Nowe limity zwolnień i koszty autorskie – zmiany w PIT

Nowe limity zwolnień i koszty autorskie – zmiany w PIT

28.01.2018

Przepisy podatkowe obowiązujące od 1 stycznia 2018 r. przewidują podniesienie kwoty zmniejszającej podatek stosowanej przy obliczaniu podatku PIT według skali podatkowej (tzw. kwoty wolnej od podatku) oraz limitu rocznych kosztów uzyskania przychodów dla twórców. Ponadto, zostały podwyższone kwoty zwolnień, głównie dla świadczeń o charakterze socjalnym. Sprawdźmy szczegóły.

Wyższy limit dla zapomóg

W stanie prawnym obowiązującym do 31 grudnia 2017 r., z podatku dochodowego zwolnione były zapomogi:

  1. otrzymane w przypadku indywidualnych zdarzeń losowych, klęsk żywiołowych, długotrwałej choroby lub śmierci – do wysokości nieprzekraczającej w roku podatkowym kwoty 2.280 zł,

  2. inne niż wymienione wyżej, wypłacane z funduszy zakładowej lub międzyzakładowej organizacji związkowej pracownikom należącym do tej organizacji – do wysokości nieprzekraczającej w roku podatkowym kwoty 638 zł.

Ustawa o podatku dochodowym nie definiuje pojęcia „zapomogi”, czy „długotrwałej choroby”. Uzasadnione jest zatem posługiwanie się w tym przypadku definicjami występującymi w słownikach języka polskiego. Powołując się na językowe znaczenie wyrazów, przez zapomogę należy rozumieć jednorazowe świadczenie pieniężne mające na celu wsparcie finansowe osoby, która z ważnych przyczyn znalazła się w trudnej sytuacji życiowej. Natomiast przez długotrwałą chorobę należy rozumieć chorobę wymagającą długotrwałego leczenia w sposób stały lub przez długi okres, mającą długotrwały przebieg. Z kolei pod pojęciem "indywidualne zdarzenie losowe" mieszczą się wszelkie zdarzenia, które są nieprzewidziane, niemożliwe do uniknięcia nawet przy zachowaniu należytej staranności, np. nieszczęśliwe wypadki powodujące uszczerbek na zdrowiu, pożar lub zalanie wodą domu lub mieszkania, włamanie, kradzież, itp.

Jako „klęskę żywiołową” określa się zdarzenie spowodowane niszczycielskim działaniem sił przyrody, np. powódź, huragan, gradobicie, itp.

W 2017 roku pierwsza grupa zapomóg była objęta zwolnieniem z podatku dochodowego o ile były one wypłacone z wymienionych tytułów i w skali roku nie przekroczyły kwoty 2.280 zł. Nie miało znaczenia natomiast jakie płatnik wykorzystał środki na wypłatę zapomogi.

Od 1 stycznia 2018 r. zakres zwolnienia zależy właśnie od źródła sfinansowania zapomóg. Zapomogi otrzymane w przypadku indywidualnych zdarzeń losowych, klęsk żywiołowych, długotrwałej choroby lub śmierci z funduszu socjalnego, zakładowego funduszu świadczeń socjalnych, z funduszy związków zawodowych lub zgodnie z odrębnymi przepisami wydanymi przez właściwego ministra, nie podlegają opodatkowaniu. Dla tych zapomóg limitu nie ma. Natomiast zapomogi z innych źródeł są zwolnione do wysokości nieprzekraczającej w roku podatkowym kwoty 6.000 zł.

Natomiast dla innego rodzaju zapomóg, ale od związków zawodowych, podniesiono limit zwolnienia z 638 zł do 1.000 zł w roku podatkowym.

Większe ulgi dla świadczeń socjalnych

Świadczenia otrzymywane przez emerytów lub rencistów w związku z łączącym ich uprzednio z zakładem pracy stosunkiem służbowym, stosunkiem pracy lub spółdzielczym stosunkiem pracy, w tym od związków zawodowych, do końca 2017 roku były wolne od podatku PIT do wysokości nieprzekraczającej w roku podatkowym kwoty 2.280 zł (art. 21 ust. 1 pkt 38 ustawy o PIT). Po zmianach limit ten wynosi 3.000 zł. Dopiero po przekroczeniu tej kwoty należny będzie 10-proc. podatek zryczałtowany.

Również świadczenia otrzymane na podstawie odrębnych przepisów przez członków rodzin zmarłych pracowników oraz zmarłych emerytów lub rencistów, są zwolnione do wysokości nieprzekraczającej w roku podatkowym kwoty 3.000 zł.

Od 2018 roku pracownicy płacą podatek od świadczeń socjalnych dopiero od nadwyżki ponad 1 000 zł w roku podatkowym. Z 380 zł do 1.000 zł podwyższono bowiem limit zwolnienia dla wartości otrzymanych przez pracownika w roku podatkowym, w związku z finansowaniem działalności socjalnej, o której mowa w przepisach o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, rzeczowych świadczeń oraz otrzymanych przez niego w tym zakresie świadczeń pieniężnych, sfinansowanych w całości ze środków zakładowego funduszu świadczeń socjalnych lub funduszy związków zawodowych.

Opieka żłobkowo-przedszkolna

Odrębne zwolnienie dla świadczeń od pracodawcy z tytułu opieki nad dziećmi ze środków spoza zakładowego funduszu świadczeń socjalnych zostało ujednolicone i podwyższone. Do końca ubiegłego roku istniały dwa miesięczne limity zwolnienia na każde małoletnie dziecko, w zależności od rodzaju instytucji zapewniającej opiekę. W razie gdy sprawował ją dzienny opiekun, żłobek lub klub dziecięcy świadczenia na to przeznaczone były wolne do wysokości nieprzekraczającej miesięcznie kwoty 400 zł. Jeśli dziecko pozostawało pod opieką przedszkola - do wysokości nie wyższej niż 200 zł. Chodzi tu o dziecko w stosunku do którego w roku podatkowym pracownik:

  1. wykonywał władzę rodzicielską;

  2. pełnił funkcję opiekuna prawnego, jeżeli dziecko z nim zamieszkiwało;

  3. sprawował opiekę poprzez pełnienie funkcji rodziny zastępczej na podstawie orzeczenia sądu lub umowy zawartej ze starostą.

Po zmianie, świadczenia, które nie są finansowane z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych, otrzymane od pracodawcy z tytułu objęcia dziecka pracownika opieką sprawowaną zarówno przez dziennego opiekuna jak i w razie uczęszczania dziecka pracownika do żłobka, klubu dziecięcego lub przedszkola, są zwolnione do wysokości nieprzekraczającej miesięcznie kwoty 1.000 zł, na każde takie dziecko.

W związku ze zmianą w zakresie zwolnienia, odpowiedniego dostosowania wymagała treść przepisu regulującego możliwość ujmowania w kosztach uzyskania przychodów pracodawcy, kosztów z tytułu:

1) prowadzenia zakładowego żłobka, zakładowego klubu dziecięcego lub zakładowego przedszkola,

2) dofinansowania pracownikowi wydatków, związanych z:

  • objęciem dziecka pracownika opieką sprawowaną przez dziennego opiekuna lub uczęszczaniem dziecka pracownika do żłobka lub klubu dziecięcego,

  • uczęszczaniem dziecka pracownika do przedszkola.

Możliwość ujęcia powyższych kosztów w kosztach podatkowych jest skorelowana z limitami zwolnień (400 zł i 200 zł). Od 1 stycznia 2018 r. kosztami uzyskania przychodów są także koszty poniesione przez pracodawcę, pod warunkiem że nie zostały sfinansowane z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych, z tytułu:

a) prowadzenia zakładowego żłobka, zakładowego klubu dziecięcego lub zakładowego przedszkola - do wysokości nieprzekraczającej miesięcznie kwoty 1000 zł na każde dziecko pracownika, uczęszczające do jednej z wymienionych jednostek,

b) dofinansowania pracownikowi wydatków związanych z objęciem dziecka pracownika opieką sprawowaną przez dziennego opiekuna lub uczęszczaniem dziecka pracownika do żłobka, klubu dziecięcego lub przedszkola - do wysokości nieprzekraczającej kwoty wydatków poniesionych i udokumentowanych przez pracownika, miesięcznie nie więcej niż kwota 1000 zł na każde dziecko.

Wypoczynek młodzieży

Zwolnieniem przedmiotowym objęte są dopłaty do wypoczynku zorganizowanego przez podmioty prowadzące działalność w tym zakresie, w formie wczasów, kolonii, obozów i zimowisk, w tym również połączonego z nauką, pobytu na leczeniu sanatoryjnym, w placówkach leczniczo-sanatoryjnych, rehabilitacyjno-szkoleniowych i leczniczo-opiekuńczych, oraz przejazdów związanych z tym wypoczynkiem i pobytem na leczeniu - dzieci i młodzieży do lat 18. Jeśli dopłaty pochodzą z funduszu socjalnego, zakładowego funduszu świadczeń socjalnych oraz zgodnie z odrębnymi przepisami wydanymi przez właściwego ministra, nie podlegają opodatkowaniu (limit nie istnieje). A jeśli z innych źródeł, do końca 2017 roku ,wolne były do wysokości nieprzekraczającej w roku podatkowym kwoty 760 zł. Od nowego roku obowiązuje limit korzystniejszy, bo wynoszący 2.000 zł.

Koszty autorskie – wyższy roczny limit, ale tylko dla wybranych

Koszty uzyskania z tytułu korzystania przez twórców z praw autorskich i artystów wykonawców z praw pokrewnych, w rozumieniu odrębnych przepisów, lub rozporządzania przez nich tymi prawami, wynoszą 50% uzyskanego przychodu, z tym że koszty te oblicza się od przychodu pomniejszonego o potrącone przez płatnika w danym miesiącu składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe, których podstawę wymiaru stanowi ten przychód. Koszty autorskie mogą być, pod pewnymi warunkami, stosowane także u pracowników, czy wykonawców umów o dzieło. Do końca 2017 r., w roku podatkowym łączne koszty uzyskania dla twórców nie mogły przekroczyć 1/2 kwoty stanowiącej górną granicę pierwszego przedziału skali podatkowej tj. 42 764 zł.

Od 1 stycznia 2018 r. limit kosztów wynosi 85 528 zł, a więc jest równy kwocie stanowiącej górną granicę pierwszego przedziału skali podatkowej. Jednakże wprowadzono dodatkowe zastrzeżenie, że koszty te mają zastosowanie do przychodów uzyskiwanych z tytułu działalności:

  1. twórczej w zakresie architektury, architektury wnętrz, architektury krajobrazu, urbanistyki, literatury pięknej, sztuk plastycznych, muzyki, fotografiki, twórczości audiowizualnej, programów komputerowych, choreografii, lutnictwa artystycznego, sztuki ludowej oraz dziennikarstwa;

  2. badawczo-rozwojowej oraz naukowo-dydaktycznej;

  3. artystycznej w dziedzinie sztuki aktorskiej i estradowej, reżyserii teatralnej i estradowej, sztuki tanecznej i cyrkowej oraz w dziedzinie dyrygentury, wokalistyki, instrumentalistyki, kostiumografii, scenografii;

  4. w dziedzinie produkcji audiowizualnej reżyserów, scenarzystów, operatorów obrazu i dźwięku, montażystów, kaskaderów;

  5. publicystycznej.

Do końca 2017 roku nie było listy wymieniającej kierunki, dziedziny działalności artystycznej, czy zawody, których wykonywanie pozwalało na potrącanie wyższych, procentowych kosztów. Istotne było mi.in. stworzenie utworu w rozumieniu ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Po zmianach to już nie wystarcza. Praca twórcza musi się mieścić w wymienionych konkretnie rodzajach działalności.

Kwota zmniejszająca podatek

Skala podatkowa nie uległa zmianie. Jednak nowelizacja podnosi tzw. kwotę zmniejszającą podatek dla osób z dochodami mieszczącymi się w określonych przedziałach. Kwota zmniejszająca podatek, odliczana w rocznym obliczeniu podatku lub w zeznaniu za rok podatkowy, wynosiła do końca 2017 roku:

  1. 1.188 zł - dla podstawy obliczenia podatku nieprzekraczającej kwoty 6.600 zł;

  2. 1.188 zł pomniejszone o kwotę obliczoną według wzoru: 631 zł 98 gr × (podstawa obliczenia podatku - 6.600 zł) ÷ 4.400 zł, dla podstawy obliczenia podatku wyższej od 6.600 zł i nieprzekraczającej kwoty 11.000 zł;

  3. 556 zł 02 gr - dla podstawy obliczenia podatku wyższej od 11.000 zł i nieprzekraczającej kwoty 85.528 zł;

4) 556 zł 02 gr pomniejszone o kwotę obliczoną według wzoru: 556 zł 02 gr × (podstawa obliczenia podatku - 85.528 zł) ÷ 41.472 zł, dla podstawy obliczenia podatku wyższej od 85.528 zł i nieprzekraczającej kwoty 127.000 zł.

Od 1 stycznia 2018 r. powyższa kwota wynosi:

  1. 1.440 zł – dla podstawy obliczenia podatku nieprzekraczającej kwoty 8.000 zł;

  2. 1.440 zł pomniejszone o kwotę obliczoną według wzoru: 883 zł 98 gr × (podstawa obliczenia podatku – 8000 zł) ÷ 5000 zł, dla podstawy obliczenia podatku wyższej od 8000 zł i nieprzekraczającej kwoty 13.000 zł;

  3. 556 zł 02 gr – dla podstawy obliczenia podatku wyższej od 13.000 zł i nieprzekraczającej kwoty 85.528 zł.

Nie uległa zmianie miesięczna kwota zmniejszająca podatek stosowana przez pracodawców - płatników przy obliczaniu 18-proc. miesięcznych zaliczek na podatek od dochodów ze stosunku pracy i pokrewnych. Nadal jest to 46,33 zł w razie złożenia przez pracownika oświadczenia PIT-2.

Podstawa prawna: 
  • art. 21 ust. 1 pkt 9a, 26, 38, 67, 67b, 78, 92, art. 22 ust. 1p pkt 2, ust. 9 pkt 3, ust. 9a, art. 27 ust. 1a ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn. : Dz.U. z 2016 r. poz. 2032 ze zm.),

  • ustawa 27 października 2017 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz.U. z 2017 r. poz. 2175).

Autorem odpowiedzi jest: 

Izabela Nowacka
specjalista w zakresie kadr i płac

Nie ma jeszcze komentarzy do tego dokumentu.
Zaloguj się aby dodać komentarz

Szkolenia Akademia Wiedza i Praktyka

Biblioteka kadrowego

Copyright ©  Wszelkie prawa zastrzeżone

wiper-pixel