Dyżur medyczny bez dodatkowego wynagrodzenia

Dyżur medyczny bez dodatkowego wynagrodzenia

Joanna Kaleta

09.07.2016

Dyżur medyczny może stanowić dopełnienie przeciętnej tygodniowej normy czasu pracy lekarzy. Gdy lekarz nie wypracuje nominału godzin, ze względu na obowiązek odebrania minimalnych okresów odpoczynków dobowych, nie otrzyma dodatkowego wynagrodzenia.

Obowiązek pełnienia dyżuru medycznego

Przez dyżur medyczny należy rozumieć wykonywanie, poza normalnymi godzinami pracy, czynności zawodowych przez lekarza lub innego posiadającego wyższe wykształcenie pracownika wykonującego zawód medyczny, w podmiocie leczniczym przeznaczonym dla osób, których stan zdrowia wymaga udzielania całodobowych świadczeń zdrowotnych.

Dyżur medyczny jest zatem wynikającym ze stosunku pracy świadczeniem pracownika na rzecz pracodawcy (podmiotu leczniczego), polegającym na pozostawaniu poza normalnymi godzinami pracy w stałej gotowości do wykonywania pracy wynikającej z umowy o pracę oraz na ewentualnym wykonywaniu w tym czasie pracy, dla której dyżur został ustalony.

Ważne! 

Czas pełnienia dyżuru wlicza się do czasu pracy, a praca w ramach pełnienia dyżuru medycznego może być planowana również w zakresie, w jakim przekraczać będzie 37 godzin 55 minut na tydzień w przyjętym okresie rozliczeniowym.

 

Maksymalne normy czasu pracy w ramach dyżuru medycznego

Maksymalnie praca w ramach pełnienia dyżuru medycznego może być planowana (bez konieczności uzyskania zgody pracownika) w zakresie, w jakim nie będzie przekraczać 48 godzin na tydzień w przyjętym okresie rozliczeniowym. Praca w ramach dyżuru medycznego ponad te normy będzie uzależniona od uzyskania uprzedniej pisemnej zgody pracownika (pracownik zatrudniony wówczas będzie w ramach tzw. klauzuli opt-aut).

Na przeciętną 48-godzinną tygodniową normę czasu pracy składają się wszystkie faktycznie przepracowane przez pracownika godziny. W praktyce oznacza to, że pracownik zatrudniony w ramach podstawowego czasu pracy w pełnym wymiarze czasu pracy może zostać przez pracodawcę zobowiązany do świadczenia pracy w ramach dyżuru medycznego w wymiarze przeciętnie 8 godzin w tygodniu, w okresie rozliczeniowym.

Ważne! 

Nie ma prawnych przeciwskazań, aby w jednym tygodniu okresu rozliczeniowego czas pracy lekarza łącznie z godzinami dyżuru medycznego przekraczał 48 godzin, a w innym tygodniu tego okresu norma ta była niższa, rekompensując przedłużony czas pracy we wskazanym tygodniu. Najwyższa tygodniowa norma czasu pracy została bowiem ukształtowana przez ustawodawcę jako norma przeciętna i powinna być rozliczana na przestrzeni całego okresu rozliczeniowego.

 

Planowanie dyżuru medycznego

W modelowej sytuacji do planowania godzin dyżuru medycznego powinno dochodzić dopiero po całkowitym rozplanowaniu godzin pracy wynikających z ustalonego na dany okres rozliczeniowy wymiaru czasu pracy. W praktyce jednak taka sytuacja, ze względu na braki kadrowe, konieczność zapewnienia całodobowej opieki oraz obowiązek zapewniania pracownikom minimalnych okresów odpoczynków dobowych, rzadko następuje. W efekcie lekarze nie wypracowują obowiązującego ich w danym okresie rozliczeniowym wymiaru czasu pracy, pełniąc przy tym liczne godziny dyżurów medycznych.

Prawo do wypoczynku po dyżurze medycznym

Pracownikowi przysługuje w każdej dobie prawo do co najmniej 11 godzin nieprzerwanego odpoczynku. Pracownikowi pełniącemu dyżur medyczny okres odpoczynku dobowego powinien być udzielony bezpośrednio po zakończeniu pełnienia dyżuru medycznego.

Okres odpoczynku nie jest jednak czasem pracy pracownika. Jest to czas wolny, którym pracownik może swobodnie dysponować. Czasem pracy jest bowiem tylko czas, w którym pracownik pozostaje w dyspozycji pracodawcy w zakładzie pracy lub w innym miejscu przez niego wyznaczonym.

Ponadto za czas wskazanego odpoczynku pracownik nie zachowuje prawa do wynagrodzenia za pracę. Wynagrodzenie przysługuje bowiem jedynie za pracę wykonaną, a za czas niewykonywania pracy, tylko gdy przepis tak stanowi. Ponieważ przepisy ustawy o działalności leczniczej prawa do wynagrodzenia za czas wolny udzielony pracownikowi po dyżurze nie gwarantują, wynagrodzenie za ten czas pracownikowi się nie należy.

Dyżur medyczny - wynagrodzenie

Za dyżur, który uzupełnia obowiązujący w danym okresie rozliczeniowym wymiar czasu pracy, lekarz zawsze otrzyma normalne wynagrodzenie w stawce miesięcznej, które odpowiada nakładowi jego pracy w umownym wymiarze czasu pracy. Otrzymując normalne wynagrodzenie za określoną liczbę godzin dyżuru, odpowiednie zastosowanie art. 1511 § 1–3 Kodeksu pracy nie może prowadzić do podwojenia normalnego wynagrodzenia, a jedynie do jego uzupełnienie o dodatki ustalone zgodnie z przywołanym wyżej przepisem. W efekcie konieczność obliczenia stawki godzinowej normalnego wynagrodzenia i uzupełnienia go stosownym dodatkiem dotyczy jedynie tych godzin dyżurów medycznych, które powodują przekroczenie przeciętnie 37 godzin 55 minut na tydzień w przyjętym okresie rozliczeniowym (w praktyce przekraczają wymiar).

Zdaniem Sądu Najwyższego: Za pracę w ramach pełnienia dyżuru medycznego dopełniającego czas pracy lekarza do obowiązującej go przeciętnej tygodniowej normy czasu pracy (art. 95 ust. 4 w związku z art. 93 ust. 1 ustawy o działalności leczniczej) przysługuje jedynie dodatek w wysokości określonej przez odpowiednio stosowane przepisy art. 1501 § 1–3 Kodeksu pracy (art. 95 ust. 5 tej ustawy).

Zdaniem Sądu Najwyższego: Nie ma możliwości stwierdzenia, że wyznaczenie dyżurów medycznych może doprowadzić do sytuacji wyłączenia możliwości „wykonywania pracy w pełnym wymiarze normalnego czasu pracy w przyjętym okresie rozliczeniowym”. Dopuszczalne jest bowiem dopełnienie dyżurem medycznym czasu pracy lekarza do obowiązującej go przeciętnej tygodniowej normy czasu pracy.

Autorem odpowiedzi jest: 

Joanna Kaleta

Nasze usługi

Audyt dokumentów czasu pracy
Ułożenie grafików czasu pracy
Szkolenia

Szkolenia Akademia Wiedza i Praktyka

Konferencje

Biblioteka kadrowego

Copyright ©  Wszelkie prawa zastrzeżone

Strona używa plików cookies.
Kliknij tutaj, żeby dowiedzieć się jaki jest cel używania cookies oraz jak zmienić ustawienia cookies w przeglądarce.
Korzystając ze strony użytkownik wyraża zgodę na używanie plików cookies, zgodnie z bieżącymi ustawieniami przeglądarki.

wiper-pixel