Obowiązek tworzenia pracowniczych planów kapitałowych

Obowiązek tworzenia pracowniczych planów kapitałowych

Antoni Kolek

23.06.2019

Pracownicze plany kapitałowe już wkrótce staną się główną częścią systemu oszczędzania, a zgromadzone środki posłużą zarówno przedsiębiorcom jako kapitał na inwestycje, jak i uczestnikom, którzy dzięki gromadzeniu środków zyskają dodatkowe źródło dochodu po 60. roku życia. Jednak aby tak się stało, najpierw to pracodawcy powinni wywiązać się z ustawowych obowiązków.

Funkcjonujący po 1999 roku system emerytalny w Polsce zakładał, że świadczenia emerytów będą składały się z trzech strumieni środków. Oprócz emerytury z systemu państwowego, do którego środki przekazywane są w formie składki zapisywanej na koncie ubezpieczonego w ZUS, uzupełniającą rolę miały odegrać oszczędności zgromadzone w otwartych funduszach emerytalnych oraz środki z tzw. III filara systemu emerytalnego pochodzące z oszczędności w ramach Indywidualnych Kont Emerytalnych oraz pracowniczych programów emerytalnych. Niestety, brak stabilności prawa oraz reakcje na zmiany koniunktury gospodarczej utrudniały możliwość rozwoju kapitałowej części systemu emerytalnego. Dodatkowo brak oszczędności Polaków sprawił, że pozyskanie kapitału do sfinansowania inwestycji stało się niezwykle trudne, a jedyną możliwością pokrycia wydatków inwestycyjnych stał się kredyt.

Etapowy proces wprowadzania PPK

Ustawa z 4 października 2018 r. o pracowniczych planach kapitałowych (Dz.U. z 2018 r. poz. 2215; dalej: ustawa o PPK) zakłada, że w latach 2019−2021 kolejne grupy podmiotów zatrudniających będą miały obowiązek zakładania PPK. Co ważne, obowiązek utworzenia PPK będzie spoczywał na każdym podmiocie, który zatrudnia co najmniej jedną osobę. Ustawodawca przewidział jednak, że ze względu na skalę wyzwania oraz poziom skomplikowania programu wdrożenie PPK będzie odbywać się etapami.

W pierwszym etapie obowiązkiem utworzenia PPK objęte zostaną wszystkie podmioty zatrudniające na 31 grudnia 2018 r. co najmniej 250 osób. Firmy te będą zobligowane, aby − począwszy od 1 lipca 2019 r. – rozpocząć proces zawierania umowy o zarządzanie oraz umowy o prowadzenie PPK i rozpocząć przekazywanie wpłat do PPK. Drugi etap rozwoju PPK stanowić będą przedsiębiorstwa, które na 30 czerwca 2019 r. będą zatrudniać co najmniej 50 osób. Dla tych podmiotów obowiązek tworzenia PPK będzie rozpoczynał się 1 stycznia 2020 r. Z kolei dla przedsiębiorstw, które na 31 grudnia 2019 r. będą zatrudniać co najmniej 20 osób, obowiązek wdrożenia pracowniczych planów kapitałowych zaistnieje od dnia 1 lipca 2020 r. Dla pozostałych podmiotów zatrudniających, a także dla jednostek sektora finansów publicznych obowiązek wprowadzenia PPK rozpocznie się od 1 stycznia 2021 r.

Przykład
Podmiot zatrudniający 20 osób otrzymał 100% deklaracji o rezygnacji z oszczędzania w PPK. Czy jest obowiązany wdrożyć PPK?

Wskazany podmiot zatrudniający będzie obowiązany do zawarcia z wybraną instytucją finansową umowy o zarządzanie PPK, a później także umowy o prowadzenie PPK, nawet jeśli otrzyma od wszystkich zatrudnionych deklarację o rezygnacji z wpłat na PPK.

Warto podkreślić, że jeżeli jakiś podmiot powstanie albo zwiększy swoją liczbę osób zatrudnionych w trakcie okresu wdrażania PPK, wówczas będą wobec niego stosowane przepisy ustawy właściwe według liczebności przypadające na dany termin. Stąd ustawodawca za każdym razem posługuje się pojęciem „co najmniej” w odniesieniu do liczby osób zatrudnionych.

Przykład
Podmiot zatrudniający na 31 grudnia 2018 r. zatrudniał 200 osób, jednak w pierwszym kwartale 2019 roku zwiększył zatrudnienie do 300 osób. Kiedy powstanie obowiązek wdrożenia PPK?

Wskazany podmiot zatrudniający będzie obowiązany do wdrożenia PPK w drugiej grupie, tj. od 1 stycznia 2020 r., jeżeli na 30 czerwca 2019 r. będzie zatrudniał co najmniej 50 osób.

Do ustalenia liczby osób zatrudnionych brane pod uwagę będą zarówno osoby wykonujące pracę na podstawie umowy o pracę, jak pozostałe osoby, za które podmiot zatrudniający odprowadza składki na ubezpieczenie emerytalne i rentowe. Nie ma w tym przypadku znaczenia ani wymiar czasu pracy pracownika, ani jego wiek, a jedynie sam fakt zgłoszenia do ZUS.

Obowiązek tworzenia a dobrowolność oszczędzania w ramach PPK

Kluczową cechą PPK jest dobrowolność uczestnictwa. Każda osoba zatrudniona zostanie do PPK zapisana przez podmiot zatrudniający, ale będzie miała prawo zrezygnowania z PPK. Wyjątek stanowić będą osoby, które jeszcze przed powstaniem obowiązku złożą podmiotowi zatrudniającemu prawidłową deklarację o rezygnacji z dokonywania wpłat na PPK (na wzorze określonym rozporządzeniem).

Deklaracja o rezygnacji z wpłat do PPK określona została jako dokument, który może zostać złożony przez osobę zatrudnioną jedynie w formie pisemnej i może być dostarczony do podmiotu zatrudniającego w każdej chwili. Co więcej otrzymanie przez podmiot zatrudniający deklaracji o rezygnacji z wpłat do PPK wiąże się z obowiązkiem przekazania tej informacji w ciągu 7 dni do instytucji finansowej, a także niepobieraniem z wynagrodzenia uczestnika wpłaty do PPK już od tego miesiąca. Ustawodawca wskazał także, że wszelkie wpłaty, który zostały nienależnie pobrane podlegają zwróceniu do osoby zatrudnionej, lub do podmiotu zatrudniającego.

Należy także podkreślić, że rezygnacja przez uczestnika z wpłat do PPK nie oznacza braku możliwości ponownego zapisania się. Każdy zatrudniony do 70 roku życia będzie miał prawo w dowolnym momencie rozpocząć oszczędzanie w ramach PPK. Co więcej, rezygnacja z oszczędzania nie wiąże się z utratą już odłożonych środków, jednak brak regularnych wpłat będzie się na przykład wiązał z utraceniem prawa do dopłaty rocznej.

Podmioty, które nie mają obowiązku tworzenia PPK

Warto jednocześnie zaznaczyć, że ustawodawca przewidział wyłączenia z obowiązku tworzenia PPK. W przypadku wszystkich firm możliwość zwolnienia z obowiązku wdrożenia PPK wiąże się z funkcjonowaniem u danego pracodawcy pracowniczego programu emerytalnego (PPE). Wówczas pracodawca do PPE zobowiązany jest finansować kwotę co najmniej 3,5% wynagrodzenia pracownika jako składkę podstawową. Pracodawca uzyska zwolnienie z obowiązku utworzenia PPK, jeżeli na dzień powstania obowiązku utworzenia PPK u danego pracodawcy do PPE przystąpi przynajmniej 25% zatrudnionych.

Z kolei w przypadku mikroprzedsiębiorców, o którym mowa w art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy z 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców (Dz.U. z 2018 r. poz. 646, z późn. zm.), w sytuacji gdy wszystkie osoby zatrudnione przedłożą podmiotowi zatrudniającemu deklarację o rezygnacji z wpłat do PPK, wówczas podmiot ten będzie miał prawo nie wdrażać PPK.

Obowiązek założenia PPK nie powstaje również w przypadku, gdy podmiot zatrudniający jest osobą fizyczną, który zatrudnia, w zakresie niezwiązanym z prowadzoną działalnością gospodarczą, osobę fizyczną (np. niania, pomoc domowa).

Tabela. Zwolnienie z obowiązku tworzenia PPK

Podmiot zatrudniający uzyska zwolnienie z PPK,
jeżeli na dzień stosowania ustawy o PPK:

  • będzie prowadził PPE o składce podstawowej pracodawcy w wysokości 3,5% wynagrodzenia przy co najmniej 25% partycypacji zatrudnionych

  • odnotuje 100% rezygnacji z PPK w przypadku mikroprzedsiębiorcy

  • jest osobą fizyczną zatrudniającą osobę niezwiązaną z prowadzeniem działalności gospodarczej

PPE jako alternatywa dla PPK

Jak wspomniano wyżej, ustawa o PPK zwalnia z obowiązku tworzenia PPK między innymi tych pracodawców, którzy na dzień wejścia w życie obowiązku tworzenia PPK utworzą pracowniczy program emerytalny (PPE) ze składką podstawową na poziomie co najmniej 3,5% przy partycypacji 25% uczestników.

Decydując się obecnie (kwiecień 2019 r.) na utworzenie PPE, należy brać pod uwagę nawet kilkumiesięczny okres oczekiwania na rejestrację programu przez organ nadzoru, najwięksi pracodawcy mogą więc nie zdążyć już uruchomić takiego PPE. Mniejsze podmioty, które będą wchodziły do systemu PPK od 2020 i 2021 roku, mają jeszcze czas na przygotowanie umów i dokumentów niezbędnych do rejestracji programu w KNF oraz rejestrację samego PPE.

Tabela. Porównanie form PPE oraz PPK

Zagadnienie

Pracownicze programy emerytalne (PPE)

Pracownicze plany kapitałowe
(PPK)

Podstawa prawna

Ustawa z 20 kwietnia 2004 r. o pracowniczych programach emerytalnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2016 r. poz. 1449 z późn. zm.)

Ustawa z 4 października 2018 r. o pracowniczych planach kapitałowych (Dz.U. z 2018 r. poz. 2215)

Cel tworzenia

PPE jest tworzone wyłącznie w celu gromadzenia środków uczestnika przeznaczonych do wypłaty po uzyskaniu przez niego uprawnień emerytalnych. Najczęściej w formie umowy o wnoszenie składek do funduszu inwestycyjnego
i umowy grupowego ubezpieczenia na życie.

Celem PPK jest systematyczne oszczędzanie przez uczestnika PPK z przeznaczeniem na wypłatę po osiągnięciu 60 roku życia lub inne cele, poprzez nabywanie i zbywanie jednostek uczestnictwa w funduszach inwestycyjnych lub emerytalnych zdefiniowanej daty.

Obligatoryjność i podmioty objęte świadczeniem

PPE jest dobrowolne tak dla pracodawców, jak pracowników. To jest pracodawca może, ale nie musi utworzyć pracowniczego programu emerytalnego. Co więcej, nawet po utworzeniu PPE pracownicy nie są zobowiązani do niego przystąpić.

PPK jest rozwiązaniem obligatoryjnym dla podmiotów zatrudniających, które są zobowiązane je założyć w określonym terminie, w zależności od liczby zatrudnionych.
Z obowiązku utworzenia PPK może zwolnić prowadzenie PPE na określonych warunkach (składka 3,5% i partycypacja na poziomie co najmniej 25%).

Uczestnicy

Uczestnikami PPE są przede wszystkim pracownicy – osoby zatrudnione na podstawie umowy o pracę, w pełnym lub niepełnym wymiarze czasu pracy, w wieku poniżej 70 lat, które złożą pracodawcy odpowiednią deklarację.

Uczestnikiem PPE może być również osoba świadcząca pracę na podstawie umowy zlecenia o ile umowa zakładowa przewiduje taką sytuację.

Uczestnikami PPK są osoby zatrudnione, jeśli otrzymują wynagrodzenie stanowiące podstawę składek na obowiązkowe ubezpieczenia emerytalne i rentowe, m.in. pracownicy lub zleceniobiorcy. Obligatoryjnie uczestnikiem PPK staje się każda osoba zatrudniona w wieku od 18 do 55 lat oraz osoba w wieku 55–70 lat na wniosek.

Zasilenia

Obligatoryjna składka podstawowa pracodawcy równa dla wszystkich uczestników jako % lub kwota. Limit 7%.

Dobrowolna składka dodatkowa pracownika. Limit roczny kwotowy w roku 2019 wynosi 21.442,50 zł.

Obligatoryjne wpłaty podstawowe podmiotu zatrudniającego 1,5% oraz osoby zatrudnionej co do zasady 2%. Dobrowolne wpłaty dodatkowe podmiotu zatrudniającego do 2,5% oraz osoby zatrudnionej do 2%.

Zasilenia ze środków Funduszu Pracy 250 zł wpłaty powitalnej i 240 zł dopłaty rocznej.

Możliwość rezygnacji

Możliwość rezygnacji przez uczestnika z uczestnictwa w PPE w każdej chwili, na podstawie pisemnej deklaracji złożonej przez uczestnika podmiotowi zatrudniającemu. Brak automatycznego ponownego zapisu.

Możliwość rezygnacji przez osobę zatrudnioną lub przez uczestnika na podstawie pisemnej deklaracji złożonej podmiotowi zatrudniającemu. Co cztery lata począwszy od 1 kwietnia 2023 r. następuje automatyczny ponowny zapis i podjęcie wpłat. Uczestnik może ponownie złożyć rezygnację z wpłat do PPK ze skutkiem od następnego miesiąca.

Rola reprezentacji pracowników

Konstytutywna rola reprezentacji pracowników – możliwość utworzenia PPE tylko za zgodą reprezentacji pracowników, która jest stroną umowy zakładowej. Umowa zakładowa jest umową zawieraną przez pracodawcę z reprezentacją pracowników.

Wybór instytucji finansowej powinien być dokonany przez podmiot zatrudniający w porozumieniu z działającą u niego zakładową organizacją związkową, a w razie jej braku w porozumieniu z reprezentacją osób zatrudnionych. W razie braku osiągnięcia porozumienia w określonym czasie decyzję o wyborze podejmuje samodzielnie podmiot zatrudniający.

Umowy składające się na świadczenie

Umowa z instytucją finansową – zawarta między pracodawcą a podmiotem zarządzającym.

Umowa zakładowa – zawarta między pracodawcą a reprezentacją pracowników.

Umowa o zarządzanie PPK − umowa zawarta między podmiotem zatrudniającym a instytucją finansową.

Umowa o prowadzenie PPK − umowa zawarta w imieniu i na rzecz osoby zatrudnionej przez podmiot zatrudniający z instytucją finansową.

Zasady inwestowania środków

Polityka inwestycyjna w ramach PPE nie została szczegółowo uregulowana w ustawie.

Polityka inwestycyjna w ramach PPK została oparta na funduszach zdefiniowanej daty. Powinna być dostosowywana tak, aby uwzględniać konieczność ograniczania poziomu ryzyka inwestycyjnego w miarę zbliżania się uczestnika do osiągnięcia 60 roku życia. Środki gromadzone przez uczestnika lokowane są w funduszu zdefiniowanej daty, właściwym dla jego daty urodzenia.

Koszty związane ze świadczeniem

Ustawa o PPE do końca 2018 roku nie określała limitu kosztów prowadzenia PPE, praktyka rynkowa uzależniała wysokość kosztów od rodzajów funduszy, w ramach których inwestowane są środki.

W PPE tworzonych po wejściu w życie ustawy o PPK został wprowadzony limit kosztów i opłat na poziomie 0,6% wartości aktywów netto.

W przypadku PPK zdecydowano się na wprowadzenie maksymalnego limitu wynagrodzenia za zarządzanie funduszem inwestycyjnym, w którym lokowane są środki gromadzone w PPK, w wysokości nie większej niż 0,5% od wartości aktywów netto funduszu inwestycyjnego w skali roku oraz dodatkowe 0,1% wynagrodzenia za osiągnięcie wyniku przez fundusz.

Wypłata środków na etapie akumulacji

W przypadku ustania zatrudnienia lub likwidacji PPE istnieje możliwość dokonania wypłaty transferowej do IKE lub innego PPE. Możliwy zwrot środków w przypadku likwidacji PPE (po potrąceniu 19% podatku oraz kwoty stanowiącej 30% sumy składek podstawowych do ZUS).

W PPK istnieją trzy rodzaje wypłat na etapie akumulacji:

  • wypłata do 25% zgromadzonych środków w razie poważnego zachorowania,

  • wypłata do 100% środków na pokrycie wkładu własnego na zakup nieruchomości mieszkaniowej,

  • wypłata transferowa.

Wypłata środków po osiągnięciu 60. roku życia

Możliwość wypłaty zgromadzonych w PPE środków pojawia się w przypadku osiągnięcia wieku lat 60 albo 55 lat i uzyskaniu uprawnień emerytalnych. Obligatoryjna wypłata środków następuje w razie ukończenia przez uczestnika 70 lat, jeżeli wcześniej nie wystąpił z wnioskiem o wypłatę środków.

Wypłaty w PPK po osiągnięciu 60 roku życia:

  • 25% jednorazowo,

  • 75% ratalnie w co najmniej 120 ratach miesięcznych,

  • 100% w formie świadczenia małżeńskiego co najmniej w 120 ratach miesięcznych,

  • wypłata transferowa do zakładu ubezpieczeń na świadczenie okresowe lub dożywotnie.

Kogo wliczamy do osób zatrudnionych

Z perspektywy podmiotu zatrudniającego istotne jest, że ustawa o PPK odnosi się nie tylko do pracowników, o których mowa w art. 2 ustawy z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (dalej: kp), ale także szerzej traktuje osoby zatrudnione. Zgodnie ze słowniczkiem zamieszonym w art. 2 ustawy o PPK oprócz pracowników jako osoby zatrudnione należy także rozumieć:

  1. osoby fizyczne wykonujące pracę nakładczą, które ukończyły 18. rok życia,

  2. członków rolniczych spółdzielni produkcyjnych lub spółdzielni kółek rolniczych,

  3. osoby fizyczne, które ukończyły 18. rok życia, wykonujące pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z art. 750 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny stosuje się przepisy o zleceniu,

  4. członków rad nadzorczych wynagradzanych z tytułu pełnienia tych funkcji, którzy podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z tych tytułów,

  5. pracownicy oraz osoby wskazane w pkt 1-3 przebywające na urlopach wychowawczych lub pobierające zasiłek macierzyński lub zasiłek w wysokości zasiłku macierzyńskiego.

Oznacza to, że obowiązek zapisania osób zatrudnionych do PPK będzie dotyczył nie tylko pracowników świadczących pracę na podstawie umowy o pracę, ale także innych osób, za które podmiot zatrudniający odprowadza obowiązkowo składki na ubezpieczenie emerytalne i rentowe. Co ważne, do osób, w imieniu i na rzecz których będzie należało zawrzeć umowę o prowadzenie PPK nie będą należeli pracownicy młodociani (do 18 roku życia), a także pracownicy przebywających na urlopach górniczych i urlopach dla pracowników zakładu przeróbki mechanicznej węgla.

Przykład
Czy do grona osób zatrudnionych, na bazie których ustala się stan zatrudnienia, należy wliczyć osoby wykonujące umowy o dzieło?
Ustawa o PPK do osób zatrudnionych nie zalicza osób wykonujących umowę o dzieło. Osoby te nie są wliczane do stanu zatrudnienia, a od wypłacanych im kwot wynagrodzeń nie są naliczane i pobierane wpłaty do PPK. Należy jednak pamiętać, że zawarcie umowy o dzieło z własnym pracownikiem, z którym podpisana została umowa o pracę, wiąże się z obowiązkiem naliczania, potrącania i przekazywania wpłat do PPK zarówno z tytułu wynagrodzenia z umowy o pracę, jak i z innych tytułów. Zgodnie z definicją zawartą w ustawie o PPK jako wynagrodzenie rozumie się podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe uczestnika PPK, co oznacza, że wpłata do PPK powinna być naliczana od wszystkich składników wynagrodzenia, które podlegają obligatoryjnemu oskładkowaniu (jak ma to miejsce w przypadku umowy cywilnoprawnej zawartej z własnym pracownikiem).

Źródła finansowania PPK, czyli wpłaty i dopłaty

Mechanizm finansowania pracowniczych planów kapitałowych zakłada, że do PPK wpłacać środki będzie zarówno osoba zatrudniona, jak i podmiot zatrudniający. Ponadto, także państwo będzie partycypowało w budowaniu oszczędności pracowników poprzez przekazywanie ze środków Funduszu Pracy kwot wpłaty powitalnej oraz dopłat rocznych.

Wpłata podstawowa osoby zatrudnionej do PPK będzie wynosić 2,0% wynagrodzenia, natomiast wpłata podstawowa podmiotu zatrudniającego − 1,5% wynagrodzenia. Ponadto, zarówno zatrudniony, jak i zatrudniający będzie miał prawo przekazywać dodatkowe środki do PPK jako wpłatę dodatkową. Wpłata dodatkowa zatrudnionego do PPK może wynieść maksymalnie 2,0% wynagrodzenia, natomiast wpłata dodatkowa podmiotu zatrudniającego zaś do 2,5% wynagrodzenia.

Zgodnie z przepisami ustawy o PPK wpłata dodatkowa podmiotu zatrudniającego może być różnicowana ze względu na:

  • długość okresu zatrudnienia w podmiocie zatrudniającym albo

  • z innych przyczyn, ale wtedy powinna zostać odpowiednio uregulowana w regulaminie wynagrodzeń lub układzie zbiorowym pracy.

Ważne
Wpłata dodatkowa dla pracodawcy zawsze nieobowiązkowa
Zaznaczenia wymaga fakt, że jeżeli uczestnik PPK zdecyduje się przekazywać wpłatę dodatkową do PPK, to podmiot zatrudniający nie ma obowiązku wpłacania dodatkowych środków. Za każdym razem wpłata dodatkowa podmiotu zatrudniającego będzie miała charakter nieobligatoryjny. Warto podkreślić, że w przypadku rezygnacji z PPK uczestnik rezygnuje z przekazywania środków pochodzących z wpłaty podstawowej uczestnika, jak też wszystkich wpłat podmiotu zatrudniającego.

Prawo do otrzymania jednorazowej wpłaty powitalnej wynoszącej 250 zł powstanie wobec uczestnika PPK, w imieniu i na rzecz którego zawarto w danym kwartale lub w kwartale poprzednim umowę o prowadzenie PPK i na rachunek PPK, którego przez co najmniej 3 miesiące dokonywano wpłat podstawowych finansowanych przez uczestnika PPK. Natomiast prawo do dopłaty rocznej w wysokości 240 zł przysługuje uczestnikowi PPK, jeżeli kwota wpłat podstawowych i dodatkowych finansowanych przez podmiot zatrudniający oraz uczestnika PPK w danym roku kalendarzowym osiągnęła co najmniej wysokość kwoty wpłat podstawowych należnych od kwoty stanowiącej 6-krotność minimalnego wynagrodzenia obowiązującego w danym roku. W 2019 roku jest to kwota 472,50 zł [6 x 2.250 zł (wynagrodzenie minimalne) x 3,5% (wpłaty podstawowe pracownika i pracodawcy) = 472,50 zł].

7 zasad organizacyjnych systemu PPK

1.
Umowa podmiotu zatrudniającego z jedną instytucją finansową
Każdy podmiot zatrudniający (poza podmiotami zwolnionymi) będzie miał obowiązek utworzenia PPK dla osób zatrudnionych. Oznacza to, że jeden pracodawca będzie miał zawartą i aktywną umowę o zarządzenie zawsze tylko z jedną instytucją finansową. Co innego w przypadku osoby zatrudnionej, która będzie mogła być stroną więcej niż jednej umowy o prowadzenie PPK, na przykład gdy uczestnik PPK zatrudniony jest u kilku podmiotów zatrudniających.

2.
Prawo uczestnika do jednej dopłaty rocznej
Niezależnie od liczby posiadanych rachunków PPK za dany rok kalendarzowy uczestnik PPK może nabyć prawo tylko do jednej dopłaty rocznej, a jeżeli uczestnik jest stroną więcej niż jednej umowy o prowadzenie PPK, dopłata roczna podlega zewidencjonowaniu w całości na rachunku PPK, który został otworzony najpóźniej. Zarówno wpłaty powitalne, jak i dopłaty roczne finansowane są ze środków Funduszu Pracy i nie podlegają waloryzacj

3. Reguła ograniczania ryzyka inwestycyjnego
Gromadzone przez uczestników PPK oszczędności, pochodzące z wpłat podstawowych i dodatkowych, a także zasileń ze środków publicznych są lokowane w ramach funduszy zdefiniowanej daty, by dążyć do osiągnięcia bezpieczeństwa i efektywności dokonywanych lokat oraz przestrzegania zasad ograniczania ryzyka inwestycyjnego. Fundusze te mają na celu mitygowanie tzw. ryzyka złej daty poprzez dostosowywanie proporcji alokowanych środków pomiędzy część akcyjną a część obligacyjną.

4. Wyodrębnienie wpłat i dopłat na rachunku uczestnika
Każda instytucja finansowa jest także zobligowana do prowadzenia rachunków PPK w taki sposób, aby możliwe było wyodrębnienie wpłat dokonanych przez podmiot zatrudniający, osobę zatrudnioną, wpłaty powitalnej oraz dopłat rocznych.

5. Przyporządkowanie uczestnika do właściwego funduszu zdefiniowanej daty
Każdy uczestnik PPK będzie przypisany do odpowiedniego funduszu zdefiniowanej daty właściwego ze względu na termin osiągnięcia przez uczestnika 60 roku życia. Wraz ze zbliżaniem się do 60 roku życia fundusz będzie dostosowywał sposób inwestowania zgromadzonych oszczędności na coraz bardziej bezpieczny sposób. Oznacza to, że im bliżej 60 roku życia, tym więcej środków uczestnika PPK będzie lokowanych w bezpieczniejsze instrumenty finansowe takie jak papiery dłużne – obligacje. Co ważne, uczestnik w każdej chwili będzie miał prawo zmienić fundusz zdefiniowanej daty i dostosować sposób inwestowania do swoich indywidualnych preferencji.

6. Określenie wynagrodzenia instytucji finansowej
Za zarządzanie środkami zgromadzonymi w PPK instytucji finansowej przysługiwać będzie wynagrodzenie, którego poziom nie może przekroczyć 0,5% wartości aktywów netto. Ponadto, jeśli instytucja finansowa osiągnie wynik, który będzie przekraczał założony uprzednio benchmark, zyska prawo do pobrania dodatkowo 0,1% środków jako premię za efektywne zarządzanie środkami uczestników. Takie rozwiązanie ma na celu zmotywowanie instytucji finansowych do dbania o środki uczestników PPK.

7. Nadzór nad systemem przez KNF
Nadzór nad prawidłowym funkcjonowaniem PPK sprawować będzie przede wszystkim Komisja Nadzoru Finansowego, w której kompetencjach leżą sprawy związane z działalnością towarzystw funduszy inwestycyjnych, powszechnych towarzystw emerytalnych, pracowniczych towarzystw emerytalnych, zakładów ubezpieczeń oraz funduszy inwestycyjnych i funduszy emerytalnych. Z kolei samo dopuszczenie do oferowania produktów na portalu www.mojeppk.pl będzie zależało od procedur i decyzji podejmowanych przez Polski Fundusz Rozwoju (PFR). Natomiast nadzór nad funkcjonowaniem PPK u pracodawcy będzie prowadziła Państwowa Inspekcja Pracy.

Prywatny charakter środków i dziedziczenie

Warto także podkreślić, że cechą pracowniczych planów kapitałowych ma być prywatny (potwierdzony ustawowo) charakter gromadzonych środków. Oznacza to, że środki, które zostaną wpłacone na rachunek uczestnika PPK, nie będą mogły być uznane za środki publiczne czy daniny. Wyjątek stanowić będzie jedynie sytuacja, w której uczestnik PPK, chcąc wycofać swoje oszczędności, postanowi skorzystać z tzw. instytucji zwrotu. Wówczas podmiot zarządzający PPK będzie obowiązany potrącić część środków pochodzących z wpłat pracodawcy i przekazać je do Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, a na rachunek urzędu skarbowego przekazać środki odpowiadające kwocie podatku dochodowego od osób fizycznych od zysku. Skorzystanie z instytucji zwrotu wiąże się także z obowiązkiem oddania środków pochodzących z wpłaty powitalnej i dopłaty rocznej. Mechanizm ten potwierdza prywatny charakter środków w PPK oraz umożliwia swobodne dysponowanie oszczędnościami, w sytuacji gdy uczestnik stwierdzi, że potrzebuje wykorzystać zgromadzony w PPK kapitał na inne cele.

Wszystkie zgromadzone w PPK środki podlegają dziedziczeniu. Warto jednak zwrócić uwagę, że sposób, w jaki będą dziedziczone, zależeć będzie od decyzji uczestnika oraz jego stanu cywilnego. Oszczędzający w ramach PPK będzie miał prawo wskazania osób uprawnionych do otrzymania środków po jego śmierci. W przypadku jednak gdy nie wskaże osób uprawnionych, wówczas na zasadach określonych w Kodeksie cywilnym wszystkie zgromadzone oszczędności zostaną przekazane do spadkobiorców. Natomiast w przypadku osób pozostających w związkach małżeńskich w pierwszej kolejności połowa środków z PPK po zmarłym małżonku będzie przysługiwała temu, który pozostał.

Podsumowując: pracownicze plany kapitałowe opierać się będą na obowiązkowym wdrożeniu i obsłudze leżącej po stronie podmiotów zatrudniających oraz dobrowolności udziału uczestników PPK. Prywatny charakter środków, możliwość zmiany wysokości wpłaty, zmiana sposobu inwestowania i prawo do skorzystania ze środków także przed 60 rokiem życia stanowią fundament systemu. Z kolei współfinansowanie oszczędzania uczestników przez podmiot zatrudniający oraz państwo może sprawić, że wiele osób, które zostaną zapisane do PPK, świadomie podejmie decyzję o kontynuowaniu oszczędzania oraz budowaniu dodatkowego kapitału na przyszłość.

Autorem odpowiedzi jest: 

Antoni Kolek

Antoni Kolek

Antoni Kolek

Prezes Zarządu Instytutu Emerytalnego Sp. z o.o. Specjalizuje się w zagadnieniach związanych z ubezpieczeniami społecznymi. Pracownik naukowy realizujący działalność dydaktyczną. W 2016 roku był Koordynatorem Przeglądu systemu emerytalnego – Bezpieczeństwo dzięki odpowiedzialności. Posiada doświadczenie w zarządzaniu w administracji publicznej. Pełnił funkcję Dyrektora Gabinetu Prezesa ZUS, realizując projekty kadrowe i restrukturyzacyjne. Ma bogate doświadczenie w prowadzeniu badań naukowych i analiz. Jest autorem kilkunastu artykułów i opracowań poświęconych zagadnieniom ubezpieczeń społecznych, rynku pracy oraz rozwoju społeczno-gospodarczego.
Nie ma jeszcze komentarzy do tego dokumentu.
Zaloguj się aby dodać komentarz

Szkolenia Akademia Wiedza i Praktyka

Biblioteka kadrowego

Copyright ©  Wszelkie prawa zastrzeżone

wiper-pixel