Przychody z umowy o pracę oraz gospodarstwa rolnego a kwoty graniczne wpływające na zawieszenie lub zmniejszenie emerytury

Na zawieszenie prawa do emerytury wypłacanej przez ZUS lub zmniejszenie wysokości tego świadczenia wpływa wyłącznie przychód osiągany z tytułu wykonywania działalności podlegającej obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym, czyli takiej działalności, która rodzi obowiązek odprowadzania składek do ZUS. Za taką działalność uważa się zatrudnienie, służbę lub inną pracę zarobkową. Jest to w szczególności:

- praca wykonywana w ramach stosunku pracy,

- praca nakładcza,

- praca wykonywana na podstawie umowy zlecenia i umowy agencyjnej oraz współpraca przy wykonywaniu jednej z tych umów,

- prowadzenie pozarolniczej działalności oraz współpraca przy jej wykonywaniu,

- praca wykonywana w rolniczej spółdzielni produkcyjnej.

Z tytułu pracy w gospodarstwie rolnym nie są odprowadzane składki do ZUS. Zatem dochody osiągane z gospodarstwa rolnego przez osobę uprawnioną do emerytury z ZUS nie mają żadnego wpływu na to świadczenie.

Zawieszenie prawa do emerytury powoduje przychód w wysokości przekraczającej 130% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia, natomiast zmniejszenie wysokości emerytury powoduje przychód w wysokości przekraczającej 70% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia, nie większy jednak niż 130% tego wynagrodzenia.

Od 1 grudnia 2007 r. kwota przychodu odpowiadająca 130% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia ogłoszonego za III kwartał 2007 r. - wynosi 3.514,50 zł. Zatem miesięczny zarobek pracownika, przekraczający tę kwotę, powoduje zawieszenie prawa do emerytury. Odpowiednio 70% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia od 1 grudnia 2007 r. stanowi kwota 1.892,40 zł. Miesięczny zarobek przekraczający tę kwotę spowoduje zatem zmniejszenie emerytury.

Zmiana wysokości podanych kwot granicznych przychodu (70% i 130%) następuje co kwartał, czyli następna zmiana nastąpi od 1 marca 2008 r., a kolejne: od 1 czerwca, 1 września i 1 grudnia 2008 r.

W kwestii zawieszania prawa do emerytury z ZUS oraz zmniejszania tego świadczenia nie ma znaczenia wymiar zatrudnienia pracownika. Zależy to wyłącznie od osiąganych przez pracownika przychodów. Obowiązujące kwoty graniczne nie są bowiem kwotami ustalonymi dla pracowników zatrudnionych w pełnym wymiarze czasu pracy i nie należy ich pomniejszać proporcjonalnie do wymiaru zatrudnienia.

Ostateczne rozliczenie przychodów uzyskanych w danym roku kalendarzowym dokonywane jest w roku następnym. W zależności od wniosku świadczeniobiorcy (emeryta) lub od tego, co jest dla niego korzystniejsze, organ rentowy dokonuje tego rozliczenia w stosunku rocznym (porównywany jest przychód uzyskany w całym roku kalendarzowym do kwot granicznych ustalonych dla tego roku) lub w stosunku miesięcznym (porównuje się przychód uzyskany w poszczególnych miesiącach roku do dopuszczalnych kwot przychodu, ustalonych dla tych miesięcy).

Niezależnie od wysokości osiąganego przychodu - w pełnej wysokości wypłacane są emerytury osób, które ukończyły powszechny wiek emerytalny (dla kobiet wynosi on 60 lat, a dla mężczyzn 65 lat). Zatem osoby te mogą zarabiać bez żadnych ograniczeń i nie muszą rozliczać się z osiąganych przychodów, a ich emerytury będą wypłacane w pełnej wysokości.