie przypadających od poniedziałku do piątku (160 + 8 × 3 = 184 godziny),

– od tego odejmujemy iloczyn 8 godzin i świąt nieprzypadających w niedzielę (184 – 8 × 3 = 160 godzin).

A zatem, ponieważ Wigilia jest świętem, wymiar godzinowy wynosi 160 godzin, a nie 168 godzin (jak to by było gdyby nie zmieniły się przepisy).

Czas pracy dla okresów rozliczeniowych 1-miesięcznych w 2025 roku

  Miesiąc

Obliczenia

Godziny pracy*

Dni pracy

Dni wolne**

Styczeń

4 × 40 godz. + 3 × 8 godz. – 2 × 8 godz.

168

21

10

Luty

4 × 40 godz.

160

20

8

Marzec

4 × 40 godz. + 1 × 8 godz.

168

21

10

Kwiecień

4 × 40 godz. + 2 × 8 – 1 × 8 godz.

168

21

9

Maj

4 × 40 godz. + 2 × 8 godz. – 2 × 8 godz.

160

20

11

Czerwiec

4 × 40 godz. + 1 × 8 godz. – 1 × 8 godz.

160

20

10

Lipiec

4 × 40 godz. + 3 × 8 godz.

184

23

8

Sierpień

4 × 40 godz. + 1 × 8 godz. – 1 × 8 godz.

160

20

11

Wrzesień

4 × 40 godz. + 2 × 8 godz.

176

22

8

Październik

4 × 40 godz. + 3 × 8 godz.

184

23

8

Listopad

4 × 40 godz. – 2 × 8 godz.

144

18

12

Grudzień

4 × 40 godz. + 3 × 8 godz. – 3 × 8 godz.

160

20

11

* Przy pełnym etacie.
** Minimalna liczba dni wolnych, którą trzeba zapewnić w każdym systemie czasu pracy.

Czas pracy dla okresów rozliczeniowych 3-miesięcznych w 2025 roku

Okresy 3-miesięczne

Godziny pracy

Dni pracy

Dni wolne

Styczeń–marzec

496

62

28

Kwiecień–czerwiec

488

61

30

Lipiec–wrzesień

520

65

27

Październik–grudzień

488

61

31

Czas pracy dla okresów rozliczeniowych 4-miesięcznych w 2025 roku

Okresy 4-miesięczne

Godziny pracy

Dni pracy

Dni wolne

Styczeń–kwiecień

664

83

37

Maj–sierpień

664

83

40

Wrzesień–grudzień

664

83

39

Czas pracy pracowników zatrudnionych na 1/2, 1/3 i 1/4 etatu w 2025 r.

Miesiąc

Godziny pracy

1/2 etatu

Godziny pracy

1/3 etatu

Godziny pracy

1/4 etatu

Dni

wolne*

Styczeń

84

56

42

10

Luty

80

53,33333

40

8

Marzec

84

56

42

10

Kwiecień

84

56

42

9

Maj

80

53,33333

40

11

Czerwiec

80

53,33333

40

10

Lipiec

92

61,33333

46

8

Sierpień

80

53,33333

40

11

Wrzesień

88

58,66667

44

8

Październik

92

61,33333

46

8

Listopad

72

48

36

12

Grudzień

80

53,33

40

11

*Minimalna liczba dni wolnych niezależnie od wymiaru etatu.

Trzecia niedziela handlowa w grudniu

Ustawodawca wprowadził od 2025 r. trzecią niedzielę handlową w grudniu. Jednocześnie ustalił jednak, że pojedynczy pracownik placówki handlowej może pracować tylko maksymalnie w dwie z trzech takich niedziel w grudniu.

Przy czym, skoro dodanie 24 grudnia jako kolejnego dnia wolnego obniżyło o 8 godzin (i jednocześnie o 1 dniówkę roboczą) nominał czasu pracy, jaki możemy zaplanować pracownikowi w okresie rozliczeniowym obejmującym grudzień, to wprawdzie doszła jedna niedziela, w którą placówki handlowe mogą być otwarte, ale faktycznie w przypadku pojedynczego pracownika i tak:

  • wymiar czasu pracy w grudniu będzie przeważnie niższy (np. nominał dla pełnego etatu w grudniu 2025 r. wyniesie 160 zamiast 168 godzin, które by były, gdyby nie wprowadzano wolnej Wigilii),

  • poza tym pojedynczy pracownik i tak przepracuje tylko dwie z trzech niedziel (co obrazuje przykład).

Czyli podsumowując: mamy o 1 niedzielę handlową więcej, ale skrócono (przez wolną Wigilię) wymiar czasu, jaki można pracownikowi zaplanować. A dodatkowo trzeba pilnować, aby nie pracował więcej niż przez 2 niedziele w grudniu.

Przykład

W grudniu 2025 r. mamy 3 niedziele poprzedzające Wigilię (7, 14 i 21 grudnia) – i pracodawca prowadzący sklep postanowił, że będą to niedziele pracujące. Przy czym pracodawca podzielił pracowników na 3 grupy, z których:

– pierwsza pracuje 7 i 14 grudnia.

– druga pracuje 14 i 21 grudnia,

– a trzecia pracuje 7 i 21 grudnia.

Dzięki temu pracodawca ma mniej więcej równą obsadę stanowisk w każdą z tych trzech niedziel. Jednocześnie zaś zachowuje zasadę, zgodnie z którą pojedynczy pracownik może pracować tylko w dwie z tych trzech niedziel (żadna grupa nie pracuje więcej niż po 2 niedziele).

Dodatek nocny 2025 – zmiana

Zmiana wprowadzająca dodatkowe święto wpływa na stawkę dodatku nocnego za grudzień 2025 r. Nowa stawka to 5,83 zł (a nie 5,55 zł – jak by było w przypadku, gdyby Wigilia nie była dniem wolnym).

Zmieniony współczynnik urlopowy od lutego

Ustanowienie wpływa także na wysokość współczynnika urlopowego. Współczynnik ten służy przede wszystkim do obliczania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany w naturze urlop wypoczynkowy, należnego w związku z zakończeniem stosunku pracy. Ma on jednak znaczenie również przy liczeniu niektórych świadczeń, gdy do ustalenia ich wysokości przepisy odsyłają do zasad obliczania ekwiwalentu pieniężnego za urlop. 

Zgodnie z § 19 rozporządzenia w sprawie szczegółowych zasad udzielania urlopu wypoczynkowego, (…), współczynnik ustala się:

  • odejmując od liczby dni w danym roku kalendarzowym łączną liczbę przypadających w tym roku niedziel, świąt oraz dni wolnych od pracy wynikających z rozkładu czasu pracy w przeciętnie 5-dniowym tygodniu pracy,

  • a otrzymany wynik dzieli się przez 12.

Zasadniczo tak ustalony współczynnik urlopowy to wartość stała dla całego roku kalendarzowego. Tak jednak nie będzie w2025 r.Przeciętna miesięczna liczba dni przypadających do przepracowania w tym roku była bowiem inna w myśl stanu prawnego obowiązującego w styczniu, a zmieniła się od lutego – kiedy to weszły przepisy o wolnej Wigilii. W związku z tym w 2025 r. należy przyjmować dwa współczynniki urlopowe.

Przykład

Liczenie obu współczynników w 2025 roku

Przepisy obowiązujące w styczniu 2025 r. przewidywały 11 dni świątecznych będących dniami wolnymi od pracy. Współczynnik urlopowy właściwy dla stycznia 2025 r. należało więc ustalić następująco:
[365 dni roku - (52 niedziele + 11 dni świątecznych + 52 dni wolne)] : 12 = 20,83.

Zgodnie ze stanem prawnym obowiązującym od 1 lutego 2025 r. mamy 12 dni wolnych. Obliczając należny od tego miesiąca do końca 2025 r. ekwiwalent urlopowy należy więc przyjąć współczynnik obliczony następująco:
[365 dni roku - (52 niedziele + 12 dni świątecznych + 52 dni wolne)] : 12 = 20,75.

Jeżeli pracownik jest zatrudniony w niepełnym wymiarze czasu pracy, wartość współczynnika obniża się proporcjonalnie do wymiaru etatu (zob. tabela).

Współczynnik urlopowy w 2025 roku

Wymiar etatu

styczeń 2025 r.

luty – grudzień 2025 r.

pełny

20,83

20,75

1/2

10,42 (20,83 × 1/2)

10,38 (20,75 × 1/2)

3/4

15,62 (20,83 × 3/4)

15,56 (20,75 × 3/4)

1/4

5,21 (20,83 × 1/4)

5,19 (20,75 × 1/4)

Jak liczyć ekwiwalent urlopowy z użyciem współczynnika?

Obliczając ekwiwalent za niewykorzystany przez pracownika urlop wypoczynkowy, należy:

  • krok 1: podzielić sumę jego miesięcznych wynagrodzeń przez współczynnik urlopowy,

  • krok 2: podzielić tak otrzymany ekwiwalent za 1 dzień urlopu przez liczbę dobowej normy czasu pracy obowiązującej pracownika,  

  • krok 3: pomnożyć tak otrzymany ekwiwalent za 1 godzinę urlopu przez liczbę godzin niewykorzystanego urlopu. 

Przykład

Pracownik pełnoetatowy, który miał prawo do 20 dni urlopu rocznie, skończył zatrudnienie u danego pracodawcy 28 lutego 2025 r. Do dnia rozwiązania umowy nie wykorzystał on urlopu za 2025 r., tj. 4 dni (20 × 2/12; po zaokrągleniu w górę do pełnego dnia). Ponadto miał 5 dni urlopu zaległego za 2024 r. Zarabiał 5600 zł miesięcznie. Wypłacając w lutym ekwiwalent za niewykorzystany urlop należało przyjąć współczynnik dla lutego w odniesieniu do całego urlopu, w tym także zaległego. Nie ma bowiem znaczenia, za jaki okres przysługuje urlop, ale kiedy pracodawca dokonuje wypłaty. Pracownik miał prawo do ekwiwalentu za 9 dni urlopu, tj. 72 godziny.
Składniki wynagrodzenia określone w stawce miesięcznej w stałej wysokości uwzględnia się przy ustalaniu ekwiwalentu w wysokości należnej w miesiącu nabycia prawa do tego ekwiwalentu. Pracownik zarabia jedynie wynagrodzenie stałe miesięczne. Ekwiwalent obliczamy więc w ten sposób:

5600 zł : 20,75 = 269,88 zł,

269,88 zł : 8 = 33,74 zł,

33,74 zł × 72 = 2429,28 zł.

Podstawa prawna: 

  • art. 130 ustawy z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (tekst jedn.: Dz.U. z 2025 r., poz. 277),

  • ustawa z 6 grudnia 2024 r. o zmianie ustawy o dniach wolnych od pracy oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2024 r. poz. 1965).

Jak to wszystko bezproblemowo wdrożyć?

Zmian jest sporo, na szczęście nie ma potrzeby pamiętać o wszystkich niuansach. W kontekście zarządzania czasem pracy w branży retail, systemy takie jak Grafik Optymalny odgrywają istotną rolę w uproszczeniu planowania i redukowaniu kosztownych błędów. Grafik Optymalny, jako platforma B2B SaaS, umożliwia firmom generowanie harmonogramów pracy biorąc pod uwagę aktualne ustawy dot. dni wolnych oraz pełną zgodność z prawem pracy.

Podczas planowania brana jest pod uwagę także dostępność pracowników, rodzaj umowy i koszty, potrzeby operacyjne. Dodatkowo, platforma digitalizuje procesy HR, takie jak śledzenie czasu pracy, zarządzanie urlopami i koordynacja pracy zdalnej.

Tomasz Tybon, CEO Grafiku Optymalnego, dodaje: „Nasza platforma pomaga firmom w branży retail zarówno w optymalizacji kosztów, jak i w zwiększeniu efektywności zarządzania czasem pracy. Dzięki rozwiązaniom, które oferujemy, firmy mogą łatwiej dostosowywać się do zmieniających się potrzeb rynku i zapewniać lepszą obsługę klientów. Jestem dumny, że mając wokół Grafika Optymalnego specjalistów od prawa pracy, możemy dawać firmom także poczucie bezpieczeństwa prawnego. Tak naprawdę spokój o biznes pozwala na jego rozwój.”

Z tego miejsca serdecznie zapraszamy Państwa na bezpłatny webinar, który organizowany jest przez firmę Grafik Optymalny, a którego patronem merytorycznym jest Portal Kadrowy.

Podczas 60-minutowej rozmowy na żywo poruszone zostaną tematy, np. aktualnej interpretacji prawnej nadgodzin i urlopów, prawnych aspektów dobry pracowniczej oraz najnowszych zmian w prawie.

Autorem odpowiedzi jest: 

Artykuł sponsorowany

Nagrody i wyróżnienia

Certyfikat rzetelnosci Laur zaufania SMB logo Top firma

Copyright © 2024 Wszelkie prawa zastrzeżone

Obserwuj nas

fb-logo ink-logo inst-logo