Pracodawcy zobowiązani są do:

• prowadzenia ewidencji pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach i w szczególnym charakterze,
• dokonania zgłoszenia do ZUS (termin pierwszego upływa z dniem 31 marca 2011 r.) oraz
• opłacania za tych pracowników składki na Fundusz Emerytur Pomostowych w wysokości 1,5% podstawy wymiaru, z własnych środków.

W przypadku nieumieszczenia w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, za których jest przewidziany obowiązek opłacania składek na FEP, pracownikowi przysługuje skarga do Państwowej Inspekcji Pracy. Kontrolerzy mają jednak często związane ręce, ponieważ ustalenie uprawnień pracowników zależy niejednokrotnie odustalenia występowania czynników szkodliwych w środowisku pracy. Potrzebne są specjalistyczne badania, a tych niejednokrotnie w zakładach pracy brakuje.

Właściwe organy Państwowej Inspekcji Pracy są uprawnione do nakazania pracodawcy umieszczenia pracownika w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, wykreślenia go z tej ewidencji oraz do sporządzenia korekty dokonanego wpisu. W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości, PIP może nakładać na pracodawcę karę grzywny (do 2.000 zł, do 5.000 w przypadku kolejnych naruszeń). Środek ten nie zawsze jest jednak wystarczający.

Przeczytaj również: ZUS ZSWA - nowy formularz zgłoszeniowy od 2010 r.