Portal Kadrowo-płacowy Portal Kadrowo-płacowy - Codziennie bieżące informacje

Nie pamiętasz hasła?
Sobota, 23 maja 2015
» Temat tygodnia

Temat tygodnia

(Nie) można zmieniać harmonogramu czasu pracy z powodu przestoju w pracy

Joanna Kaleta 8 października 2012
247969_207274.jpg
© FotoChannels / Glow Images
Przestój w pracy zakłóca normalne funkcjonowanie zakładu pracy. Zatem jest szczególną okolicznością, która powinna spowodować zmianę harmonogramu czasu pracy. Państwowa Inspekcja Pracy uważa, że zmiany harmonogramu czasu pracy w trakcie trwającego już okresu rozliczeniowego są dopuszczalne jedynie w wyjątkowych sytuacjach określonych w zakładowych źródłach prawa pracy oraz w przepisach Kodeksu pracy. Jak jest naprawdę?
Teoretycznie ustalony harmonogram czasu pracy na dany okres rozliczeniowy nie powinien być już zmieniany. Jednak w wyjątkowych przypadkach z powodu szczególnych okoliczności zmiana ta jest możliwa.
Powstaje zatem pytanie czy za taką szczególną okoliczność uzasadniającą dokonanie zmiany harmonogramu czasu pracy w trakcie trwania okresu rozliczeniowego można uznać wystąpienie niezależnego od pracodawcy i pracowników przestoju?   

Harmonogram czasu pracy powinien być zmieniany tylko wyjątkowo
Ustalony już harmonogram czasu pracy nie powinien być zmieniany w trakcie trwania okresu rozliczeniowego. Zmiana taka może być dokonana tylko wyjątkowo.
Państwowa Inspekcja Pracy uważa, że zmiany harmonogramu czasu pracy w trakcie trwającego już okresu rozliczeniowego są dopuszczalne jedynie w wyjątkowych sytuacjach określonych w zakładowych źródłach prawa pracy oraz w przepisach Kodeksu pracy. Przykładowo więc choroba pracownika przewidziana w regulaminie pracy jako przesłanka uzasadniająca zmianę harmonogramu czasu pracy może stanowić podstawę do ułożenia dla innego pracownika lub innych pracowników nowych grafików czasu pracy.
Okolicznością uzasadniającą zmianę obowiązującego w danym okresie rozliczeniowym harmonogramu czasu pracy są zatem okoliczności uniemożliwiające wykonywanie pracy zgodnie z planem, których pracodawca nie mógł przewidzieć na etapie jego układania. Ponadto takie szczególne przypadki powinny być wymienione w obowiązujących w zakładzie pracy aktach wewnątrzzakładowych (np. regulaminie pracy lub w obwieszczeniu).
Przesłanką dla zmiany obowiązującego w danym okresie rozliczeniowym harmonogramu są również przepisy Kodeksu pracy, np. dotyczące pracy godzinach nadliczbowych i jej rekompensaty w postaci czasu wolnego od pracy czy też dotyczące możliwości polecania pracownikom pracy w dniu wolnym wynikającym z rozkładu czasu pracy w przeciętnie 5-dniowym tygodniu pracy, w niedzielę czy w święta.

Czas przestoju wlicza się do czasu pracy
Przestój jest nieplanowaną, przejściową lecz nieograniczoną w czasie przerwą w wykonywaniu pracy, która powoduje zakłócenia w normalnym funkcjonowaniu zakładu pracy powstałą w skutek niedających się przewidzieć okoliczności. Przestój w powyższym ujęciu może być zatem uznany za szczególną okoliczność, której wystąpienia pracodawca nie mógł przewidzieć na etapie planowania czasu pracy pracowników na dany okres rozliczeniowy.
Przepisy prawa pracy nie regulują kwestii związanych z rozliczaniem czasu przestoju, w szczególności nie zawierają zapisów pozwalających pracodawcom polecanie pracownikom np. odpracowania czasu przestoju w późniejszym terminie. Rodzi się zatem pytanie: czy pracodawca może zapisać w obowiązującym w firmie akcie wewnątrzzakładowym (np. regulaminie pracy), że przestój jest okolicznością uzasadniającą dokonanie zmiany harmonogramu czasu pracy w trakcie trwania okresu rozliczeniowego? Na tak postawione pytanie należy odpowiedzieć negatywnie. Wskazać bowiem należy, iż czas przestoju, nawet jeżeli w jego trakcie pracownik nie wykonuje żadnej pracy, zaliczany jest do czasu pracy.
Czasem pracy jest czas w którym pracownik pozostaje w dyspozycji pracodawcy w zakładzie pracy lub innym miejscu wyznaczonym od wykonywania pracy. Pozostawanie pracownika w dyspozycji pracodawcy jest pojęciem szerokim i niedookreślonym. Oznacza to, że czas nieświadczenia przez pracownika pracy, np. z powodu oczekiwania na jej przydzielanie czy przerwy technicznej w jej wykonywaniu, stanowi jego czas pracy, jeżeli tylko pracownik jest faktycznie gotów do jej wykonywania. Pracownik musi w tym celu pozostawać w dyspozycji pracodawcy w zakładzie pracy lub innym miejscu wskazanym przez pracodawcę do wykonywania pracy. Elementy te bezopornie występują w sytuacji przestoju. Pracownik jest gotów do wykonywania pracy, pozostaje przeważnie na stanowisku pracy, a niemożność faktycznego jej świadczenia wynika z przyczyn zewnętrznych, na które ani pracodawca ani pracownik nie mają, co do zasady, wpływu.

Za przestój w pracy przysługuje odpowiednie wynagrodzenie
Powyższe potwierdza również przyznanie pracownikom prawa do wynagrodzenia za czas przestoju. Zgodnie z przepisami pracownikowi za czas niewykonywania pracy, jeżeli był gotów do jej wykonywania, a doznał przeszkód z przyczyn dotyczących pracodawcy, przysługuje wynagrodzenie wynikające z jego osobistego zaszeregowania, określonego stawką godzinową lub miesięczną, a jeżeli taki składnik wynagrodzenia nie został wyodrębniony przy określaniu warunków wynagradzania - 60% wynagrodzenia. W każdym przypadku wynagrodzenie to nie może być jednak niższe od wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę, ustalanego na podstawie odrębnych przepisów.
To wszystko uzasadnia zatem twierdzenie, że czas przestoju zaliczany jest do czasu pracy pracowników. W przypadku wystąpienia przestoju czas niewykonywania przez pracowników pracy z tej przyczyny w całości podlegać powinien zaliczeniu do czasu pracy. Negatywną konsekwencją wystąpienia omawianej przerwy w pracy jest ewentualne obniżenie wynagrodzenie za pracę pracowników za czas trwania przeszkody w świadczeniu pracy. 

Przestój nie może zmienić harmonogramu
W związku z tym należy uznać, że wystąpienie przestoju nie może być uznane za okoliczność uzasadniającą dokonanie zmiany harmonogramu czasu pracy pracowników. Pomimo, że przestój powodują szczególne, nieprzewidziane okoliczności, czas jego trwania zaliczany jest do czasu pracy pracowników, a tym samym powinien być rozliczany zgodnie z ustalonym na dany okres rozliczeniowy harmonogramem czasu pracy.

Autor: Joanna Kaleta
wróć do listy
Ocena:

0 głosów



Powiązane artykuły

Czas pracy: rozkład obowiązkowo, harmonogram niekoniecznie

Monika Wacikowska 15 kwietnia 2013

Czym jest rozkład czasu pracy, a czym harmonogram? Wielu pracodawców myli te pojęcia, jednak PIP podkreśla, że to nie to samo. Rozkład czasu pracy – w...

Pracownikowi można wręczyć wypowiedzenie w dniu harmonogramowo wolnym od pracy

24 grudnia 2012

W grafiku pracy pracodawca może wyznaczyć pracownikowi czas wolny - np. jako rekompensatę pracy nadliczbowej dobowej, albo dyżuru pełnionego w zakładzie pracy czy też równoważny okres odpoczynku (gdy...

Czas pracy 2012 - praktyczny komentarz, gotowe grafiki czasu pracy!

10 listopada 2011

Zbiór komentarzy na temat czasu pracy specjalnie dla specjalistów ds. kadrowych. Każdy komentarz zawiera informacje, których potrzebuje pracodawca, aby rozwiązać problemy z planowaniem i rozliczaniem...

Elastyczny czas pracy - dla kogo i w jakim trybie?

Emilia Wawrzyszczuk 12 sierpnia 2013

Od 23 sierpnia 2013 r. pracodawcy mogą korzystać z możliwości elastycznego planowania pracy, jakie wprowadziła nowelizacja Kodeksu pracy z 12 lipca 2013 r. Zmienione przepisy...

Narzędzia

 
 

Kalkulatory


Praktyczne narzędzia kadrowe, podatkowe i ubezpieczeniowe

Wzory dokumentów

 

Wzory i formularze niezbędne dla każdego pracodawcy i płatnika. Pobierz w doc lub PDF

Listy kontrolne

 

Sprawdź czy wszystko wykonujesz poprawnie

Wskaźniki


Wynagrodzenia, odsetki, podatki, składki ZUS i wiele innych aktualnych wskaźników

Szkolenia

 

Szkolenia i warsztaty dla specjalistów ds. kadr i płac

Akty prawne


100 najistotniejszych stale aktualizowanych aktów prawnych

Orzeczenia


Kluczowe stanowiska sądów w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych

Komunikaty ZUS


Informacje i komunikaty Zakładu Ubezpieczeń Społecznych

Wideo

 

Porady wideo ekspertów

 

Kalendarz wydarzeń

Maj 2015
Pon Wto Śro Czw Pią Sob Nie
        01 02 03
04 05 06 07 08 09 10
11 12 13 14 15 16 17
18 19 20 21 22 23 24
25 26 27 28 29 30 31
Zgłoś wydarzenie

Zbliżające się wydarzenia:

Odpis na ZFŚS

31 maja 2015

Więcej »
Więcej: Kalendarz wydarzeń
Realizacja: Ideo, Powered by:
Portalkadrowy.pl Copyright © 2007-2014 Wszelkie prawa zastrzeżone

Strona używa plików cookies.

Kliknij tutaj, żeby dowiedzieć się jaki jest cel używania cookies oraz jak zmienić ustawienia cookie w przeglądarce.
Korzystając ze strony użytkownik wyraża zgodę na używanie plików cookies, zgodnie z bieżącymi ustawieniami przeglądarki.