Co się zmienia, jeśli chodzi o płacę minimalną na etacie – omówienie z przykładami

Co się zmienia, jeśli chodzi o płacę minimalną na etacie – omówienie z przykładami

Katarzyna Wrońska-Zblewska

Minimalne wynagrodzenie za pracę pracownika pełnoetatowego wynosi od stycznia 2017 roku 2.000 zł brutto – po zsumowaniu wszystkich stałych i zmiennych składników wynagrodzenia. Jednak wynagrodzenia i dodatku za nadgodziny oraz dodatku nocnego nie możemy wliczyć do stawki minimalnej. A zatem pracownik pełnoetatowy będzie musiał otrzymać co miesiąc przynajmniej 2.000 zł plus ewentualne wynagrodzenie za godziny nadliczbowe oraz dodatek za godziny przepracowane w porze nocnej. Sprawdźmy, jak zastosować w praktyce zmienione zasady.

Wynagrodzenie pracownika zatrudnionego na pełnym etacie nie może być niższe niż wynagrodzenie minimalne określone w ustawie z 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz.U. nr 200, poz. 1679 ze zm.). W 2017 wynosi ono 2.000 zł brutto. Dotychczas jedynie w pierwszym roku pracy wynagrodzenie mogło wynieść 80% płacy minimalnej, jednak od 1 stycznia 2017 r. zasada ta nie będzie już obowiązywała, a debiutujący na rynku pracy absolwent będzie musiał otrzymać pełną stawkę minimalną. W przypadku pracowników niepełnoetatowych płaca minimalna jest odpowiednio obniżona – stosownie do wymiaru czasu pracy.

Wynagrodzenie minimalne w 2017 r.

Wymiar etatu

Wysokość płacy minimalnej

cały etat*

2.000 zł*

3/4 etatu

1.500 zł

1/2 etatu

1.000 zł

1/3 etatu

666,67 zł

1/4 etatu

500 zł

* także w pierwszym roku pracy

100% minimalnej już w pierwszym roku

Dotychczasowe przepisy przewidywały, że pracownik zatrudniony na pełnym etacie nie może otrzymać niższego wynagrodzenia niż minimalna krajowa. Jednak absolwenci w pierwszym roku pracy mogli otrzymać nie mniej niż 80% minimalnej krajowej. Przy czym do pierwszego roku pracy wliczało się tu wszystkie okresy, za które była opłacana składka na ubezpieczenie społeczne lub zaopatrzenie emerytalne, bez okresów zatrudnienia w celu przygotowania zawodowego.

Natomiast od 2017 roku w pierwszym roku pracy absolwent musi od początku otrzymywać przynajmniej pełną minimalną stawkę krajową (2.000 zł brutto w 2017 roku).

Ważne, za jaki miesiąc przysługuje wynagrodzenie

Wysokość pierwszego wynagrodzenia wypłacanego w styczniu 2017 r. zależy od tego, za jaki miesiąc to wynagrodzenie będzie przysługiwało. Jeśli jest to pensja za grudzień wypłacana w terminie do 10 stycznia 2017 r., to wynagrodzenie może być w dotychczasowej, niższej stawce.

Przykład. Wynagrodzenie w tym samym miesiącu
U pracodawcy wynagrodzenie wypłaca się w tym samym miesiącu, za który ono przysługuje – 28. dnia każdego miesiąca. Wynagrodzenie absolwenta za grudzień 2016 roku w stawce 1.480 zł brutto zostało mu wypłacone 28 grudnia (czyli 80% z 1.850 zł). Natomiast pierwszą pensją w styczniu 2017 roku będzie wynagrodzenie za styczeń, wypłacone 28 stycznia 2017 r. I wówczas pracownik powinien otrzymać co najmniej 2.000 zł brutto (czyli 100% minimalnej krajowej).

Przykład. Wynagrodzenie w innym miesiącu
W zakładzie wynagrodzenie wypłaca się w następnym miesiącu. Wynagrodzenie absolwenta za grudzień 2016 roku w stawce 1.480 zł brutto (czyli 80% z 1.850 zł) zostanie mu wypłacone 8 stycznia 2017 r. Będzie to jego pierwsza wypłata w styczniu. Jednak ponieważ przysługuje za ubiegły miesiąc, następuje według zasad dotychczasowych. Dopiero wynagrodzenie za styczeń 2017 roku będzie wypłacone 8 lutego 2017 r. w stawce co najmniej 2.000 zł brutto (czyli 100% minimalnej krajowej).

Do minimalnego nie wliczamy wynagrodzenia za nadgodziny

Do ustalenia wysokości wynagrodzenia minimalnego przyjmujemy przysługujące pracownikowi składniki wynagrodzenia i inne świadczenia wynikające ze stosunku pracy, zaliczone według zasad statystyki zatrudnienia i wynagrodzeń określonych przez Główny Urząd Statystyczny do wynagrodzeń osobowych, z wyjątkiem:

  • nagrody jubileuszowej,

  • odprawy pieniężnej przysługującej pracownikowi w związku z przejściem na emeryturę lub rentę z tytułu niezdolności do pracy (a także odprawy z tzw. ustawy o zwolnieniach grupowych) oraz

  • wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych (z literalnego brzmienia przepisów mogłoby wynikać, że chodzi o samo wynagrodzenie bez dodatku, jednak większość specjalistów uważa, iż ze względu na celowość przepisu należałoby nie wliczać także dodatków).

Świadczenia wliczane do płacy minimalnej

1) wynagrodzenia zasadnicze w formieczasowej, akordowej, prowizyjneji innej

2) dodatki: stażowe oraz inne dodatkiza szczególne właściwości pracy,szczególne kwalifikacje lub warunkipracy, np. dodatek za pracę szkodliwąwynikający z przepisów wewnątrzzakładowych,dodatki motywacyjne,dodatki funkcyjne, dodatki za znajomośćjęzyków obcych, dodatki za stopieńnaukowy, dodatki „za II zmianę”

3) premie oraz nagrody regulaminowei uznaniowe

4) dodatki specjalne za zwiększonynakład pracy lub za zadania dodatkowew ramach normalnego czasu pracy

5) wynagrodzenia za czynności wykonywane poza normalnymi godzinami pracy w zakładzie lub w innym miejscu wyznaczonym przez pracodawcę (z wyjątkiem wynagrodzenia za nadgodziny), czyli: wynagrodzenie za dyżury, inne dodatki wynikające z przepisów wewnętrznych, np. za dyżury, podczas których pracownik nie wykonywał pracy, dodatek za pracę w godzinach ponadwymiarowych w przypadku niepełnoetatowców, dodatek 100% za nieoddanie dnia wolnego za pracę w niedzielę lub święto

6) dopłaty wyrównawcze (np. dodatek wyrównawczy wypłacany osobom szczególnie chronionym, którym na podstawie ustawy o zwolnieniach grupowych pracodawca zmniejszył wynagrodzenie)

7) wynagrodzenia za czas niewykonywania pracy, wypłacane ze środków pracodawców (wynagrodzenia za urlopy wypoczynkowe i dla poratowania zdrowia, chorobowe, przestojowe i inne)

8) ekwiwalenty pieniężne za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i inne

9) uposażenia posłów i senatorów wraz z odprawami emerytalno-rentowymi

10) świadczenia o charakterze deputatowym (wartość świadczeń w części nieopłaconej przez pracownika) lub ich ekwiwalenty pieniężne (np. deputaty węglowe, energetyczne, środków spożywczych), a także ekwiwalenty za umundurowanie, jeśli obowiązek jego noszenia wynika z ustaw

11) świadczenia odszkodowawcze, np. w związku ze skróceniem okresu wypowiedzenia, świadczenia wyrównawcze wypłacane pracownikom, którzy wskutek wypadku przy pracy lub choroby zawodowej doznali stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu.

Uwaga! Do wynagrodzeń osobowych nie zalicza się wynagrodzeń z tytułu rozporządzania przez pracowników prawami autorskimi do utworów stworzonych w ramach stosunku pracy.

Dodatek nocny obok minimalnej

Według GUS do wynagrodzeń osobowychwlicza się także dodatek za pracę w porzenocnej. Jednak mimo to, od 1 stycznia2017 r. dodatek za pracę w porze nocnej nie będzie już wchodził w skład minimalnejkrajowej. Będzie on wypłacany odrębnie, co w praktyce podniesie wynagrodzenie niektórych pracowników pracujących w nocy. Przy wypłacie dodatku równieżobowiązuje zasada wynagrodzenia za pracę wykonaną. A więc o momencie wyłączenia dodatku nocnego z minimalnej krajowej zadecyduje termin wypłaty wynagrodzenia w zakładzie (dodatek należny za styczeń 2017 roku nie będzie jużczęścią składową minimalnej krajowej).

Przykład. Niewliczanie dodatku do płacy minimalnej
Pracownik otrzymuje brutto:
- wynagrodzenie zasadnicze 1.600 zł,
- dodatek stażowy 240 zł,
- dodatek za pracę nocną 33,60 zł,
- wynagrodzenie za nadgodziny 81,92 zł.
Na płacę minimalną składały się dotychczas wszystkie składniki wynagrodzenia oprócz wynagrodzenia za nadgodziny, więc pracodawca nie musiał wypłacać pracownikowi wyrównania do minimalnej. Jednak od 1 stycznia 2017 r. do minimalnej krajowej wliczane są jedynie: płaca zasadnicza i dodatek stażowy. Pracodawca musi więc albo podwyższyć pracownikowi wynagrodzenie, albo wypłacić mu dodatek wyrównawczy do minimalnej krajowej.

Liczy się moment wypłaty

Jeżeli w danym miesiącu, z uwagi na terminy wypłat niektórych składników wynagrodzenia lub rozkład czasu pracy, wynagrodzenie pracownika jest niższe od minimalnego, pracodawca musi wypłacić mu wyrównanie (niezbędne jest uzupełnienie wynagrodzenia do wysokości wynagrodzenia minimalnego). Wyrównanie wypłaca się za okres każdego miesiąca łącznie z wypłatą wynagrodzenia.

Przykład. Wypłata części wynagrodzenia w kolejnym miesiącu
Pracownikowi w listopadzie 2016 roku przysługiwała stała stawka miesięczna 1.800 zł, którą otrzymał 28 listopada. Jednocześnie za listopad przysługiwała mu premia 2.000 zł. Jednak została ona wypłacona dopiero 5 grudnia. Oznacza to, że w listopadzie pracownik nie uzyskał płacy minimalnej (chyba że na początku listopada otrzymał premię za październik). Należy bowiem zsumować wszystkie składniki wypłacone w listopadzie, a nie przysługujące za listopad.

Konieczna może być zmiana umów lub regulaminu

Wzrost minimalnego wynagrodzenia za pracę powoduje konieczność podniesienia wynagrodzeń poszczególnych pracowników otrzymujących taką stawkę. Obowiązek ten wprawdzie nie wynika wprost z przepisów prawa pracy, można jednak go wysnuć z zasad wypłaty dodatku wyrównawczego. Dodatek ten

wypłaca się bowiem, w razie gdy pracownik nie uzyska minimalnej krajowej

w danym miesiącu z uwagi na terminy wypłat niektórych składników wynagrodzenia lub rozkład czasu pracy. Zasadą jest więc zapewnienie pełnoetatowemu pracownikowi aktualnej minimalnej pensji krajowej.

Przykład. Wyrównanie do płacy minimalnej
Pracownik otrzymuje stałą stawkę miesięczną 1.800 zł oraz dodatek stażowy w wysokości 100 zł. Poza tym co drugi miesiąc otrzymuje premię w wysokości od 1.500 zł do 3.000 zł – w zależności od wyników swojej pracy. W styczniu 2017 roku ma otrzymać premię, a jego wynagrodzenie będzie w sumie wyższe od płacy minimalnej. Jednak w lutym nie będzie mu przysługiwała premia, a więc w sumie uzyska wówczas prawo jedynie do 1.900 zł.
Należy więc wypłacić mu 100 zł wyrównania do płacy minimalnej (obliczonego jako różnica pomiędzy stawką godzinową osiągniętą przez pracownika a stawką godzinową wynikającą z minimalnego wynagrodzenia za pracę). Nawet gdyby w lutym miał jakieś nadgodziny dobowe lub część jego godzin pracy przypadałaby w porze nocnej, i tak wynagrodzenie za te nadgodziny i pracę nocną nie byłoby brane pod uwagę przy liczeniu płacy minimalnej.

Jeżeli stawka minimalna wynika z poszczególnych umów o pracę, pracodawca powinien zaproponować porozumienia zmieniające lub wręczyć pracownikom aneksy do umów (chyba że w umowach zamiast konkretnej kwoty widnieje zwrot „minimalne wynagrodzenie za pracę” – wówczas każdorazowa jej podwyżka skutkuje automatycznym wzrostem wynagrodzenia).

Podobnie jest, w przypadku gdy stawka minimalna wynika z regulaminu wynagradzania (np. z tabeli zaszeregowania). Wówczas pracodawca zazwyczaj musi zaktualizować regulamin, z uwzględnieniem wyższej stawki wynagrodzenia minimalnego. Nie jest to konieczne tylko w sytuacji, gdy na wysokość ostatecznej pensji składają się różne składniki wynagrodzenia i w sumie pracownicy otrzymują kwotę równą co najmniej podwyższonej stawce minimalnego wynagrodzenia.

Autorem odpowiedzi jest: 

Katarzyna Wrońska-Zblewska

Katarzyna Wrońska-Zblewska

Katarzyna Wrońska-Zblewska

Prawnik, specjalista prawa pracy. Od wielu lat zajmuje się zawodowo prawem pracy, autorka licznych publikacji z tego zakresu.
Nie ma jeszcze komentarzy do tego dokumentu.
Zaloguj się aby dodać komentarz

Ostatnio na forum

Miejsce wykonywania pracy w umowie o pracę
Dodane przez abaddon72 » 16 czerwca 2017, 09:30

Czy należy mu się ekwiwalent?
Dodane przez tad6 » 15 czerwca 2017 r., 16:01

Urlop wypoczynkowy a niepełny etat
Dodane przez piotrek842 » 18 maja 2017, 12:16

Szkolenia Akademia Wiedza i Praktyka

Biblioteka kadrowego

Copyright ©  Wszelkie prawa zastrzeżone

Strona używa plików cookies.
Kliknij tutaj, żeby dowiedzieć się jaki jest cel używania cookies oraz jak zmienić ustawienia cookies w przeglądarce.
Korzystając ze strony użytkownik wyraża zgodę na używanie plików cookies, zgodnie z bieżącymi ustawieniami przeglądarki.

wiper-pixel