| Pytanie: Kto powinien figurować w umowie cywilnoprawnej (umowa zlecenia, o dzieło) jako osoba reprezentująca firmę (ośrodek pomocy społecznej) oraz podpisująca umowę? Do tej pory osobami tymi były kierownik i główny księgowy. Od jakiegoś czasu kierownik nakazał, aby to inspektor kadr figurował na tych umowach oprócz kierownika jednostki jako osoby reprezentującej firmę. W regulaminie organizacyjnym ani też w statucie firmy nigdzie nie figuruje inspektor kadr jako osoba upoważniona. Czy inspektor powinien podpisywać te umowy jak o osoba reprezentująca, czy tylko jako osoba sporządzająca te umowy? |
| Odpowiedź: Jeśli z aktów wewnętrznych wynika, że inspektor kadr nie reprezentuje ośrodka pomocy społecznej, nie powinien on figurować w umowach w takim charakterze. Jeśli z tych aktów nie wynika również, że inspektor może podpisywać umowy lub gdy nie ma on stosownego pełnomocnictwa od kierownika w tym zakresie, nie powinien również podpisywać umów. Jeśli sporządza umowę, może podpisać się w niej tylko jako osoba sporządzająca umowę. |
1. Reprezentacja ośrodka wynika z pełnomocnictwa wójta oraz aktów wewnętrznych
Zadania pomocy społecznej w gminach wykonują jednostki organizacyjne - ośrodki pomocy społecznej. Nie mają one osobowości prawnej. Na czele takiego ośrodka stoi kierownik ośrodka pomocy społecznej. Kierownicy jednostek organizacyjnych gminy nieposiadających osobowości prawnej działają bowiem jednoosobowo na podstawie pełnomocnictwa udzielonego przez wójta. A zatem to kierownik reprezentuje ośrodek i jest upoważniony do podpisywania umów. Przepisy powszechne nie regulują, kto oprócz kierownika reprezentuje ośrodek oraz jest upoważniony do podpisywania umów (w tym cywilnoprawnych) zawieranych przez ośrodek. Powinny to regulować wewnętrzne akty organizacyjne oraz statut ośrodka albo pełnomocnictwo udzielone kierownikowi przez wójta. Z aktów tych może wynikać również, że w zakresie zobowiązań finansowych (w tym przy zawieraniu umów) konieczna jest kontrasygnata głównego księgowego. Jeśli z tych wszystkich aktów wynika, że ośrodek reprezentuje kierownik ośrodka oraz główny księgowy, to sporządzając umowę te osoby należy wpisać jako osoby reprezentujące ośrodek.
| Początek umowy cywilnoprawnej można sformułować następująco: „Umowa zlecenia z 1 grudnia 2007 r. zawarta pomiędzy Janem Kowalskim a Ośrodkiem Pomocy Społecznej, reprezentowanym przez kierownika ośrodka pomocy społecznej Tomasza Pietrzaka oraz głównego księgowa Andrzeja Stefańskiego. |
2. Według przepisów może być tak, że tylko kierownik i księgowy reprezentują ośrodek
Na podstawie udzielonego przez wójta pełnomocnictwa kierownik, jako osoba reprezentująca ośrodek, jest upoważniona do podpisywania wszelkich dokumentów. Jeśli z aktów wewnętrznych czy statutu wynika, że na umowach ma znaleźć się również podpis głównego księgowego ośrodka, to pod umową powinni podpisać się kierownik oraz główny księgowy. Jeżeli natomiast z tych aktów (statutu) nie wynika, czy inspektor kadr reprezentuje ośrodek, to nie powinien on figurować w części umowy wskazującej, kto reprezentuje ośrodek (patrz przykład z pkt 1). A zatem osoba sporządzająca dokumenty, w tym umowy, powinna odmówić wpisywania inspektora kadr do umowy (w miejscu dotyczącym osób reprezentujących ośrodek), gdyż jest to sprzeczne z przepisami regulującymi organizację ośrodka.
3. Należy odróżnić osobę reprezentującą ośrodek od podpisującej i sporządzającej umowę
Należy bowiem odróżnić osobę reprezentującą ośrodek, osobę podpisującą dokumenty oraz sporządzającą te dokumenty. Osoba reprezentująca występuje w imieniu ośrodka, tak jak np. prezes w imieniu spółki z o.o. czy dyrektor w imieniu szkoły. Osoby te, jeśli prawo im na to zezwala, w tym przepisy wewnętrzne dotyczące organizacji jednostki czy statuty, mogą udzielać pracownikom danej jednostki (albo innym osobom), np. inspektorowi kadr ośrodka pomocy społecznej, pełnomocnictw do podpisywania w imieniu np. kierownika dokumentów. Udzielenie pełnomocnictwa do podpisywania dokumentów nie powoduje, że osoba, której udzielono pełnomocnictwa, staje się obok kierownika osobą reprezentującą ośrodek. Dodatkowa osoba, np. pracownik działu kadr, może zajmować się tylko sporządzaniem umów (przygotowuje je do podpisu). Może je podpisywać, z zaznaczeniem, że tylko je sporządziła. Jeśli umowy sporządza inspektor kadr, może się na nich podpisać jako osoba sporządzająca dokument. W takim przypadku na umowie musi podpisać się jeszcze kierownik i główny księgowy (oni zawierają umowę, zobowiązanie). Jeśli inspektor ma dodatkowo pełnomocnictwo od kierownika do podpisywania umów, to może na umowie podpisać się jako osoba sporządzająca dokument oraz podpisująca go w imieniu kierownika. W takim przypadku na umowie podpisuje się już tylko główny księgowy, bez kierownika.
Podstawa prawna:
Podstawa prawna
» art. 110 ust. 1 i ust. 7 ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jedn.: Dz.U. z 2009 r. nr 175, poz. 1362, ze zm.),
» art. 47 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn.: Dz.U. z 2001 r. nr 142, poz. 1591, ze zm.),
» art. 95, art. 96 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. z 1964 r. nr 16, poz. 93).
Podstawa prawna
» art. 110 ust. 1 i ust. 7 ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jedn.: Dz.U. z 2009 r. nr 175, poz. 1362, ze zm.),
» art. 47 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn.: Dz.U. z 2001 r. nr 142, poz. 1591, ze zm.),
» art. 95, art. 96 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. z 1964 r. nr 16, poz. 93).
Autor: Autor: Tomasz Gawin

