| Pytanie: Chcę zatrudnić pracownika na pół roku na umowę zlecenia, gdyż takiego okresu pracy brakuje mu do emerytury. Czy umowa zlecenia będzie się wliczała do brakującego mu stażu pracy? Czy będę musiała wypłacić mu odprawę, w razie rozwiązania umowy w związku z przejściem na emeryturę? |
| Odpowiedź: Okres świadczenia pracy na podstawie umowy zlecenia wlicza się do stażu emerytalnego jako okres składkowy (o ile są z tego tytułu odprowadzane składki na ubezpieczenia społeczne). Jeśli jednak osoba, o której mowa, zamierza przejść na wcześniejszą emeryturę, ostatnim tytułem ubezpieczenia przed złożeniem wniosku o świadczenie musi być ubezpieczenie pracownicze (konieczne jest pozostawanie w stosunku pracy). Zleceniobiorca, którego umowa rozwiązuje się w związku z przejściem na emeryturę, nie ma prawa do odprawy emerytalnej. |
1. Umowa zlecenia jest okresem składkowym i wlicza się do stażu emerytalnego
Obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają osoby fizyczne (z wyjątkiem uczniów i studentów do ukończenia 26 lat), które są osobami wykonującymi pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia. Osoby wykonujące pracę na podstawie umowy zlecenia obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym podlegają w okresie od dnia oznaczonego w umowie jako dzień rozpoczęcia jej wykonywania do dnia rozwiązania lub wygaśnięcia tej umowy. Okres wykonywania umowy zlecenia, od której opłacona została składka na ubezpieczenia społeczne, jest więc okresem składkowym, uwzględniającym przy ustalaniu prawa i wysokości emerytury.
Zatem w przypadku osoby, której do wymaganego na prawo do emerytury okresu brakuje pół roku - nie ma żadnych przeszkód, aby ten brakujący okres został uzupełniony okresem wykonywania pracy na podstawie umowy zlecenia, który jest okresem składkowym.
2. Wcześniejsza emerytura, gdy ostatni tytuł ubezpieczenia był ze stosunku pracy
Jeżeli jednak osoba ta zamierza ubiegać się o przyznanie wcześniejszej emerytury przewidzianej dla pracowników, tj. przed ukończeniem powszechnego wieku emerytalnego wynoszącego dla kobiet 60 lat, a dla mężczyzn 65 lat - wówczas wykonywanie umowy zlecenia ostatnio przed zgłoszeniem wniosku o taką emeryturę może być przeszkodą w jej uzyskaniu. Uzyskanie prawa do wcześniejszej emerytury pracowniczej uzależnione jest bowiem nie tylko od udowodnienia wymaganego okresu składkowego i nieskładkowego i osiągnięcia obniżonego wieku emerytalnego, ale także od spełnienia takich warunków, jak:
» posiadanie ubezpieczenia pracowniczego jako ostatniego tytułu ubezpieczenia przed zgłoszeniem wniosku o wcześniejsza emeryturę,
» w okresie ostatnich 24 miesięcy podlegania ubezpieczeniom społecznym przed zgłoszeniem wniosku o emeryturę należy posiadać co najmniej 6-miesięczny okres pozostawania w stosunku pracy.
Dodać należy, że spełnienia tych 2 warunków nie wymaga się od osoby, która przez cały wymagany na prawo do wcześniejszej emerytury, tj. przez 30 lat lub 20 lat - przy całkowitej niezdolności do pracy - w przypadku kobiety i 35 lat lub 25 lat - przy całkowitej niezdolności do pracy - w przypadku mężczyzny, podlegała ubezpieczeniom społecznym jako pracownik.
3. Odprawa emerytalna to przywilej pracowników
Odprawa emerytalna jest świadczeniem ze stosunku pracy, gwarantowanym przepisami Kodeksu pracy pracownikom, którzy spełnią określone warunki:
» posiadają uprawnienia do przejścia na emeryturę (powszechną lub wcześniejszą),
» ich stosunek pracy ustał w związku z przejściem na emeryturę.
Odprawa emerytalna przysługuje tylko pracownikom, nie przysługuje więc osobom świadczącym pracę np. na podstawie umów cywilnoprawnych. Zleceniodawca nie będzie miał obowiązku wypłacać zleceniobiorcy żadnej odprawy w razie rozwiązania umowy w związku z przejściem zleceniobiorcy na emeryturę (o ile postanowienia zawartej między stronami umowy zlecenia nie stanowią inaczej).
Podstawa prawna:
Podstawa prawna
» art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn.: Dz.U. z 2009 r. nr 205, poz. 1585),
»art. 6 ust. 1 pkt 1 i art. 29 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jedn.: Dz.U. z 2009 r. nr 153, poz. 1227),
» art. 921 ustawy z 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94).
Podstawa prawna
» art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn.: Dz.U. z 2009 r. nr 205, poz. 1585),
»art. 6 ust. 1 pkt 1 i art. 29 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jedn.: Dz.U. z 2009 r. nr 153, poz. 1227),
» art. 921 ustawy z 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94).
Autor: Autor: Hanna Wiśniewska

