Naliczanie i rozliczanie wpłat do PPK

Oskar Sobolewski

09.05.2019

Pracownik, pracodawca, państwo – PPK są pierwszym w Polsce programem długoterminowego oszczędzania, który – zgodnie z ustawą o PPK – będzie współfinansowany przez trzy podmioty. Głównym źródłem finansowania PPK stanie się comiesięczne wpłacanie środków przez pracowników i pracodawców. Dodatkowo każdy z uczestników otrzyma wpłatę powitalną i dopłaty roczne ze środków publicznych (finansowane z Funduszu Pracy).

Wpłaty osoby zatrudnionej

Osobom zatrudnionym, które nie złożą swoim pracodawcom deklaracji rezygnacji z dokonywania wpłat na PPK, pracodawca jest zobowiązany naliczyć i potrącić wpłatę podstawową w wysokości wynoszącej co do zasady 2% wynagrodzenia.

Jednakże osoby zatrudnione, które ze wszystkich źródeł otrzymują miesięczne wynagrodzenie niższe niż 1,2-krotność minimalnego wynagrodzenia, mają możliwość obniżenia wpłaty podstawowej do wysokości 0,5% swojego wynagrodzenia. W tym celu powinny złożyć odpowiednią deklarację swojemu pracodawcy, który po jej zweryfikowaniu rozpocznie naliczanie i pobieranie wpłat do PPK w obniżonej wysokości.

Ważne
Obowiązek odmowy uwzględnienia deklaracji
Pracodawca nie może uwzględnić deklaracji pracownika o obniżeniu wpłat do PPK, jeśli na skutek weryfikacji zorientuje się, że wynagrodzenie uczestnika PPK osiągane w tym podmiocie zatrudniającym w miesiącu, w którym składana jest deklaracja, przekracza kwotę odpowiadającą 1,2-krotności minimalnego wynagrodzenia.

Przepisy nie określają wzoru oświadczenia pracownika w sprawie obniżenia wysokości wpłaty podstawowej uczestnika do PPK, w związku z tym wystarczające będzie oświadczenie pracownika z prośbą obniżenie wysokości wpłaty podstawowej. Podobnie wygląda kwestia wzoru informacji pracodawcy o nieuwzględnieniu deklaracji pracownika w sprawie obniżenia wpłaty podstawowej.

Każdy pracownik będzie miał możliwość wnoszenia wpłaty dodatkowej do PPK w wysokości maksymalnie do 2% wynagrodzenia. Jeżeli zdecyduje się na opłacanie wpłaty dodatkowej, jego obowiązkiem będzie podpisanie odpowiedniej deklaracji określającej wysokość wnoszonych wpłat dodatkowych. Ustawa nie przewiduje, w jaki sposób pracownik miałby określić wysokość wpłaty dodatkowej, może ją więc ustalić na poziomie np. 0,48% albo 1,55%, tak aby nie była większa niż 2% jego wynagrodzenia. Wystarczające będzie oświadczenie pracownika z prośbą o pobieranie przez pracodawcę wpłaty dodatkowej.

Łącznie pracownicy będą mogli wpłacać miesięcznie do PPK 4% swojego wynagrodzenia.

Składka podmiotu zatrudniającego

Obowiązkiem pracodawcy tworzącego PPK jest finansowanie wpłaty podstawowej w wysokości 1,5% wynagrodzenia za pracowników, którzy nie złożą deklaracji w sprawie rezygnacji z uczestnictwa w PPK. Ponadto mają możliwość zadeklarowania wpłat dodatkowych do PPK w wysokości do 2,5% wynagrodzenia pracowników.

Dokonywanie wpłat dodatkowych finansowanych przez podmiot zatrudniający powinno zostać zapisane w umowie o zarządzanie PPK. Wpłata dodatkowa może być różnicowana ze względu na długość okresu zatrudnienia w podmiocie zatrudniającym albo na podstawie postanowień regulaminu wynagradzania lub zakładowego układu zbiorowego pracy obowiązujących w podmiocie zatrudniającym.

Przykład
Różnicowanie wpłat dodatkowych

W przypadku różnicowania ze względu na staż pracy pracodawca może zapisać w umowie o zarządzanie PPK np. to, że pracownicy, którzy legitymują się 8-letnim stażem pracy, otrzymają wpłatę dodatkową w wysokości 1,5%, natomiast ci niemający takiego stażu pracy, otrzymają tylko 1% wpłaty dodatkowej. W przypadku drugiej możliwości określenia wysokości wpłaty dodatkowej, tj. w zakładowym źródle prawa pracy, różnicowanie może być już ustalone w inny sposób.

Łącznie pracodawcy podobnie jak pracownicy będą mogli wpłacać miesięcznie do PPK równowartość4% wynagrodzenia pracowników.

Wpłata powitalna i dopłaty roczne

Po raz pierwszy dodatkowa forma oszczędzania w Polsce będzie wprost współfinansowana ze środków publicznych. Nie będzie to ulga podatkowa, jak w przypadku IKE lub IKZE, ale bezpośrednie kwotowe zasilanie rachunków uczestników PPK. Środki, z których będą zasilane rachunki uczestników w formie wpłaty powitalnej i dopłat rocznych, będą pochodziły z Funduszu Pracy, finansowanego między innymi ze składek pracodawców, co oznacza tym samym, że pracodawcy pośrednio finansują PPK z dwóch źródeł.

W ramach dopłat ze środków publicznych uczestnik PPK otrzyma wpłatę powitalną w wysokości 250 zł, płatną jednorazowo bez względu na liczbę PPK, które posiada uczestnik PPK. Będzie przysługiwała każdemu uczestnikowi PPK, który przez co najmniej 3 pełne miesiące pozostaje uczestnikiem PPK, jeżeli za miesiące te dokonano na jego rachunek wpłat podstawowych finansowanych przez uczestnika PPK. Jest to jedyny warunek, który uczestnik musi spełnić, żeby otrzymać wpłatę powitalną, nawet jeżeli po trzech miesiącach zrezygnuje z uczestnictwa w PPK, nabędzie on prawo do otrzymania tego zasilenia.

Drugim rodzajem dopłaty ze środków publicznych jest dopłata roczna w wysokości 240 zł. Również ten rodzaj wypłaty będzie przysługiwał na jeden rachunek uczestnika, bez względu na liczbę PPK w których uczestniczy. Uczestnikowi PPK przysługuje dopłata roczna, jeżeli kwota wpłat podstawowych i dodatkowych finansowanych przez podmiot zatrudniający oraz uczestnika PPK w danym roku kalendarzowym jest równa co najmniej kwocie wpłat podstawowych należnych od kwoty stanowiącej 6-krotność minimalnego wynagrodzenia obowiązującego w danym roku. W 2019 roku limit ten wynosi 472,50 zł.

Uczestnikowi PPK, który obniżył wysokość dokonywanej wpłaty podstawowej do maksymalnie 0,5% swojego wynagrodzenia, dopłata roczna przysługuje, w przypadku gdy kwota wpłat podstawowych i dodatkowych finansowanych przez podmiot zatrudniający oraz uczestnika PPK w danym roku kalendarzowym jest równa co najmniej 25% kwoty wpłat podstawowych należnych od kwoty stanowiącej 6-krotność minimalnego wynagrodzenia obowiązującego w danym roku. W 2019 r. stanowi to równowartość kwoty 118,12 zł [6 x 2.250 zł (wynagrodzenie minimalne) x 3,5% (wpłaty podstawowe pracownika i pracodawcy) = 472,50 zł; 472,50 zł : 4 = 118,12 zł].

Ważne
Uwzględnianie kwot wpłat

Przy ustalaniu uprawnienia do dopłaty rocznej uwzględnia się kwoty wpłat podstawowych i dodatkowych finansowanych przez pracodawców i uczestników w roku kalendarzowym, dokonanych w związku ze wszystkimi rachunkami PPK prowadzonymi dla uczestnika PPK.

Podstawa naliczenia wpłat na PPK

Podstawą finansowania wpłat do PPK są wszystkie składniki wynagrodzenia, które podlegają obowiązkowo składkom na ubezpieczenie emerytalne i rentowe. Ponadto ustawa o PPK przewiduje, że wynagrodzenie, które nie stanowi podstawy do odprowadzenia składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe po przekroczeniu limitu tzw. trzydziestokrotności nie będzie podstawą do wpłat do PPK. W 2019 roku limit 30-krotności wynosi 142.950 zł. W tym miejscu pojawia się pewien paradoks, bowiem osoba, która świadczy pracę u kilku podmiotów i w każdym z nich nie przekroczy tego limitu, natomiast łącznie już przekroczy, nadal będzie odprowadzała wpłaty do PPK, które w porównaniu do składek wpłaconych do ZUS nie zostaną jej zwrócone, bowiem nie został przewidziany w przepisach ustawy tryb takiego zwrotu.

Należy jednak zaznaczyć, że pod koniec I kwartału 2019 roku pojawił się projekt pierwszej nowelizacji ustawy o PPK. Zgodnie z projektem ustawy o systemie instytucji rozwoju oraz o zmianie niektórych innych ustaw (projekt z 6 marca 2019 r.), zmieniona zostanie definicja wynagrodzenia, od którego pracodawcy będą naliczali i pobierali wpłaty do PPK.

Projektowana zmiana art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy o PPK:
wynagrodzenie – podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe uczestnika PPK, o której mowa w ustawie z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, bez stosowania ograniczenia, o którym mowa w art. 19 ust. 1 tej ustawy [podkr. autora] oraz z wyłączeniem podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe osób przebywających na urlopie wychowawczym oraz pobierających zasiłek macierzyński lub zasiłek w wysokości zasiłku macierzyńskiego

W związku z nową definicją, w PPK nie będzie więc istniał limit 30-krotności w przypadku wpłat na PPK. To oznacza, że od całości wynagrodzenia – a nie tylko do wysokości limitu – będą naliczane wpłaty do PPK. Jest to rozwiązanie, które rozwiązuje problem kontroli wysokości wynagrodzenia, od którego powinno się naliczać wpłaty do PPK w przypadku osób, które świadczą pracę w ramach kilku stosunków pracy lub zlecenia i u żadnego z pracodawców nie przekraczają limitu 30-krotności, ale łącznie zarabiają ponad ten limit.

Należy podkreślić, że według stanu na dzień przekazania publikacji do druku (początek kwietnia 2019 r.) omawiana zmiana znajdowała się w fazie projektu, w związku z czym nie było wiadomo, czy i kiedy zostanie uchwalona oraz wejdzie w życie.

Dokonywanie wpłat na PPK

Wpłat do PPK dokonuje się̨, począwszy od miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstał stosunek prawny wynikający z umowy o prowadzenie PPK. Wpłaty dokonywane są w terminie do 15 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym zostały obliczone i pobrane.

Przykład
Terminy potrącenia i odprowadzenia wpłat

Pracodawca podpisał umowę o prowadzenie PPK w dniu 5 października. Wynagrodzenie u pracodawcy wypłacane jest w terminie do 10. dnia miesiąca za miesiąc poprzedni. W takiej sytuacji pierwsze wpłaty pracodawca powinien obliczyć i pobrać pracownikom z wynagrodzenia wrześniowego (wypłacanego do 10 października) i odprowadzić na rachunek PPK w terminie do 15 listopada.

Przykład
Terminy wpłat do PPK przy różnych terminach wypłat składników wynagrodzenia


Przyjmijmy, że pracownik otrzymuje wynagrodzenie zasadnicze na koniec miesiąca, a dodatkową prowizję do 10. dnia miesiąca następnego. W takiej sytuacji z tytułu wypłaty wynagrodzenia zasadniczego w maju 2020 r. pracodawca powinien obliczyć, pobrać, a następnie dokonać wpłaty na rachunek uczestnika PPK prowadzony przez instytucję finansową do dnia 15 czerwca 2020 roku. Natomiast w przypadku kwoty prowizji wypłaconej w terminie do 10 czerwca 2020 roku, naliczenie i odprowadzenie wpłat powinno zostać dokonane wraz z wynagrodzeniem za miesiąc czerwiec; z tego tytułu wpłatę do PPK należy przekazać do instytucji finansowej do 15 lipca 2020 roku.

Podsumowując, w wariancie minimalnym na rachunki uczestnika PPK będzie trafiało 3,5% wynagrodzenia, natomiast w tym maksymalnym może to być 8% wynagrodzenia. Wpłaty podstawowe obliczane są od podstawy składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe i powinny być naliczane z chwilą wypłaty wynagrodzenia.

Przykład
Rozliczenie wynagrodzenia pracownika z uwzględnieniem wpłat na PPK

Wynagrodzenia zasadnicze (brutto): 4.000 zł
Podstawa wymiaru składek ubezpieczeń społecznych: 4.000,00 zł
Składka ubezpieczenie emerytalne (9,76%): 390 zł
Składka na ubezpieczenie rentowe (1,5%): 60 zł
Składka na ubezpieczenie chorobowe (2,45%): 98,00 zł
Potrącona zaliczka na podatek dochodowy: 554,87 zł
Wpłata podstawowa pracownika do PPK (2%): 80 zł
Potrącona zaliczka na podatek dochodowy za wpłatę podmiotu zatrudniającego do PPK – 10,80 zł (łącznie zaliczki na podatek dochodowy – 565,67 zł)
Kwota do wypłaty dla pracownika (netto): 2.763,16 zł

Autorem odpowiedzi jest: 

Oskar Sobolewski

Oskar Sobolewski

Oskar Sobolewski

Prawnik. Absolwent Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego. Ekspert w Instytucie Emerytalnym. Autor pierwszej pracy magisterskiej o Pracowniczych Planach Kapitałowych. Doświadczenie zawodowe zdobywał m.in. podczas 2-letniej współpracy z Zakładem Ubezpieczeń Społecznych, gdzie zajmował się III filarem emerytalnym i orzecznictwem lekarskim. Współtworzył raport Przegląd systemu emerytalnego – Bezpieczeństwo dzięki odpowiedzialności. Posiada doświadczenie w zakresie doradztwa przy tworzeniu i funkcjonowaniu PPE oraz przygotowaniu produktów PPK.
Nie ma jeszcze komentarzy do tego dokumentu.
Zaloguj się aby dodać komentarz

Szkolenia Akademia Wiedza i Praktyka

Biblioteka kadrowego

Copyright ©  Wszelkie prawa zastrzeżone

Strona używa plików cookies.
Kliknij tutaj, żeby dowiedzieć się jaki jest cel używania cookies oraz jak zmienić ustawienia cookies w przeglądarce.
Korzystając ze strony użytkownik wyraża zgodę na używanie plików cookies, zgodnie z bieżącymi ustawieniami przeglądarki.

wiper-pixel