Planowanie i rozliczanie czasu pracy w świetle przepisów o tygodniowych okresach odpoczynku

Planowanie i rozliczanie czasu pracy w świetle przepisów o tygodniowych okresach odpoczynku

Joanna Kaleta

17.10.2016

Pracodawcy często zapominają, że prawidłowe planowanie i rozliczanie czasu pracy to również, a może przede wszystkim, obowiązek udzielenia pracownikom wymaganych przepisami okresów odpoczynku. Sprawdź, jak wywiązać się z obowiązków w tym zakresie aby nie narazić się na roszczenia ze strony pracowników lub kary ze strony Państwowej Inspekcji Pracy.

Co najmniej 35 godzin odpoczynku tygodniowego

Oprócz konieczności zapewnienia pracownikowi co najmniej 11-godzinnego odpoczynku dobowego, pracodawca musi także w każdym tygodniu udzielić pracownikowi co najmniej 35 godzin odpoczynku tygodniowego (przy czym wlicza się do niego 11 godzin nieprzerwanego odpoczynku dobowego). Podobnie jak odpoczynek dobowy nie ma on charakteru przeciętnego.

Ważne! 

Przez tydzień należy rozumieć 7 kolejnych dni kalendarzowych, poczynając od pierwszego dnia okresu rozliczeniowego, bez względu na to, w jakim dniu kalendarzowym ten dzień wypada. Skoro udzielanie odpoczynków tygodniowych bada się w ramach każdego z tygodni pracowniczych, to obowiązek ich zapewnienia nie dotyczy dni wykraczających poza pełne tygodnie okresu rozliczeniowego. Inspekcja pracy nie będzie egzekwowała zapewnienia okresów odpoczynku w tych „wystających” dniach.

 

Zasadniczo nie ma przeszkód, aby odpoczynki tygodniowe w poszczególnych tygodniach okresu rozliczeniowego przypadały w różnych dniach takiego tygodnia. Jednak celem odpoczynku ma być regeneracja sił pracownika, a w przypadku ciągłej pracy przez 12 dni 35-godzinny odpoczynek tygodniowy może takiego celu nie spełnić. Inspektorzy nie powinni karać za udzielanie odpoczynków tygodniowych na początku jednego tygodnia i na końcu drugiego. Niewykluczone jednak, że we wniosku w ewentualnym wystąpieniu zwrócą pracodawcy na to uwagę.

Skrócenie odpoczynku tygodniowego do 24 godzin

Odpoczynek tygodniowy, w przeciwieństwie do odpoczynku dobowego, pracodawca może w ściśle określonych w przepisach prawa pracy sytuacjach skrócić, nie więcej jednak niż do 24 godzin. Może to nastąpić, w przypadku gdy:

  • dotyczy pracownika zarządzającego w imieniu pracodawcy zakładem pracy,

  • spowodowane jest koniecznością prowadzenia akcji ratowniczej w celu ochrony życia lub zdrowa ludzkiego, ochrony mienia lub środowiska albo usunięcia awarii,

  • nastąpiła zmiana pory wykonywania pracy przez pracownika w związku z jego przejściem na inną zmianę, zgodnie z ustalonym rozkładem czasu pracy.

Skróconego odpoczynku tygodniowego nie trzeba pracownikowi w żaden sposób rekompensować. Odpoczynek tygodniowy może być skracany, zawsze gdy przepisy prawa to dopuszczają. Może więc zaistnieć sytuacja, że w każdym tygodniu okresu rozliczeniowego pracownik korzystać będzie ze skróconego odpoczynku tygodniowego.

Czas wolny można łączyć z dniami wolnymi

Przepisy nie zakazują udzielenia pracownikowi dnia wolnego z tytułu np. przeciętnie pięciodniowego tygodnia pracy lub pracy w niedzielę i święto jednocześnie z wyznaczeniem na dni wolne odpoczynku tygodniowego. A zatem pracownik, który świadczył pracę w niedzielę, przez co nie mógł wykorzystać przysługującego mu nieprzerwanego 35-godzinnego odpoczynku dobowego, może ten odpoczynek odebrać w ramach swojego jeszcze niezakończonego tygodnia pracy jednocześnie z odbiorem dnia wolnego z tytułu pracy w niedzielę. Dzień wolny musi jednak zahaczać o co najmniej 11-godzinny odpoczynek dobowy, tak aby łącznie pracownik wykorzystał 35 godzin wolnego.

Odpoczynek tygodniowy powinien ponadto przypadać w niedzielę, która zgodnie z definicją kodeksową obejmuje 24 kolejne godziny, poczynając od 6.00 w tym dniu, chyba że u pracodawcy została ustalona inna godzina. W przypadkach dozwolonej pracy w niedzielę tygodniowy odpoczynek może jednak przypadać także w innym dniu.

Autorem odpowiedzi jest: 

Joanna Kaleta

Nasze usługi

Audyt dokumentów czasu pracy
Ułożenie grafików czasu pracy
Szkolenia

Szkolenia Akademia Wiedza i Praktyka

Biblioteka kadrowego

Copyright ©  Wszelkie prawa zastrzeżone

Strona używa plików cookies.
Kliknij tutaj, żeby dowiedzieć się jaki jest cel używania cookies oraz jak zmienić ustawienia cookies w przeglądarce.
Korzystając ze strony użytkownik wyraża zgodę na używanie plików cookies, zgodnie z bieżącymi ustawieniami przeglądarki.

wiper-pixel